ACM wil innovatie stimuleren voor meer soevereiniteit

De ACM ziet dat de concurrentie in Nederland afneemt, zoals blijkt uit een analyse in het jaarlijkse rapport ‘Staat van de Markt’. De toezichthouder leidt dat af uit verschillende indicatoren, zoals een toenemende marktconcentratie, een lagere toetreding van nieuwe bedrijven, een verhoogde uitstroom van gevestigde bedrijven en een groei van de marges. Dit is zorgwekkend omdat concurrentie essentieel is voor lagere prijzen, hogere kwaliteit én bredere publieke belangen zoals innovatie en weerbaarheid.

Concurrentie is niet alleen economisch belangrijk, maar ook cruciaal voor het beschermen van publieke waarden zoals innovatie en een brede welvaart. De ACM vindt concurrentie overigens geen doel op zich, en wil de context van andere publieke belangen steeds meewegen, zoals de bescherming van de samenleving tegen kortetermijnbelang en de bescherming van publieke doelen zoals duurzaamheid en milieu.

Concurrentie is geen 'heilige graal'

Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM: “De samenleving staat aan de vooravond van een groot aantal transities: geopolitiek, energie, digitaal en klimaat. Concurrentie draagt bij aan oplossingen, maar is geen ‘heilige graal’. Er is meer nodig om publieke belangen te beschermen. Het gaat om effectieve concurrentie die zorgt voor goed werkende markten voor alle mensen en bedrijven, nu en in de toekomst. Innovatie en weerbaarheid zijn daarom nieuwe speerpunten voor de ACM.”

De huidige dominantie van grote techbedrijven, met name in de cloudmarkt, ziet de ACM als een probleem. Daarom wil de toezichthouder het gemakkelijker maken voor innovatieve, kleinere bedrijven om toe te treden tot de markt. Ook wil de ACM nieuwe bevoegdheden om te voorkomen dat grote ondernemingen kleine bedrijven opkopen, zeker als ze daarmee de innovatie dreigen te blokkeren en hun dominante positie verder versterken. Daarnaast pleit de ACM voor het wegnemen van structurele obstakels die nieuwe spelers verhinderen succesvol te concurreren, zoals technische standaarden of toegang tot essentiële infrastructuur.

Meer ruimte voor private equity

Volgens de Agenda 2026 maakt de ACM zich in het komende jaar sterk voor de ontwikkeling van proportionele, sectorspecifieke regulering voor private equity-investeringen. Daarmee verwacht de toezichthouder dat innovatieve bedrijven gemakkelijker over het kapitaal kunnen beschikken dat nodig is om ideeën te ontwikkelen tot marktrijpe toepassingen. Daardoor kunnen echter negatieve bijeffecten ontstaan als dergelijke regulering bij investeerders leidt tot te sterke winstprikkels of informatie-asymmetrie. Daaraan wil de toezichthouder extra aandacht besteden.

De ACM zoekt voor deze aanpak de samenwerking op met andere Europese toezichthouders om zo de ontwikkeling van Europese cloudalternatieven te ondersteunen en een gunstig Europees innovatieklimaat te stimuleren.