Mkb omarmt AI, maar strategische inzet blijft achter

Het mkb heeft AI in hoog tempo omarmd: 70% gebruikt de technologie inmiddels, tegenover een derde (33%) in 2025. Mkb'ers zetten AI vooral in als losse tool en voor laagdrempelige taken. Ruim de helft (56%) gebruikt het voor het schrijven van teksten en het genereren van afbeeldingen. Slechts 36% zet de technologie in om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties. Dat blijkt uit het MKB Barometeronderzoek, uitgevoerd door onafhankelijk onderzoeksbureau Markteffect onder ruim 1.700 Nederlandse mkb-ondernemers.

Huiver en wantrouwen remmen verdieping

Dat AI weinig wordt ingezet voor strategische doelen komt deels voort uit onzekerheid en wantrouwen. Bijna de helft van de mkb'ers staat huiverig tegenover de technologie. De aarzeling zit niet alleen in de technologie zelf, maar ook in het vertrouwen in wie ermee werkt. 48% geeft aan het spannend te vinden om medewerkers met bedrijfsdata in AI te laten werken. Twee op de vijf mkb'ers (40%) verwachten dat AI invloed heeft op traditionele bedrijfsmodellen in hun sector. Zij voorzien dat de manier waarop er geld wordt verdiend in de branche mogelijk zal veranderen in de toekomst.

Ambitie en investeringsbereidheid groeien

Toch ziet het mkb ook kansen: 66% ziet AI als een mogelijkheid om efficiënter te werken. Die ambitie vertaalt zich naar concrete plannen: twee op de vijf mkb'ers (41%) noemen investeren in AI een prioriteit voor de komende periode. De vraag voor veel ondernemers is dan ook niet langer of ze met AI aan de slag gaan, maar hoe.

Bijna de helft (47%) weet nog niet goed hoe de technologie effectief kan worden ingezet binnen de eigen organisatie. De bereidheid om te investeren in AI verschilt wel sterk per sector. Accountancy en zakelijke dienstverlening lopen voorop, met respectievelijk 61% en 53% dat investeringen in AI prioriteit geeft. In de bouw (27%) en de horeca (31%) ligt dat aandeel nog beduidend lager.

Strategische sturing

Joep Hoeks, Chief Product Officer bij Exact, opdrachtgever van het onderzoek, vertelt: ‘We staan aan het begin van een verschuiving waarin niet alleen kennis en ervaring bepalend zijn voor succes, maar ook de manier waarop ondernemers data en AI benutten. Veel mkb'ers gebruiken AI vandaag nog als losse tool naast hun werk. De volgende stap is dat AI meedraait in de financiële processen van een bedrijf. Bijvoorbeeld door automatisch afwijkingen in de boekhouding te detecteren en correcties voor te stellen of zelfs door te voeren. Of door direct antwoord te formuleren op vragen over winstgevendheid, cashflow of andere financiële KPI's, met analyses over de achtergrond van afwijkingen ten opzichte van budget of vorige periodes. Juist daar ligt de grootste waarde: niet in het automatiseren van een taak, maar in het verbeteren van besluitvorming.’