Wetenschappers en bedrijven vragen EU om miljard voor softwareonderzoek

Een brede coalitie van Europese wetenschappers en bedrijven roept de Europese Unie op om de komende acht jaar ongeveer een miljard euro extra te investeren in fundamenteel softwareonderzoek en digitale infrastructuur. Dat staat in de Strategic Research and Innovation Agenda (SRIA) for the Future of Software, die in Brussel is overhandigd aan Thibaut Kleiner, directeur Future Networks bij DG CONNECT van de Europese Commissie. Met de agenda wil de coalitie de digitale soevereiniteit van Europa versterken.

Nederlandse roots

Het initiatief heeft Nederlandse wortels. Het is ontstaan bij de Nederlandse Vereniging voor Software Engineering (VERSEN), die vanuit het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) in Amsterdam wordt gefaciliteerd. Initiatiefnemers zijn prof. dr. Tijs van der Storm (CWI/Universiteit van Amsterdam) en prof. dr. Tanja Vos (Open Universiteit/Universitat Politècnica de València). Aan de agenda werkten ook experts uit de industrie mee, onder meer van Siemens, Canon, Ericsson, Eiffel Software, Software Heritage, HiPEAC en het Franse Secrétariat général pour l'investissement (SGPI).

Investeringskloof

Volgens de initiatiefnemers is er al langere tijd sprake van een investeringskloof in fundamenteel softwareonderzoek en publieke software-infrastructuur. De SRIA beschrijft welke softwarecapaciteiten Europa nodig heeft voor een soevereine, betrouwbare digitale toekomst. De agenda onderscheidt vier onderzoeksprioriteiten: betrouwbare, veilige en conforme softwaresystemen; grootschalige softwaresystemen die duurzaam kunnen blijven evolueren; soevereine en veerkrachtige digitale infrastructuur; en menselijke en organisatorische capaciteiten.

“Software is de basis voor de Europese digitale infrastructuur, van AI en gezondheidszorg tot energie, mobiliteit en kritieke infrastructuur”, stelt Van der Storm. “Voor digitale soevereiniteit, betrouwbare AI en concurrentievermogen op lange termijn moet Europa deze softwarefundamenten zelf in handen hebben.”

Samenwerken

De coalitie pleit ook voor een duidelijke institutionele verantwoordelijkheid voor strategische software binnen de Europese Commissie. Het extra budget zou kunnen landen in een duurzaam Europees programma waarin de Commissie, de lidstaten, het bedrijfsleven en de onderzoeksgemeenschap samenwerken. Kleiner opperde bij de overhandiging de mogelijkheid van een Joint Undertaking: een publiek-privaat partnerschap dat de EU opzet voor grootschalige onderzoeks-, ontwikkelings- of infrastructuurprojecten.

“Deze SRIA is nog maar het begin”, aldus Vos. “Nu we een gezamenlijke Europese visie op de toekomst van software hebben, is de volgende uitdaging om die visie in daden om te zetten.”