Rijk blijft op Facebook, ondanks privacy-bezwaren

In een brief aan de Tweede Kamer vraagt The Firewall, samen met een lijst maatschappelijke organisaties, aan de overheid om vooral te stoppen met Facebook. Ze zien het gebruik van Facebook als ondermijning van de democratie. Toch blijft de rijksoverheid op Facebook, communicatiebelangen geven de doorslag.

Sabina Posthumus is freelance redacteur. Meer van deze auteur

Website van Meta, met een vergrootglas. — © Meta

Berichtjes op Facebook over wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op de pagina’s van de Rijksdienst voor Ondernemers, de Dienst Toeslagen of de Rijksoverheid zijn niet zo onschuldig als ze lijken, schrijft The Firewall. Het is niet duidelijk wat Meta doet met de gegevens die gebruikers achterlaten, de algoritmes bepalen welke berichten mensen zien en welke niet, en de berichten kun je alleen bekijken met een account. Allemaal redenen om Facebook de rug toe te keren, zegt The Firewall, en daar roept het samen met Privacy First, Freedom Internet, PublicSpaces, NJCM, Waag Futurelab, Open State Foundation, Internet Society Nederland, Bits of Freedom, Framer Framed, Coöperatie Gebied Online en vereniging BovenJan de Rijksoverheid toe op.

Afhankelijkheid

Ook het rijk zelf is aan het worstelen met haar afhankelijkheid van Meta, schrijft iBestuur, en wat ze daar mee moeten. In juni 2024 wilde staatssecretaris Alexandra van Huffelen (D66) al een einde maken aan het gebruik van Facebook door haar ministerie. Meta gaf namelijk geen antwoord op haar vragen over privacyrisico’s. Bovendien stelde het bedrijf een eis: de staatssecretaris moest vooraf schriftelijk toestemming vragen voordat ze over de onderhandelingen met het bedrijf kon communiceren, zelfs met de Tweede Kamer.

Geen alternatief te vinden

Hoewel de voorbereidingen werden getroffen om de pagina’s op Facebook af te sluiten, is dat toch niet gebeurd. En half oktober liet staatssecretaris Eric van der Burg weten dat de onderhandelingen met Meta zijn afgebroken, en dat de rijkspagina’s op Facebook gewoon blijven. Hoewel Meta de maatregelen die door Van Huffelen werden voorgesteld niet heeft doorgevoerd, neemt het kabinet geen afscheid van Facebook. Van den Burg geeft aan dat voor bepaalde doelgroepen en communicatieopgaven zijn alternatieven zijn gevonden. En hij vraagt of de Voorlichtingsraad een breder advies over social media wil uitbrengen.

Democratische principes

Volgens The Firewall is Facebook-gebruik niet te verenigen met de democratische principes van overheidscommunicatie, zoals in 2022 ook de conclusie was van een privacy-onderzoek van de Rijksoverheid. Uit een mensenrechtenonderzoek (HRIA), dat in 2022 werd uitgevoerd door de Rijksoverheid, bleek dat Facebook Pages negatieve impact had op de vrijheid van gedachte en van informatie. De algoritmes van Facebook blijken juist populaire anti-overheidsstandpunten te pushen. Stoppen met Facebook, was ook de conclusie van dit onderzoek.

The Firewall wil dat hun oproep wordt besproken tijdens de procedurevergadering op 4 november.