AWS en Azure mogelijk onder verscherpt toezicht door Digital Markets Act

Volgens de Europese Commissie zijn AWS en Azure respectievelijk nummer een en nummer twee van de cloud computing-diensten in de EU. Samen hebben de twee partijen naar schatting tussen de 55% en 60% van de Europese cloudmarkt in handen. Daarmee zijn ze een belangrijke toegangspoort tussen bedrijven en hun klanten. Google Cloud, de nummer drie, blijft vooralsnog buiten schot.

Voldoen niet aan drempelwaarden

AWS en Azure voldoen niet aan de gangbare kwantitatieve drempelwaarden die de DMA normaal gesproken hanteert voor de aanwijzing van poortwachters, zoals omzet en gebruikersaantallen. De Commissie baseert haar voorlopige oordeel in plaats daarvan op kwalitatieve criteria: marktpositie, investeringsvolume, lock-in-effecten en de rol van AI-diensten en -partnerschappen bij de keuze voor een cloudleverancier.

ACM

Het onderliggende marktonderzoek, dat op 18 november 2025 van start ging, wordt mede uitgevoerd door de Nederlandse Autoriteit Consument en Markt (ACM). De ACM maakt deel uit van een gezamenlijk onderzoeksteam met de Commissie, en samenwerkingsvorm die de DMA uitdrukkelijk faciliteert om nationale expertise in te brengen bij onderzoeken op EU-niveau.

Nederlandse overheidsinstanties, bedrijven en de financiële sector leunen net als de rest van Europa zwaar op AWS en Azure voor cloudinfrastructuur, identiteitsbeheer en in toenemende mate AI-diensten. Een aanwijzing als poortwachter zou ook voor Nederlandse afnemers gevolgen hebben: makkelijker overstappen tussen cloudleveranciers, opener interoperabiliteit en het wegnemen van drempels zoals hoge dataportabiliteits- en uitstapkosten (egress fees).

Poortwachter-status

Als de voorlopige bevindingen worden bevestigd, moeten Amazon en Microsoft zich aan strengere DMA-verplichtingen houden. Daaronder vallen onder meer:

• Technische interoperabiliteit met concurrerende clouddiensten
• Kosteloze en eenvoudige dataportabiliteit, zodat klanten makkelijker kunnen overstappen
• Een verbod om eigen AI- en databasediensten te bevoordelen
• Eerlijke licentievoorwaarden, zodat rivaliserende cloudaanbieders niet kunstmatig duurder worden gemaakt

Bedrijven en publieke organisaties krijgen na een formele aanwijzing zes maanden de tijd om hun verdienmodel en dienstverlening aan te passen.

En nu?

Amazon en Microsoft kunnen zich verweren tegen de poortwachter-status. Ze krijgen inzage in het onderzoeksdossier en ze kunnen schriftelijk reageren op de voorlopige bevindingen. Een definitief besluit wordt uiterlijk eind 2026 verwacht. Ook loopt er een parallel onderzoek naar de vraag of de DMA-regels specifiek voor de cloudsector verder moeten worden aangescherpt. De uitkomst daarvan wordt rond mei 2027 verwacht.

Kritische reactie

Amazon heeft kritisch gereageerd en stelt dat de aanwijzing investeringen kan afremmen en geen recht doet aan de diversiteit van de cloudmarkt. Microsoft wijst erop dat Google Cloud en Gemini niet als poortwachter worden aangemerkt. ‘We zijn bezorgd dat het negeren van de groeiende invloed van Google Cloud en Gemini de markt op een schadelijke manier zal verstoren’, reageerde een woordvoerder van Microsoft op vragen van techmagazine PYMNTS.