CDA stelt kamervragen over de 'gluurbrillen' van Meta en Ray Ban

Meta Glasses zien eruit als een gewone bril met een dik zwart montuur, maar in dat montuur zitten allerlei gadgets verstopt, zoals een koppeling met Meta AI, camera en persoonlijke luidsprekers. Gewoon te koop bij de opticien, als ze nog niet zijn uitverkocht, verkrijgbaar met glazen op sterkte. Heb je er nog honderd of tweehonderd euro extra voor over, dan kun je een Ray-Ban Meta kopen, met een 12-megapixel camera en acht uur accu.

Filmen op de wc

De geavanceerde brillen werden al snel ‘gluurbrillen’ genoemd, en niet ten onrechte: op social media verschijnen filmpjes die zijn gemaakt op openbare toiletten en beelden van openbare gelegenheden, waarbij mensen niet weten dat ze worden gefilmd of gefotografeerd. Sowieso worden de beelden die de bril maakt, automatisch doorgestuurd naar Meta, waar ze worden beoordeeld door de content-moderatiefabrieken in Kenia, schrijft Nieuwsuur. Inmiddels is de samenwerking met bedrijven in Kenia gestopt, volgens Meta.

Vertrouwelijke documenten en whiteboards

Omdat de slimme brillen ongemerkt foto's, video's en gesprekken kunnen vastleggen, waarschuwen experts dat de technologie niet alleen de privacy onder druk zet, maar ook nieuwe risico's oplevert voor overheidsorganisaties. Zo kunnen AI-camerabrillen ongemerkt gesprekken opnemen aan publieksbalies, tijdens Wmo- of jeugdzorggesprekken of in vergaderingen. Ook vertrouwelijke documenten, computerschermen of whiteboards kunnen worden vastgelegd zonder dat betrokkenen het merken. Daarmee ontstaat een nieuw informatiebeveiligingsvraagstuk, schreef iBestuur eerder.

Camera in de bril

De Autoriteit Persoonsgegevens begrijpt de ongerustheid: ‘Door het gebruik van zulke brillen in de openbare ruimte kunnen mensen echter worden bespied of het gevoel krijgen dat zij bespied worden. Het kan namelijk onduidelijk zijn dat er een camera in de bril zit, en als dat zo is, is het niet altijd duidelijk of de camera aan het opnemen is’, laat een woordvoerder weten aan de Consumentenbond. Als de camera aan staat, moet een lampje op de bril branden, maar met een stickertje is dat lampje af te plakken terwijl de camera gewoon loopt.

Maatregelen

Ook het CDA maakt zich zorgen over de gluurbril, en vraagt zich in Kamervragen af of er geen maatregelen kunnen worden genomen. ‘Kan worden uitgesloten dat beelden, geluidsopnamen of andere gegevens van omstanders zonder hun uitdrukkelijke toestemming worden gebruikt voor het trainen, testen of verbeteren van AI-systemen? Zo nee, welke bescherming hebben deze omstanders?’ vragen kamerleden Zwinkels en Straatman aan minister Van Weel van Justitie en staatssecretaris Aerdts.

Verbieden

Bits of Freedom vindt dat de brillen moeten worden verboden. ‘Stel je voor dat iedereen met zo’n bril rondloopt’, zegt Evelyn Austin van Bits of Freedom tegen Nieuwsuur. ‘Je zou je complete privacy op straat kwijt zijn.’ Op sommige plekken zijn de brillen al verboden, bijvoorbeeld in muziekpodium Tivoli Vredenburg en bij verschillende cruiseondernemingen. Dat maakt voor de verkoop niet uit: er gingen vorig jaar ongeveer 7 miljoen Meta-brillen over de toonbank, vergelijkbare brillen van Samsung en Google zijn vanaf vandaag te koop. Apple wil ook zo’n bril maken, de release wordt verwacht eind 2027, volgens insiders.