Management

Governance
Joint Strike Fighter

IBM dreigt Defensie met miljoenclaim bij stoppen IT-project

Uitblijven digitale ruggengraat ondermijnt werking ultramodern gevechtstuig.

Joint Strike Fighter © CC0 public domain - Flickr.com Robert Sullivan
17 februari 2020

Uitblijven digitale ruggengraat ondermijnt werking ultramodern gevechtstuig.

De aanbesteding van het nieuwe systeem 'Grensverleggende IT' is in september stopgezet door staatssecretaris Barbara Visser na ernstige kritiek van Bureau ICT Toetsing. Nu dreigt het consortium van IBM en Atos dat al twee jaar met 110 tot 150 man werkt aan het ontwerp de kosten te verhalen op het ministerie van Defensie.

Dit blijkt uit gezamenlijk onderzoek van dagblad Trouw, Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico, De Groene Amsterdammer en EenVandaag. De kritiek van BIT was dat dit project te groot is om bij één leverancier uit te besteden. Het gevaar is groot dat de Defensie-organisatie de regie op inhoud en kosten verliest. Het advies van BIT in juni 2019 was om de huidige aanbesteding te stoppen en het project opnieuw uit te zetten.

Het consortium van IBM en Atos leek af te stevenen op het contract. Voorafgaand aan de aanbesteding werkte het al een jaar intensief samen met de ambtenaren van Defensie. Als eind 2018 het consortium een concept-inschrijving doet op de aanbesteding ligt er al een technisch ontwerp dat het ministerie al voor 14,5 miljoen euro heeft aangekocht.

Het project heeft al een dramatische aanloop. Een eerder project met eenzelfde doel werd na 13 jaar aanmodderen als grotendeels mislukt beschouwd. De kosten daarvan bedroegen 900 miljoen euro. De nieuwe aanbesteding startte daarop in 2016, met een geraamd budget van 1,3 miljard euro en een looptijd van 10 jaar.

Houdbaarheidsdatum verstrijkt

Het huidige systeem heeft een 'houdbaarheidsdatum' die is geschat tussen 2020 en 2022. Het is een ratjetoe van zo'n 2000 aan elkaar gekoppelde systemen. Na die datum, zo heeft de staatssecretaris de Tweede Kamer gemeld, "hebben we met elkaar een aantal problemen." Wat die problemen precies zijn wordt nu in kaart gebracht. De staatssecretaris zou daar al in januari over rapporteren aan de Kamer, maar heeft dat tot nog toe nog niet gedaan.

Ontkomen aan de problemen lijkt al haast niet meer mogelijk. Nu er waarschijnlijk opnieuw een aanbesteding moet komen is de kans dat er in minder dan twee jaar een werkend alternatief wordt geboden, gering.

Datagedreven werken lukt niet

Het beoogde systeem is cruciaal in de werking van een moderne krijgsmacht die steeds meer afhankelijk wordt van datagedreven werken. Het uitwisselen van informatie tussen de verschillende onderdelen is nu echter al niet optimaal. Het gevolg is dat bijvoorbeeld niet de maximale prestaties gehaald kunnen worden uit het peperdure gevechtsvliegtuig JSF maar ook gevechtsvliegtuigen en en schepen. Ook ontbreekt een militaire cloud waarbinnen met optimale beveiliging kan worden gewerkt.

Trouw heeft het ministerie gevraagd om commentaar, maar dat zegt zich niet te herkennen in het geschetste beeld.

Lees meer over
Lees meer over Management OP AG Intelligence
7
Reacties
Martin Stevense 22 februari 2020 11:00

Het commentaar van Eric-Jan is bijzonder waar. Het is echt niet zo dat elke organisatie data-driven is! Hoe modern dat ook klinkt.

Maar een zeer belangrijk ding: de verantwoordelijken zijn gewoon niet in staat om zo'n groot project te overzien. En dat is echt geen diskwalificatie hoor. Het lukt de meeste mensen (lees: meer dan 99%) niet om zo'n groot project te overzien, ze hebben andere talenten. Aangezien dit soort langdurige projecten dus ook niet in 1 kabinetsperiode vallen is de tip om over te stappen naar plan B: een mozaïek van niet al te grote (maar ook niet al te kleine) systemen die kunnen samenwerken.

Per slot van rekening rekent Defensie ook niet op 1 super-militair die alles kan, maar op meer dan 40.000 specialisten.

Martin van Egmond 18 februari 2020 17:52

Beste mensen, het wordt aan de belastingbetaler wel erg moeilijk uit te leggen wat erbij een project, zoals o.a GRIT allemaal fout gaat. Maar het ergste vind ik nog steeds dat we de eigen mensen en de gigantische kennis binnen de organisatie niet erg serieus nemen.
En dat is erg jammer , want er gebeuren ontzettend goede dingen bij Defensie. Er is al eerder gemeld dat het management, vooral dat van het Joint IV Commando , zich alleen laat leiden door externen. Vervolgens gieten we alles in processen, die vervolgens niet worden opgeschreven en/of gedeeld intern , maar zeker niet met de klant. Zoals Walter en Harold het meldde: oud en vooral voorspelbaar nieuws. Ik vroeg mij direct al af, waarom HPE afhaakte. HPE als oud Digital huis de hofleverancier van Defensie. Het advies van het BIT mag als kadootje worden beschouwd. Maar nee hoor, het management luistert niet naar het BIT, niet naar haar eigen personeel. En dat is toch een gemiste kans.

Atilla Vigh 18 februari 2020 05:11

Vermoedelijk heeft de defensie organisatie op meerdere fronten een probleem:
- geen holistisch organisatie-landschap
- een onbeheerbaar organisatie-landschap
- een slechte sturing op het organisatie-landschap
- een niet transparante voortbrengingsketen
- vertroebeling van de politieke en ambtelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Alle ingrediënten om zaken in de soep te laten lopen. Externe leveranciers zijn naar mijn mening niet de oplossing.
Bovenstaande problemen (h)erkennen is de eerst stap, vervolgens het lef en daadkracht hebben om het daadwerkelijk op te lossen. Dat doe je door te werven voor interne medewerkers die je keihard mandaat geeft die doorzettingsmacht krijgen. Indien de huidige situatie zo erg is dat het niet redden is, een tweede IT-organisatie er naast bouwen en van de oude een sterfhuisconstructie maken.

Walter 17 februari 2020 16:22

Zoals Harold zegt, Oude wijn in nieuwe zakken, maar dan dat dit bericht oud nieuws is. Deze uitspraak heeft IBM namelijk vorig jaar juni gedaan. Schijnbaar heeft iemand op de redactie een oud nieuwsbericht in de la gevonden. Tijd voor rectificatie denk ik.

Harold 17 februari 2020 14:03

Oude wijn in nieuwe zakken > zolang de IBM's, ATOS-en en CAPGEMINI's van deze wereld iedere keer weer worden ingehuurd door onze overheid om wederom een falend IT-project op te starten, zal er niks veranderen. De overheid zit gevangen in zijn eigen aanbestedingsregels en bedrijven als deze maken daar graag gebruik van. Ben benieuwd welke bedrijven er achter de zoveelste IT-mislukking verborgen zijn.

Ab Mantel 17 februari 2020 13:53

Zoals veel IT projecten is ook hier gestart met een Functioneel Ontwerp gevolgd door een Tecnisch Ontwerp. Uit ervaring geleerd dat voorafgaande aan een FO eerst een gedegen Business Ontwerp (niet te verwarren met een Business case) gemaakt moet worden door de eigen organisatie (defensie) met daarin de business doelen gedefinieerd, de testmethode om vast te stellen of deze business doelen ook gehaald zijn en de (eventuele impact) op de organisatie. Van daaruit kan je een FO en TO maken en toetsen tegen het BO om de kwaliteit te beoordelen. Deze aanpak vraagt gedurende het gehele project de dicipline om bij eventuele wijzigingen binnen het project alle ontwerpen dus ook het BO aan te passen en goed te keuren. Parallel aan het FO en TO moet ook een implementatie en migratie strategie opgesteld worden inclusief een gedegen risico analyse op Business nivo met mitigatie van deze risico's. De opdrachtgever is de verantwoordelijke hiervoor. Een geheel andere aanpak als Prince2 maar dat werkt niet voor projecten van deze omvang en over een lange tijdsduur met gescheiden opdrachtgever en uitvoerende partij.

Eric-Jan Hoogendijk 17 februari 2020 13:42

Iets zegt mij dat data-gedreven en defensie niet samengaan. De organisatie is á priori hiërarchisch en proces gericht. Data gedreven houdt volgens mij in dat er op allerlei niveaus beslissingen genomen moeten kunnen worden aan de hand van de triggers die door de data afgevuurd worden. Als al die triggers eerst bij de commandant binnen moeten komen om van een stempel te worden voorzien wordt de man gek.

Maar aan de andere kant is de tijd van overspending ook voorgoed voorbij. Je kunt als commandant niet meer zeggen doe er maar 100 Leopard II's bij. Terwijl je er hoogstwaarschijnlijk maar 73 nodig hebt. Dit betekent voeding van onderaf.

De wens van de overheid om net als bedrijven zoveel mogelijk van de plank te kopen voor de ICT is absurd. De overheid is geen bedrijf. Rationele beslissingen zijn zelden; de politiek domineert. Hooguit dat aan de periferie nog een betalings- en ontvangst-systeem vanaf de plank kan worden gekocht. Maar er is geen enkel begrotingssysteem in de markt te vinden dat ook maar enigszins lijkt op dat van de overheid. En hetzelfde gold en geldt ook voor verplichtingen en salarissen.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.