Loopbaan

Carriere
Studie

Waar is een universitaire informaticaopleiding voor?

Wordt een universitair student wetenschapper of programmeur?

18 november 2021

“Maar jij houdt toch van lesgeven?!” De afgelopen 8 jaar, als ik geen zin had in college voorbereiden of geven, hoorde ik zulke reacties van het thuisfront, maar ook van collega’s. Zo lang als ik me kan herinneren zeggen mensen dat lesgeven zo bij me past. Dat is wellicht waar, het zit me misschien in het bloed, met een overgrootvader aan de ene kant en een moeder en oom aan de andere kant die voor de klas stonden. En toch zal ik er eerlijk voor uitkomen: ik vind er eigenlijk niet zoveel aan om in het huidige systeem programmeeronderwijs te geven aan de universiteit.

Waarom, dat snapte ik zelf ook lange tijd niet goed. Want lesgeven vond ik inderdaad heerlijk, van groep 6 tot dit jaar in 4HAVO/VWO. Ik vind het fijn om slides te maken, opdrachten te verzinnen, zelfs werkjes nakijken vind ik leuk en nuttig! Maar steeds als ik op de universiteit iets moest doen, stond het me tegen. Een paar collegejaren doorzetten? Hielp niet echt. Misschien was het de leeftijd van de studenten, vind ik het alleen met kinderen leuk?

Het kwartje viel bij mij pas toen ik in de lerarenopleiding aan de VU les ging geven aan toekomstige docenten. Dat was wèl leuk, en ook dat betrof voornamelijk twintigers, alhoewel er ook wat oudere zijinstromers bij zaten. Dus aan de leeftijd kon het niet liggen. Het mooie van de lerarenopleiding is dat het daar kraakhelder is wat we willen dat studenten kunnen als ze klaar zijn: namelijk lesgeven.

Met die blik keek ik naar de informaticaopleiding en ik snapte mijn eigen frustratie eindelijk. Want bij de meeste informaticaopleidingen (zeker niet alleen in Leiden!) is er helemaal geen eenduidig beeld over wat onze studenten later gaan doen en dus moeten leren. Veel ho-docenten hebben (soms impliciet) het beeld dat informaticastudenten later wetenschappers worden, en dus vooral veel theorie moeten beheersen. In de realiteit (like it or not) worden de meeste van onze afstudeerders natuurlijk programmeur.

Dat schuurt steeds maar weer. Moeten studenten bijv. leren om een IDE te gebruiken? “Nee” zegt kamp-opleiden-voor-wetenschap, “dat leren ze wel in de praktijk of anders van elkaar.” Dat is geen core competentie. “Ja natuurlijk” zegt de andere kant, “dat is onontbeerlijk voor hun carrière.”

Dezelfde spanning zie je ook bij onderwerpen als: CI/CD, software testen, DDD, en ga zo maar door. Besluiten nemen kost mij in deze context veel energie; als er geen helder einddoel is, hoe moet ik dan besluiten of ik wel of niet uitleg hoe je code foldt of een refactoring toepast? Ook nemen andere docenten andere besluiten, met een rommelig en incoherente leerervaring tot gevolg.

Tijd dus om deze discussie te voeren: waar zijn wij nou eigenlijk voor bedoeld?

Magazine AG Connect

Dit artikel is ook gepubliceerd in het magazine van AG Connect (novembernummer 2021). Wil je alle artikelen uit dit nummer lezen, klik dan hier voor de inhoudsopgave.

Reactie toevoegen
1
Reacties
Peter Manz 19 november 2021 14:39

Waar zijn mensen die in de ICT werken nu eigenlijk voor bedoeld.
Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig.
ICT is nuttig om mensen werk uit handen te nemen. Ze kunnen dan moeilijkere dingen doen. Ze kunnen dingen sneller doen. Ze kunnen meer doen. Of minder mensen kunnen hetzelfde doen.
Een professional die in de ICT een boterham verdient maakt dit mogelijk. Dit is niet anders als een timmerman. De timmerman verdient zijn boterham omdat hij met het gereedschap een klus sneller kan klaren en het raam dat hij maakt een gebruiker helpt bij het gebruiken van de ruimte achter of voor dat raam. Iets wat die gebruikers ander niet zou kunnen of slechts met veel moeite voor elkaar krijgt.
Een programmeur, ontwerper, analist, beheerder moet het leuk vinden om hulpmiddelen te maken voor mensen die dan meer, moeilijkere of gemakkelijker dingen kunnen doen. Als je het niet leukt vindt om dit mogelijk te maken zou je geen professional in de ICT moeten worden.
In de praktijk zie ik echter dat veel professionals niet het faciliteren van andere mensen als uitdaging hebben maar het uitvoeren van een kunstje als doel zien.
Het leren van een kunstje hoort thuis in een circus en niet bij een serieus opleidingsbedrijf.