Energie-efficiënte computers krijgen impuls van Neuromorphic Computing NL-coalitie

Neuromorphic computing omvat een aantal technologieën die zijn afgeleid uit de werking van het menselijk brein en zenuwstelsel. Daarbij is gekeken naar hoe het natuurlijke systeem in staat is heel snel complexe taken uit te voeren terwijl het energieverbruik met 20-25W gelijk is aan slechts enkele LED-lampjes. Dat staat in schril contrast met de energieverslindende processoren waarmee de huidige computers en datacentra werken. Met de snelle groei van AI-toepassingen en andere geautomatiseerde systemen, is het energie- en koelwaterverbruik een van de grote obstakels voor een verdere ontwikkeling. In 2024 gebruikten de datacenters in Nederland ongeveer 5.100 GWh elektriciteit, wat overeenkomt met ongeveer 4,6 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik. Dit is vergelijkbaar met het jaarlijkse verbruik van bijna 2 miljoen huishoudens.

Nieuwe revolutie in de digitale wereld

“Neuromorphic computing is vele malen energiezuiniger en duurzamer. Daarnaast versterkt deze sleuteltechnologie de privacy, omdat gevoelige data niet naar externe servers hoeven te worden verzonden”, stelt Frits Grotenhuis, directeur van Digital Holland. Hij is ervan overtuigd dat neuromorphic technologies een nieuwe revolutie teweeg gaan brengen in de digitale wereld. “De mogelijke toepassingen van neuromorphic technologies zijn enorm, van precisielandbouw en slimme energienetwerken tot duurzame gezondheidszorg en meer.”

In Nederland is veel onderzoek gedaan naar neuromorphic computing en daarmee is een goede basis gelegd voor een toonaangevende positie van het Nederlandse bedrijfsleven in deze ontwikkeling. Bovendien is in Nederland een ecosysteem aanwezig van kennisorganisaties, start-ups en gevestigde internationale bedrijven met de expertise om deze basis uit te bouwen. Daarvoor werkt bijvoorbeeld de Rijksuniversiteit Groningen aan nieuwe materialen die geschikt zijn voor neuromorphic computing, doen Imec, TNO, TU Delft, UTwente en TU/e onderzoek naar nieuwe chipontwerpen en ontwikkelen het CWI en de Radboud Universiteit algoritmen die gebruik kunnen maken van de unieke eigenschappen van neuromorphic computing.

Plannen liggen klaar

“De lancering van NC-NL is een nieuwe mijlpaal voor neuromorphic computing in Nederland. Structurele krachtenbundeling geeft ons een unieke positie op het digitale wereldtoneel,” zegt Johan Mentink, die als boegbeeld optreedt voor het neuromorphic technologies-ecosysteem in Nederland. Het doel van de coalitie is om de banden in het ecosysteem te versterken en initiatieven nog beter op elkaar af te stemmen.

Ook liggen er plannen voor de ontwikkeling van een toepassingslab dat bedrijven en kennisinstellingen in staat stelt de technologie te testen. Met een gezamenlijke prototyping-infrastructuur is het bovendien eenvoudiger om wetenschappelijke innovatie sneller te vertalen naar praktische toepassingen. Daarbij wil de coalitie ook aandacht besteden aan koppelingen met systemen die werken op basis van fotonica en quantumtechnologie, twee andere sleuteltechnologieën uit de Nationale Technologiestrategie (NTS).

De koppositie in neuromorphic computing uitbouwen betekent ook dat Nederland en Europa minder afhankelijk worden van niet-Europese technologieën en de economische slagkracht kunnen vergroten.