Op naar een nieuw digitaal speelveld

Op zoek naar houvast in een nieuw politiek gesprek concentreert het debat zich op de vraag of de ene uitvoerder mag worden overgekocht door de ander. Het maatschappelijke vraagstuk digitale soevereiniteit is hierdoor versmald tot één incident bij één uitvoerder. Het is hoog tijd om de discussie niet te versmallen, maar te verbreden. Naar de hele overheid. 

Digitale soevereiniteit is namelijk een vraagstuk voor alle overheden in Nederland, niet alleen voor de Rijksoverheid. In de Nederlandse DigitaliseringsStrategie (NDS) is bewust de samenwerking met alle overheden gezocht. Er zijn ongeveer 1.600 (!) overheden in Nederland die zelfstandig keuzes mogen maken over de manier waarop ze hun digitale dienstverlening inrichten. Als we echt digitaal weerbaar willen worden, hebben we iedere overheid nodig. Volkomen terecht riepen na de val van het kabinet alle overheden het demissionaire kabinet op doortastend door te gaan met de NDS.  

In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet ontbreekt ieder spoor van die strategie. Dat is een enorme kans. De steun van alle andere overheden om samen te werken is er. De politieke ruimte om nu principiële besluiten te nemen over digitale soevereiniteit ook.  

Helaas wordt de noodzaak om digitale dienstverleners zorgvuldig te betrekken in dit proces nog minder gezien. De impact van de geopolitieke spanningen op onze digitale dienstverleners is enorm, daarom mogen bedrijven van de overheid verwachten dat ze betrouwbaar en voorspelbaar handelt.  

De Sociaal-Economische Raad is ons paradepaardje van samenwerking in de polder. Laten we een digitale snelkookpan bij de SER neerzetten om alle wensen van een nieuw digitaal speelveld samen te brengen: De wens voor meer digitale soevereiniteit bij politici. De wens voor meer samenwerking tussen overheden. De wens voor betrouwbaar en voorspelbaar opdrachtgeverschap van overheden richting bedrijven.  

We kunnen snel stappen zetten: Maak alle kritieke processen van alle overheden onderdeel van dit proces. Gebruik het EU-raamwerk voor digitale soevereiniteit als basis voor heldere doelen. Vertaal de doelen samen met bedrijven in concrete aanbestedingseisen en maak daar een uitvoerbare planning van zodat bedrijven zich nu al kunnen voorbereiden op de vraag die gaat komen.  

Laten we de verwarring van de huidige geopolitieke spanningen aangrijpen om het digitale speelveld opnieuw te definiëren. Voor een weerbaar en betrouwbaar digitaal Nederland.