Gartner: omzet uit AI onvoldoende om investeringen winstgevend te maken

Volgens senior analist Will Sommer geven AI-aanbieders in 2026 naar verwachting bijna 1 biljoen dollar uit aan AI-infrastructuur. Tussen 2027 en 2030 komt daar naar verwachting nog eens 6 biljoen dollar bij. “Ons onderzoek wijst er echter op dat de omzet uit AI voor bedrijven en consumenten onvoldoende zal zijn om alle geplande kapitaalinvesteringen in deze periode winstgevend te maken”, aldus Sommer.

Eigenaren van AI-datacenters moeten tot en met 2030 volgens Gartner cumulatief 8,5 biljoen dollar aan omzet genereren om de aangekondigde investeringen, financieringskosten en een rendement op geïnvesteerd kapitaal (ROIC) van 12 procent te dekken. Gartner hanteert dat percentage als drempelrendement voor investeringskapitaal. De totale AI-omzet van bedrijven en consumenten die aan AI-datacenters kan worden toegeschreven, komt in dezelfde periode naar verwachting niet hoger uit dan 3,6 biljoen dollar.

Nauwelijks eigen infrastructuur

Een belangrijke oorzaak is dat de meeste AI-native aanbieders volgens Sommer een ‘asset-light’ bedrijfsmodel hanteren, waarbij ze zelf nauwelijks eigen infrastructuur bezitten. Gartner voorspelt daarom dat minder dan de helft van de AI-omzet terechtkomt bij partijen die wel over omvangrijke AI-infrastructuur beschikken.

Als er geen duurzaam rendement wordt behaald op snel verouderende bedrijfsmiddelen, zijn afwaarderingen vrijwel onvermijdelijk. Volgens de projecties van Gartner kan een ongewijzigde investeringskoers ertoe leiden dat tot en met 2032 meer dan 4 biljoen dollar aan activa blootstaat aan het risico van afwaardering. In dat scenario verwacht Gartner dat het rendement van 12 procent op zijn vroegst eind 2032 wordt gehaald.

Neoclouds onder druk

Neoclouds, aanbieders die zich specifiek richten op AI-cloudcapaciteit, behoren volgens Gartner tot de partijen die het meest worden getroffen door de scheefgroei tussen omzet en investeringen. Hyperscalers beschikken over grote en sterk gediversifieerde inkomstenstromen waarmee ze AI-investeringen waarschijnlijk jarenlang kunnen volhouden. Neoclouds moeten daarentegen op korte termijn rendement behalen met voor AI geoptimaliseerde IaaS en bijbehorende platforms om overeind te blijven.

Gartner schat dat de uitgaven aan voor AI geoptimaliseerde IaaS groeien van 66 miljard dollar in 2027 naar 174 miljard dollar in 2030. “Die groei is te laag voor de meeste aanbieders van AI-rekenkracht om hun investeringen terug te verdienen voordat de huidige generatie AI-chips wordt vervangen”, stelt Sommer.

Door kostendruk en het ontbreken van een onderscheidend bedrijfsmodel zullen volgens Gartner in 2030 meer dan 80 procent van de neocloud-aanbieders niet langer zelfstandig opereren.