Innovatie & Strategie

Infrastructuur
Tennet

Elektriciteitsnet kan het komende jaren niet aan, erkent ook EZK

Capaciteitsproblemen in elektriciteitsnet nemen verder toe, ondanks investeringen.

© Tennet
4 november 2020

Capaciteitsproblemen in elektriciteitsnet nemen verder toe, ondanks investeringen.

Het Nederlandse elektriciteitsnet kan de vraag niet goed aan en die situatie gaat de komende jaren verergeren. Dit ondanks investeringen die netbeheerders doen in hun infrastructuren. Minister Eric Wiebes bevestigt de sombere verwachting van toezichthouder ACM. De netcapaciteitsproblematiek is "niet op korte termijn op te lossen" en kan in delen van Nederland eerst nog toenemen.

Ondertussen draagt het toegenomen telewerken door de coronacrisis - en het mogelijk blijvende effect daarvan - bij aan veranderend energiegebruik. Dit komt zowel door thuiswerkende individuen als door gebruik van datacenters en clouddiensten voor dat 'gedistribueerde werken'. De afhankelijkheid van ICT is groot, wat zelf weer afhankelijk is van een betrouwbaar elektriciteitsnet. En daar is in Nederland dus niet per definitie sprake van. Een situatie die niet snel wordt verbeterd.

"Netbeheerders kunnen op korte termijn niet de algehele transportproblematiek oplossen, ook al doen zij flinke investeringen en werken zij aan operationele maatregelen zoals congestiemanagement", aldus minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Hij onderschrijft in antwoord op Kamervragen de sombere voorspelling van marktwaakhond ACM dat congestieproblemen in het elektriciteitsnet de komende jaren verder zullen toenemen.

Steeds vaker knelpunten

"De inrichting van een slim, efficiënt en toekomstbestendig elektriciteitsnet vraagt daarom ook om goede samenwerking tussen alle betrokken partijen." De bewindsman geeft aan dat hij daarom samen met de netbeheerders, marktpartijen, decentrale overheden en toezichthouder ACM blijft inzetten op het verlichten van dit (groeiende) probleem.

Daarbij voorziet Wiebes geen snelle oplossing en voor bepaalde gebieden in Nederland zelfs een toename van het capaciteitsprobleem. "Dit omdat het beeld is dat netcapaciteitsknelpunten de komende jaren steeds vaker voor zullen komen, omdat bijvoorbeeld de netuitbreiding op sommige plekken de uitbreiding van hernieuwbare productiecapaciteit niet kan bijbenen." Het gaat dus niet puur en alleen om energieverbruik, maar ook om 'teruggeven' aan het elektriciteitsnet door bijvoorbeeld opwekking door zonnepanelen.

Tekort aan technici

Netbeheerders kampen ondertussen ook met een tekort aan technisch personeel, voor het uitrollen van toekomstbestendige energie-infrastructuur. EZK-minister Wiebes wil dat aanpakken door de aansluiting van het onderwijs op de technische beroepen te bevorderen. Dat doet hij via het techniekpact, wat in mei 2013 is ondertekend. Dit initiatief met 12 doelen kent een 'looptijd' van meerdere jaren. Verder spelen er nog belemmeringen als investeringsbereidheid, financiering, inschatting van de behoefte aan energie-infrastructuur, planologische procedures en de doorlooptijd daarvan.

1
Reacties
Mr A.F. le Gras 13 november 2020 18:56

We zijn in Nederland een redelijk betrouwbaar electriciteitsnet gewend, met erg weinig uitval. Een belangrijke reden daarvoor is dat de huidige productie van elektriciteit goed schaalbaar is, al naar gelang de vraag naar elektriciteit. Echter, als we niet oppassen zou dat dus zomaar kunnen veranderen door de onmogelijkheid om de productie van wind- en zonne-energie op of af te schalen. Omdat de schade van uitval van elektriciteit te groot is, moeten er dus andere oplossingen komen, want aanpassingen aan het net gaan gewoon veel te lang duren.

Je zou denken dat een zo vitaal aspect van de energietransitie een belangrijke rol in de bepaling van de strategie daaromtrend zou hebben moeten spelen, maar ik vrees dat dit probleem onderbelicht is gebleven. Of dat komt omdat de netbeheerders en Tennet hebben zitten slapen of omdat ze onvoldoende gehoord zijn moet ik in het midden laten. In ieder geval zien ze zich nu genoodzaakt om hieromtrend alarm te slaan. Probleem is alleen dat dit de huidige strategie rond de energietransitie in feite op losse schroeven zet, omdat het capaciteitsprobleem zelf gewoon niet snel genoeg kan worden opgelost.

Bijgevolg zullen vele strategische keuzes rond de energietransitie opnieuw bezien moeten worden. Zo is denkbaar dat een temporisering van de afkoppeling van het gas noodzakelijk zou kunnen zijn. Ook kan de toepassing van waterstof in een ander licht komen te staan als de rol van waterstof als opslagmedium niet alleen beoordeeld moet worden op de directe kosten daarvan, maar ook op de rol die het zou kunnen spelen in het managen van de mismatch van vraag en aanbod op het net en daarmee in het vermijden van de kosten van andere, duurdere of minder wenselijke, oplossingen.

De conclusie moet m.i. dan ook zijn dat een strategie voor een energietransitie die de netcapaciteit niet integraal heeft meegenomen op z'n minst aan herijking toe is.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.