Management

Artificial Intelligence
Mandela-effect

Mandela-effect

Alle digitale media zijn te bewerken.

Nelson Mandela © Shutterstock
2 september 2021

Weleens gehoord van het Mandela-effect? Het blijkt dat een hele hoop mensen zich het presidentschap van Nelson Mandela herinneren. Maar Mandela legde aan het eind van de vorige eeuw het loodje en was dus nooit president van Zuid-Afrika.

Waarom het verschijnsel toen pas een naam kreeg, is mij echter een raadsel. Immers, een slordige negentig jaar geleden hadden ook veel Russen daar last van. Ze konden zich goed herinneren dat Trotski naast Stalin stond, maar moesten – geconfronteerd met het onweerlegbare fotografische bewijs – toch toegeven dat ze het blijkbaar bij het verkeerde eind hadden. Vaak was die bekentenis overigens ook beter voor de gezondheid.

Een halve eeuw later was te horen hoe Thatcher toegaf dat de ondergang van de HMS Sheffield in scène was gezet om een oorlog met Argentinië uit te lokken. In datzelfde telefoongesprek bevestigde Reagan haar dat hij bereid was heel West-Europa in de as te leggen om de Russen duidelijk te maken dat ze beter thuis konden blijven. Dat nieuwtje zorgde destijds voor nogal wat reuring.

Krap tien jaar later was de introductie van Photoshop ook niet echt groot nieuws

Wekenlang zochten de veiligheidsdiensten koortsachtig naar de oorsprong ervan – om uiteindelijk bij een punkband uit te komen. Niks geen hoogstaand KGB-kunststukje dus. Gewoon een bassist met een scheermesje, wat plakkertjes en een bandrecorder.

En wat gebeurde er daarna? Hieven journalisten uit pure wanhoop hun armen ten hemel? Ging er een schok door de inlichtingendiensten? Welnee. Iedereen weet dat de technologie voortschrijdt. Krap tien jaar later was de introductie van Photoshop ook niet echt groot nieuws.

Daarom begrijp ik ook helemaal niks van de hype rond deepfakevideo. Ook dat is namelijk niet nieuw. Een paar jaar nadat Photoshop op de markt kwam, werd het idee al geopperd in de film Rising Sun, die gebaseerd was op het gelijknamige boek van Michael Crichton.

In theorie zijn namelijk alle digitale media te bewerken. Alles wat je hoort of ziet kán iemands schepping zijn. Of het enige relatie heeft met de werkelijkheid is niet meer dan een kwestie van geloof.

Ik geloof nog steeds dat ik Mandela de gevangenispoort uit heb zien lopen – maar ik laat me graag van het tegendeel overtuigen.

Magazine AG Connect

Dit artikel is ook gepubliceerd in het magazine van AG Connect (augustusnummer 2021). Wil je alle artikelen uit dit nummer lezen, klik dan hier voor de inhoudsopgave.

Reactie toevoegen
8
Reacties
Hans Bezemer 25 november 2021 09:31

@Sandra Jansen
Het klopt, dat het niet klopt. Wat ook niet klopt, is dat er geen foto van een gebroederlijke Stalin en Trotski bestond.

We leven in een wereld, waar "bewijs" op losse schroeven is komen te staan - en dat proces is al jarenlang gaande. En de mogelijkheid om de werkelijkheid te manipuleren wordt voor steeds meer mensen bereikbaar.

"Geloof" is daarom een prominente plaats gaan innemen. "Geloof" is namelijk goedkoper dan "Weten". Je hoeft er namelijk niet zoveel moeite in te steken.

Vandaar de vele omdraaiingen en dwaalsporen - maar die blijken niet voor iedereen zo gemakkelijk te volgen, zo blijkt. ;-)

Sandra Jansen 22 november 2021 14:22

Dit klopt niet. Nelson Mandela is in 2013 overleden, hij is wel de president van Zuid-Afrika geweest (van 1994 tot 1999). Het Mandela effect suggereert naar het vermeende overlijden van Nelson Mandela in de gevangenis. Dit is echter niet gebeurd maar veel mensen denken dit wel zo te herinneren.

@NIEK 12 oktober 2021 19:37

Blijkbaar kent niet iedereen het Mandela effect en zijn de manipulaties van de geschiedenis tijdens het bewind van Stalin onbekend (alhoewel ze zo treffend beschreven worden in "1984").

Tja, een column moet een knipoog en een scherp kantje hebben. 350 woorden. Meer is er niet. Veel ruimte om elementaire algemene kennis bij te brengen is er niet. Dat de clou dan ontgaat, dat begrijp ik.

En wie zich stoort aan de toon, scoort laag op "Grahams triangle of disagreement". Gewoon effe Googlen. En neem dan meteen het "Mandela effect" even mee. Dat maakt namelijk veel duidelijk.

NIEK 07 september 2021 13:23

Nog wat andere stukken van deze heer gelezen. Op mij komen de stukken vaak 'uit de hoogte' en 'populair' over. Nogal betweterig. Maar ja, misschien is dat zijn bedoeling en zijn schrijfwijze.

NIEK 07 september 2021 12:27

Wie is hier trouwens redacteur? Ook in print gepubliceerd?
Jeetje, wat slecht.

Niek 07 september 2021 12:08

Jeetje, wat een waardeloos stuk... leggen het loodje? Oneerbiedig.
Zeer zeker wel president.

El 04 september 2021 22:24

Kletsartikel !
Nelson Mandela was president van 1994 tot 1999.
Hij overleed in dec. 2013.
Trouwens, mensen "leggen niet het loodje"....ze overlijden.

Pieter 02 september 2021 13:26

Wat een onzin. Hij werd op 27 april 1994 verkozen tot president. Onsamenhangend artikel trouwens, maar dat terzijde.