Kabinet akkoord met strengere Europese regels voor datacenters rond drinkwater, rapportage en duurzaamheid

Hij geeft daarin drie op 24 september ingediende moties van Tweede Kamerleden Ines Kostić en Christine Teunissen (beide PvdD) ‘oordeel Kamer’. De Kamer mag dus zelf bepalen of de moties worden aangenomen.

Volgens de staatssecretaris deelt het kabinet de zorgen over het gebruik van hoogwaardig drinkwater voor de proceskoeling van datacenters. Waar drinkwater niet noodzakelijk is omdat ook ander water geschikt is, vindt het kabinet het wenselijk om het niet te gebruiken. Dat past bij het principe ‘het juiste water voor de juiste toepassing’ uit het Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing.

Total drinkwatergebruik

Aerdts relativeert in zijn brief echter wel de omvang van het probleem. In Nederland gaat jaarlijks circa 1 miljoen kubieke meter drinkwater naar de koeling van datacenters, ongeveer 0,088 procent van het totale drinkwatergebruik. Bovendien stappen steeds meer datacenters over op alternatieven, zoals industriewater, gezuiverd afvalwater of regenwater.

Ook de tweede motie die de regering verzoekt om zich in Europees verband actief in te zetten voor verplichte, gestandaardiseerde en zoveel mogelijk publiek toegankelijke rapportage door datacenters over energie- en waterverbruik, –het piekvermogen en de belasting van het elektriciteitsnet en –de verwachte ontwikkeling van dit verbruik geeft Aerdts ‘oordeel Kamer’.

Hij schrijft: “Onder de Europese Energie Efficiëntie Richtlijn (EED) moeten datacenters met een geïnstalleerd vermogen van 500 kW of meer al jaarlijks gegevens over energie- en watergebruik aanleveren. Alle in Nederland gevestigde datacenters hebben gereageerd; bij 104 ervan ligt het daadwerkelijk geïnstalleerde IT-vermogen op 500 kW of hoger. Volgens de staatssecretaris is het wenselijk ook naar piekvermogen en netbelasting te vragen, ‘aangezien juist daar de knelpunten zitten’.”

Openbaarheid

Ook geeft de staatsecretaris in zijn brief aan dat openbaarmaking beperkt is, omdat gegevens die onder het nationale recht voor bedrijfsgeheimen en vertrouwelijkheid vallen, niet openbaar gemaakt worden. Ze mogen wel voor beleid worden gebruikt en gaan naar de Europese Commissie, die ze op geaggregeerd niveau publiceert. Nederland kan zich volgens Aerdts wel inzetten voor uitbreiding van de gevraagde informatie en voor zo veel mogelijk openbaarheid.

“De Europese Commissie werkt bovendien aan minimumprestatienormen, die moeten gaan gelden voor alle nieuwe en gerenoveerde datacenters. Over de plannen loopt tot 14 december 2026 een openbare consultatie, waarin Nederland naar eigen zeggen actief participeert. Dezelfde consultatie noemt het kabinet als moment om ook de inzet op drinkwater in te brengen”, staat verder in de brief te lezen.

Het wetgevingsvoorstel van de Commissie wordt in het tweede kwartaal van 2027 verwacht. Welke normen bindend worden en op welk niveau, is nog onduidelijk. Het kabinet wil daar niet op vooruitlopen, maar steunt wel het doel van de motie. De inzet komt ook terug in de Nationaal geïntegreerde aanpak datacenters, waarover de staatssecretaris de Kamer dit najaar per brief informeert.