Innovatie & Strategie

Datamanagement
Research

Digitale kroongetuigen

Hoe kun je bepalen of iets echt is of nep?

© Brave
26 september 2022

We kennen het allemaal, foto's en video's waarvan je je moet afvragen of ze wel echt zijn.  Echt in de zin van locatie, tijd, combinatie van beeld en geluid, enzovoorts. Om vals van echt te onderscheiden moet je soms tot grote hoogte gaan om achter de waarheid te komen.  De NOS heeft zelfs een Nieuwsuur-serie met daarin onderzoek naar nepnieuws en aanverwanten.

Zo vond de BBC na maanden vorsen de gridline van een plek in Kameroen waar een video was geschoten van soldaten die mensen vermoord hadden. Door verder beelden te combineren kon men de exacte locatie achterhalen. Door verder satellietbeelden te vergelijken over de tijd met de video kon ook de tijd afgeschat worden.  Door de schaduwlengte kon men op een paar weken nauwkeurig de datum bepalen. En zo verder.

Wat opvalt is dat beeld plus een normbeeld vanuit satellieten en andere onverdachte bronnen tezamen tot inzichten leiden. Maar wat nu als er alleen geluid is? Dan is er geen satelliet, maar wel achtergrondgeluid.  Deelnemers Jessica en Jaap hoorden direct in het TV-programma Kopen Zonder Kijken dat het huis wat voor hen gekocht was in Leidschendam stond, vanwege de drukke weg en de trein die ze hoorden, plus het feit dat ze een puzzelrit gemaakt hadden langs alle mogelijke locaties. Dus met geluid kun je wel degelijk locaties achterhalen met idiosyncratische geluiden op de achtergrond.

In veel geluidsopnames zit ook een ander soort achtergrondgeluid.  Dat is een lage brom van om en nabij de 50 Hertz.  Dit is de brom van de netspanning. Die brom komt op geluidsopnames via de netspanning zelf of omdat een opname-apparaat in de buurt is van de netspanning, zodat via Elektromagnetische interferentie de golven op de opname terechtkomen.

Die 50 Hertz is niet 100% stabiel en dat kan grote gevolgen hebben. Eerder blogde ik in AG Connect dat de oven er van achter kan gaan lopen. Dus deze wisselstroomfrequentie wordt nauwlettend in de gaten gehouden vanuit de energiesector.

Gebleken is dat de schommelingen in de 50 Hz-golven zo uniek zijn, dat ze daarmee een geluidsopname heel nauwkeurig van een datumtijdstempel kunnen voorzien.  Dus forensische labs nemen deze achtergrondruis al sinds jaar en dag op om zo geluidsopnames te kunnen dateren.

Zo kun je uitvissen of in een geluidsopname geknipt is, en van wanneer deze is.  Dit wordt al jaren in rechtszaken gebruikt om de echtheid van undercoveropnames te waarborgen.  Dus net als met beelden waarbij satellieten de stille getuigen zijn van hoe het echt zit, is de 50 Hertz bromtoon de digitale kroongetuige van het geluid.

MAGAZINE AG CONNECT

Dit artikel is ook gepubliceerd in het magazine van AG Connect (september 2022). Wil je alle artikelen uit dit nummer lezen, zie dan de inhoudsopgave.

Reactie toevoegen
1
Reacties
Bop 29 september 2022 14:16

'Gritlaain'?

Je bedoelt locatie, zeg maar?
Met overigens twéé 'gritlaains'. Zo werkt dat namelijk.