Digitale zorg stagneert door versnippering en complexiteit

De Nederlandse zorgsector kenmerkt zich door veel losse systemen per zorgverlener. Zo hebben bijvoorbeeld de huisarts, het ziekenhuis en de fysiotherapeut ieder hun eigen portaal waarin patiënten terecht kunnen voor het maken van afspraken of voor de communicatie met de zorgverlener, bijvoorbeeld over meetwaarden en medicatie. Slechts een klein deel van de mensen (10 procent) gebruikt de persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) voor het inzien van het eigen medisch dossier. Die situatie staat in schril contrast met het gebruik van andere digitale diensten, constateert ING in de analyse. Van de Nederlanders regelt 90 procent de bankzaken digitaal en boekt 94 procent online vakantiereizen.

Technologie onvoldoende benut

De digitale zorg blijft daardoor steken in versnippering en complexiteit. Het gevolg is dat de sector effectieve technologie onvoldoende benut. Die is wel nodig om oplopende personeelstekorten op te vangen en het gebruiksgemak te bieden dat de zorg toegankelijk kan houden. Volgens ING laat succesvolle digitale adoptie in andere sectoren zien dat de toepassingen pas echt worden gebruikt als ze intuïtief en betrouwbaar zijn. De huidige situatie vormt een te grote drempel, waardoor met name de minder digitaal vaardigen in de problemen komen. Zonder die eenvoud dreigt digitale zorg bij te dragen aan ongelijkheid in de zorg in plaats van deze te verkleinen. “Digitale zorg heeft één herkenbare digitale voordeur nodig”, stelt Jan Willem Spijkman, Sector Banker Healthcare bij ING.

De auteurs van de analyse merken op dat Nederland bij de koplopers in Europa behoort als het gaat om de investering in zorg-ICT. Wat betreft toegang tot en uitwisseling van patiëntgegevens blijft Nederland achter bij andere Europese landen. De implementatie, functionaliteit en effectief gebruik van digitale patiëntendossiers ligt in Nederland met 65 procent onder het EU-gemiddelde van 83 procent. De grootste belemmering daarbij is niet technologie, maar het ontbreken van samenhang en standaardisatie.

Druk op gezamenlijke aanpak loopt op

De Europese Commissie voert met de invoering van de European Health Data Space (EHDS) de druk op om gezondheidsdata Europa-breed te standaardiseren en daarmee toegankelijk te maken onder strikte privacyvoorwaarden. De urgentie om het vraagstuk goed aan te pakken, wordt daarmee duidelijk. “Nu is het moment om succesvolle zorginnovaties centraal te ondersteunen én ruimte te geven aan nieuwe oplossingen,” benadrukt Spijkman. “We kunnen niet wachten tot het stelsel piepend en krakend tot stilstand komt. Dat gaat iedereen raken die zorg nodig heeft.” Met een centrale coördinatie kunnen zorgaanbieders deze innovaties sneller adopteren, zodat de toegankelijkheid en de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg overeind blijven.

ING publiceerde de analyse in aanloop naar de uitreiking van de jaarlijkse Nationale Zorginnovatieprijs.