Management

Branche
Engelse taal

De verengelsing van tech

Moet dat nu allemaal, die Engelse termen? Ja, dat moet.

27 oktober 2022

Kent u Bop? Bop reageert op artikelen. Op onze site plaatst hij regelmatig reacties. Soms zijn de reacties scherp en snijden ze hout. Vaak zijn het reacties op taalgebruik. Bop houdt niet van Engels. Engels is niet nodig, vindt Bop. Een greep uit zijn ergernissen van de afgelopen maand: Gridline. Grip. Stress. Security. On-premises. Latency. Bias. En dan ook nog je festival een “TechFest” noemen. Nergens voor nodig. Vindt Bop.

Bop gebruikt een fake mailadres. Of een namaak postadres, zo je wilt. Dat is jammer, want daardoor is in contact komen met Bop niet mogelijk (Bop, als je dit leest: mail me!). Maar Bop heeft wel een punt. In de wereld van tech wemelt het van de Engelse termen. Dat is al heel lang zo. Kan het echt niet anders?

Drivers of stuurprogramma's?

Jaren geleden was ik eind/hoofdredacteur voor Computer!Totaal. Destijds voerden we al verhitte discussies met lezers en elkaar over Engelse termen. Hebben we het bijvoorbeeld over drivers of over stuurprogramma’s? Tegenwoordig weet niemand meer wat dat zijn – maar destijds was dat heel relevant.

Puristen vonden dat wij als redactie een opvoedende taak hadden. "Kan best wezen dat die Amerikanen onze markt bestoken met hun taalgebruik, maar als wij maar stug het goede voorbeeld blijven geven door de correcte Nederlandse termen te bezigen, komt het allemaal goed." Als (destijds) eindredacteur vond ik dat ook. Totdat ik me realiseerde dat we daarmee onze lezers bepaald geen dienst bewezen.

Drivers updaten (stuurprogramma’s bijwerken) was toen iets wat je nog zelf met de hand moest doen. En liefst regelmatig. Anders miste je functionaliteit, liep het rekenapparaat vast of kreeg je last van rekentuiginbrekers (computerhackers). Dus daar schreven we regelmatig over. Klein probleem: als je op het wereld wijde web zocht naar nieuwe stuurprogramma’s vond je… artikelen van Computer!Totaal. Iedere leverancier noemde die stuurprogramma’s gewoon drivers. Dus daarmee stonden we eigenlijk gewoon voor посада (Oekraïens – zoek maar op).

Lingua franca

Engels en IT zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden – en als je probeert de twee los te weken, is het netto resultaat vooral spraakverwarring. Hoeveel mensen begrijpen nog waar ik het over heb als ik schrijf over de beveiliging van gegevenswarenhuizen op locatie? En is dat echt hetzelfde als de security van on-premises datawarehouses?

De techwereld is een internationale wereld. Die wereld heeft de facto een lingua franca (in feite een gemeenschappelijke taal) in de vorm van het Engels. Dat kun je vervelend vinden, maar het is een gegeven waar je mee moet leren leven. Resistance is futile, om maar even een populaire fictief-wetenschappelijk citaat aan te halen. Ik had ook “Verzet is zinloos” kunnen schrijven – maar de vraag is of de lezer dan nog begrijpt waar dat naar verwijst.

Ons doel als IT-medium is helder te rapporteren over ontwikkelingen rond informatietechnologie. Daarbij is ons eerste doel ervoor te zorgen dat de boodschap overkomt. Daarvoor is het belangrijk de taal te gebruiken die door je doelgroep wordt herkend en gebruikt. Sorry Bop.

Reactie toevoegen
8
Reacties
Foppe-Klaas Hovinga 02 november 2022 22:40

Aan zowel Bob als aan Volkert zou ik willen adviseren om niet al te rechtlijnig te denken. Sommige termen zijn inderdaad nu zo ingeburgerd, dat een mogelijk nederlands alternatief niet meer zal worden begrepen. Ik zou niet krampachtig die nederlandse woorden gaan gebruiken. Toch pleit ik er voor ook niet te snel de engelse woorden te gebruiken. Vaak zijn nederlandse woorden voor eindgebruikers prettiger. Het is dan niet handig wanneer wij van IT steeds engelse woorden gebruiken waar ook nederlandse woorden voor zijn. Daarnaast: we mogen ook wel een beetje blij zijn met onze taal en door creatief nederlandse vertalingen te vinden voor engelse woorden, wordt onze taal nog mooier.
Niet veel engels- of anderstaligen zullen (helaas) deze (gelukkig) nederlandse artikelen lezen. Dus voor hen hoeft het niet in het engels. Er zullen engelse woorden zijn die wij gebruiken, maar die door engelstaligen niet begrepen worden, omdat wij er onze eigen betekenis aan hebben gegeven.

Interessant in dit kader is het woordenboek https://nl.komputeko.net/#datawarehouse, met engelse, nederlandse en Esperanto woorden, waarbij we in het Esperanto zo dicht mogelijk de werkelijke betekenis van de woorden proberen te vinden.

Rob 02 november 2022 18:18

Voor de doodgewone leek zou het fijn zijn als het allemaal wat Nederlandser was. Drivers is stuurprogramma, wauw nu snap ik het wat het betekent. Eigen taal maakt het begrijpelijker want je krijgt gelijk het woordbeeld erbij. Nu zijn het allemaal nietszeggende termen. Leek voor de fanatiekeling maar voor de overgrote meerderheid onduidelijk jargon.

Jaap de J. 02 november 2022 12:42

Jargon ontstaat uit de noodzaak om specifiek te zijn en uit de behoefte om onbegrijpelijk te zijn.

Laten we eerlijk zijn: een content director is geen tekst- en beeldbeheerder. Engels geeft pit, schwung, pizazz, joie de vivre, niet in de laatste plaats binnen het technologiewezen.

Engelsen gebruiken trouwens een stuk meer potjeslatijn dan wij (denk pneumonia). Om bij de medische metafoor te blijven: 'latijns' jargon aanleren emancipeert de patiënt (hij kan meepraten op niveau, hij kan zeer specifiek zijn over zijn gezondheid); maar de arts moet peilen of de patiënt haar heeft begrepen.

Ander voorbeeld van dreigende intellectuele luiheid: als ik een roman vertaal en stuit op een terloopse 'resistance is futile', dan sneuvelt die in 99,9% van de gevallen, en fiets ik het (vermoedelijk) beoogde effect ik er elders alsnog in, via Nederlandse realia (tenzij de Engelsheid het beoogde effect is, of ik bv. mag aannemen dat de doelgroep deze meme kan contextualiseren).

'Resistentie is futiel,' aldus een anonieme ethische hacker.

Steven KH 02 november 2022 06:56

@Bop
Koel is niet hetzelfde als cool. Koel heeft niet de betekenis van 'ver' of 'gaaf'.
Ergo: je schrijft hiermee slecht en onbegrijpelijk Nederlands.
Pardon Bop.

Jorrit 28 oktober 2022 15:35

Beste inhouddirecteur,

Ik houd van talen in het algemeen en vele Nederlanders lijken erop gebrand te zijn om hun eigen taal te verwaarlozen, meestal ten gunste van steenkolen-Engels.
Voor informatietechnologen, zoals ik en de meeste lezers van AG zijn universele termen (momenteel voornamelijk in het Engels) handig om wereldwijd met elkaar te communiceren.
Voor mensen die niet gekozen hebben voor een dergelijke carrière, maar informatietechnologie nodig hebben voor het uitvoeren van taken op hun werk en in de privésfeer is dat wat minder handig. Vele foutmeldingen gericht op eindgebruikers bijvoorbeeld, zijn lastiger te begrijpen als gevolg van jargon in die meldingen.
Onze zuiderburen gaan hier meestal wat zorgvuldiger mee om. Het getuigt van geestelijke luiheid om bij een nieuwe term in een andere taal geen passende vertaling te bedenken.
Nu is de AG in de eerste plaats gericht op informatietechnologen, waardoor ik me hier minder stoor aan de Engelse termen, dan in een algemeen informatie medium, zoals een krant, of een niet-vakgericht tijdschrift of webstek.

P.S.:
Alle modale foutmeldingen zouden een universele verwijzingscode moeten bevatten, met een door de gebruiker te kopiëren tekst , zodat deze voor meer informatie zelf verder kan zoeken als de getoonde tekst niet duidelijk genoeg is.

Leo E.J. Callens 28 oktober 2022 10:07

Ik behoor tot de doelgroep, gepromoveerd als systeemanalist in een universitair rekencentrum. En neen, dat moet helemaal niet. De boodschap komt in mijn eigen taal nog altijd helderder over zonder "vertaalproblemen".

Meneer van Beheer 28 oktober 2022 08:45

Probeer maar eens een probleem in Windows op te lossen. Antwoord in het Engels, Windows in Nederlands. Kromme vertalingen ook nog eens op alfabet zodat je bijna niet kunt achterhalen waar je moet zijn. Zeker als de lijst meer dan 1 pagina beslaat.

Atilla Vigh 27 oktober 2022 15:25

Deze had je veel korter kunnen maken Volkert.
Duits is de taal in de machinebouw, daarom zijn veel technische handleidingen over machines in het Duits. En aangezien 90% van alle tech-bedrijven op Amerikaanse leest is geschoeid is het niet verwonderlijk dat Engels de voortaal is. Komisch overigens dat taal hier als barrière gezien zou kunnen worden voor de toegankelijkheid van het vakgebied. Dat is natuurlijk kul, want in voorbeeld voor drivers maakt echt niets uit wat je moet doen om ze te updaten indertijd of je ze nu drivers of stuurprogramma's noemt. Het doet me denken aan een andere vorm van toegankelijkheidsdiscussies en met name die van onze inwoners en formulieren. Stelling: welke formulier is complexer; De papieren variant van het belastingformulier of de digitale variant in een app?
Overigens zijn er ook vakgebieden die zijn blijven hangen in een taal. Neem de geneeskundige. Om nu een ruim 2000 jaar oude en dode taal te gebruiken voor je vakgebied zegt mij wel iets.