Vooruitblik ICT-plannen biedt Kamer weinig nieuw inzicht

De Tweede Kamer vraagt al jaren om meer inzicht in ICT-plannen en -uitgaven. Jaarlijks ontvangt de Kamer via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk en de aparte rapportage ‘Grote ICT-activiteiten’ een rijksbreed beeld van het jaar ervoor, maar er is vooral ook behoefte aan planningsinformatie. Door de voormalig staatssecretaris Digitalisering werd daarom toegezegd om voortaan aan de start van het parlementaire jaar een rapportage te sturen met een vooruitblik op de lopende ICT-activiteiten.

Geen volledig beeld

De eerste vooruitblikkende rapportage leert dat er 108 grote ICT-activiteiten in 2027 in uitvoering zijn met een totale geschatte waarde van 7,7 miljard euro (een ICT-activiteit is 'groot' als de waarde meer dan 5 miljoen euro bedraagt). Dat is informatie die de Kamerleden ook op het Rijks ICT-dashboard hadden kunnen opzoeken. Bovendien geeft het geen volledig beeld van wat er in 2027 naar verwachting aan ICT-activiteiten plaatsvindt. 

Uit de beslisnota schemert door dat de ambtenaren van BZK met de opdracht in hun maag zaten. Het uitgangspunt van CIO Rijk was om geen aanvullende uitvragen te doen naast de informatie die al beschikbaar is op het Rijks ICT-dashboard, om de departementen niet met een extra administratieve last op te zadelen. De rapportage is dus gemaakt op basis van informatie die al openbaar is. ‘Daarbij hebben we gekeken welke informatie relevant zou zijn voor een vooruitblik, en naar een manier om deze informatie inzichtelijk te presenteren’, aldus de opstellers van de beslisnota.

Beperkte toegevoegde waarde

Deze werkwijze levert twee beperkingen op: de rapportage gaat alleen over lopende grote ICT-activiteiten. Activiteiten die nog moeten starten, staan nog niet op het dashboard en ontbreken daarom ook in de rapportage. Ook de toegevoegde waarde van de financiële informatie in de vooruitblik is beperkt. Omdat de geschatte uitgaven niet zijn uitgesplitst naar jaren, en gerealiseerde uitgaven meestal pas in maart worden bijgewerkt, is er geen informatie beschikbaar over welke uitgaven in of vanaf 2027 worden verwacht.

Aanpassingen aan Rijks ICT-dashboard

Staatssecretaris Van der Burg (Slagvaardige Overheid, VVD) schrijft in de bijbehorende Kamerbrief: ‘Ik werk aan het aanpassen van het Rijks ICT-dashboard zodat deze gegevens in volgende rapportages kunnen worden toegevoegd.’ Uit een interne review van het dashboard blijkt dat de meerwaarde en het gebruik van veel informatie op het dashboard tegenvalt. Het plan is om de invulvelden te halveren en de financiële gegevens juist uit te breiden. Ook nog te starten activiteiten krijgen mogelijk een plek op het vernieuwde dashboard. Daarmee zou de meerwaarde van de vooruitblikkende rapportage groter worden.

De rapportage verschijnt door vertragingen kort na de verantwoordingsrapportage ‘Grote ICT-activiteiten’. Waarschijnlijk komen beide rapportages daardoor tijdens hetzelfde debat op 9 november aan de orde. Voor een volgende keer moet dat anders, schrijven de ambtenaren, al dan niet door in het vervolg aan de verantwoordingskant iets minder te doen.