De Snollebollekeslag
In het Nederlands kun je nieuwe woorden maken door bestaande aaneen te rijgen. Vooral columnisten komen met dit soort woorden, zoals bloemkoolspoor of bolderburensyndroom.
Frits Spits associeerde bloemkoolspoor met compact en duidelijk, niet met ongebreidelde groei van het spoornet. Van Dale's hoofdredacteur stelde dat het van bloemkool-automatisering komt. Dat begrip stond ooit in een oud artikel, maar er werd spaghetti-code bedoeld. Daarom heeft het nooit postgevat.
De sport is om neologismen te scoren via de Taalstaat of het Instituut voor de Nederlandse Taal. Maar met Googles n-gram Viewer meet je echt gebruik. Spaghetticode heeft een heus n-gram, bloemkoolspoor is nergens te vinden, zelfs bijna geen hits.
Bolderburensyndroom heeft twintig hits. Komt van Bullerbyn, een fictief dorpje dat schrijfster Astriddindgren baseerde op haar jeugdherinneringen. Nee, dan Koot en Bie's doemdenken: honderden hits. Het heeft met recht een plek gekregen in woordenboeken. Dus op een door IT mogelijk gemaakte schaal is het succes van neologismen te zien.
Gekunstelde woorden met een myopische betekenis, in de hoop aandacht te krijgen of zelfs in het woordenboek te belanden, zou ik toch een naam willen geven: vanDalismen. Zo kunnen we ze onderscheiden van rake karakteriseringen, zoals doemdenken, en van nonce-woorden of occasionismen: eenmalig bedoelde woorden, onmisbaar in cryptografische communicatie.
VanDalismen zijn eenvoudig te bedenken: plak twee woorden aan elkaar en klaar is klara. De snollekebollekslag is een verkeerde rugcrawl-techniek waarbij je armen als molenwieken je lijf van links naar rechts doen zwiepen in plaats van rechtdoor. Niemand heeft er iets aan (maar tot mijn verbazing zag ik onlangs de snollekebolles-index langskomen bij Even tot Hier).
Liever nadenken over bestaande woorden, dus geen bloemkool-automatisering maar spaghetti-code. En in plaats van wegwerpwoorden bedenken, kunnen we beter vergeetwoorden zoeken; ook een Taalstaatrubriek. Want bolderburensyndroom is niets anders dan de kern van de epicurische levensfilosofie die dit Lathe Biosas doopten.
Tenslotte, toen internet nog leuk was, was er het ‘create-a-word game’. Elke dag een cartoon met een beschrijving van een woord dat nog bedacht moest worden. Verboticisms heten die woorden. Zou een betere rubriek zijn dan al die vanDalismen.

Reacties
Om een reactie achter te laten is een account vereist.
Inloggen Word abonnee