Hoe AI-beleid van bedrijven achterblijft bij tempo van innovatie

Recent bracht IDC in opdracht van Deel een rapport uit over de rol van AI in personeelszaken. Daaruit blijkt dat het in Nederland slecht gesteld is met de kennis van de wet- en regelgeving rond AI. Bijna de helft van de Nederlandse bedrijven is onvoldoende op de hoogte. Toch werken de meeste bedrijven wel aan een implementatie van AI.

Ondanks die beperkte kennis van externe wetgeving geeft 71 procent van de organisaties aan wél interne richtlijnen voor AI-gebruik te hebben. De meerderheid van deze richtlijnen gaat over betrouwbaarheid en validatie van data, dataprivacy en beveiliging, en over copyright en contentcreatie. Er is echter minder aandacht voor transparantie van AI-gebruik bij externe communicatie (46%), prestatie-evaluatie en monitoring (30%), en werving en recruitment (13%).

Wachten op praktische uitleg

Gevraagd naar de oorzaak, zegt Emily Johnson: “De belangrijkste reden is het verschil in snelheid tussen de adoptie van AI-technologie en die van regelgeving. Technologie ontwikkelt zich in weken of maanden terwijl de regelgeving soms jaren kost. Er is daardoor veel onduidelijkheid, bijvoorbeeld over de AI Act. We wachten nog steeds op een praktische uitleg van de Europese Commissie op bepaalde gebieden van AI-compliance.”

Ze wijst erop dat het voor veel bedrijven nog erg abstract is wat er wordt bedoeld met nieuwe concepten zoals risicoclassificatie, ‘deployer’, ‘provider’ en ‘downstream provider’. “Tegelijkertijd hebben organisaties te maken met beperkte inzetbaarheid van expertise op het gebied van AI. Dus het inhuren van AI-trainers en experts in risico-beoordeling of zelfs AI ethics staat niet bovenaan de prioriteitenlijst. Bedrijven willen wel gebruikmaken van de voordelen van AI en onderdeel zijn van de innovatie met nieuwe technologie, maar zaken als AI ethics raken dan gemakkelijk wat op de achtergrond.”

Beantwoord de 'waarom'-vraag

Johnson raadt overheden aan meer aandacht te besteden aan concrete en toegankelijke richtlijnen en in dialoog te gaan met het bedrijfsleven. “Ik denk dat de Nederlandse overheid meer kan doen dan een mooie informatiepagina opzetten en dieper gaan door direct te linken naar bronnen bij de Europese Commissie en daar uitleg bij geven.” Bedrijven zouden vervolgens hun beleid moeten aanscherpen en personeel AI-trainingen moeten geven waarin zij duidelijk de ‘waarom-vraag’ beantwoorden. Dat kan bijvoorbeeld met korte interactieve online sessies.

Johnson verwacht dat de huidige tekortkomingen bij het Nederlandse bedrijfsleven tijdelijk zijn wanneer, net als destijds bij de invoering van de AVG, meer begeleiding volgt. “Er is wel echt een uitbreiding nodig van mensen die thuis zijn in het werkveld van regelgeving, risicobeoordeling en AI-ethiek om goed beleid vorm te geven”, denkt Johnson.