Management

Carriere
Diversiteit culturen

Zo ga je om met meerdere culturen op de werkvloer

‘Niet iedereen is gewend aan Nederlandse smalltalk en directheid’.

© Shutterstock Pensee Sauvage
21 november 2022

Veel IT-bedrijven en IT-afdelingen in Nederland zien het aantal internationale collega’s de laatste jaren flink toenemen. Niet alleen qua taal, maar ook cultuur bestaan er soms verschillen tussen internationale collega’s. Welke uitdagingen zijn er op de werkvloer?

Het aantal kennismigranten in Nederland neemt al jaren toe. In 2021 kwamen er zelfs 60 procent meer kennismigranten naar Nederland waarbij India en China de belangrijkste landen van herkomst waren, zo blijkt uit cijfers van CBS over dat jaar. Ook komen er steeds meer ICT’ers uit Oost-Europa en Afrikaanse landen als Nigeria en Oeganda naar Nederland. In totaal gaat het om iets meer dan zestienduizend mensen waarvan het merendeel gebruikmaakte van de ICT-regeling. Dit is een verblijfsvergunning die geldt voor leidinggevenden, specialisten en trainees die gaan werken bij een Nederlandse vestiging van een internationaal bedrijf.

Uit iets minder recente cijfers van CBS uit 2019 blijkt dat de top vier van Nederlandse steden met meeste kennismigranten wordt gevormd door Amstelveen, Eindhoven, Delft en Amsterdam. Niet geheel toevallig echte ‘tech-steden’ met grote internationale bedrijven zoals ASML en technische opleidingen.

De toename aan verschillende culturen op één werkvloer brengen voor bedrijven ook uitdagingen met zich mee, vertelt Sacha Martina, Co-founder & Chief Executive Officer van Your Talent Agency dat bedrijven hierover adviseert. De focus ligt voor Martina met name op scale-ups in Nederland. Veel grote IT-bedrijven werken met verschillende internationale afdelingen, maar de voornaamste reden dat Nederlandse bedrijven steeds meer internationaal gaan werven is omdat er simpelweg niet genoeg beschikbare kennis in Nederland aanwezig is om alle vacatures te vullen. “Ik denk dat zo’n 8% van alle IT-bedrijven momenteel internationaal werft. Dat percentage zal de komende jaren alleen maar toenemen”, vertelt Martina.

Inclusieve mindset hanteren

De uitdagingen rondom internationale teams kunnen flink verschillen, zo legt Martina uit. Het hangt er sterk vanaf of een bedrijf al vanaf begin af aan bewust bezig is om internationale teams samen te stellen, of dat er ooit begonnen is met een ‘basisteam’ van Nederlanders dat steeds meer buitenlandse werknemers is gaan toevoegen. “Wanneer je niet met een inclusieve mindset begonnen bent met het opbouwen van je team krijg je steeds meer uitdagingen rondom cultuurverschillen”, vertelt Martina. “Het gaat dan meestal om bedrijven die hard groeien maar hier op voorhand niet over hebben nagedacht.” 

Een voor de hand liggend probleem binnen een internationaal team is de voertaal: het beste is als deze Engels is, dat het meest gesproken wordt. Zo kunnen zo veel mogelijk nationaliteiten kunnen aansluiten. De voornemens zijn vaak goed, maar in de praktijk lukt het lang niet altijd om niet terug te vallen op Nederlands, zegt Martina.

'Mensen houden niet van verandering'

Dat komt met name omdat Nederlanders van de een op de andere dag een ommezwaai moeten maken. “Mensen vinden verandering vaak helemaal niet zo fijn en de voertaal wijzigen levert vaak ook veel weestand op. Wanneer je wil dat buitenlandse collega’s zich begrepen voelen, zich thuis voelen en bijvoorbeeld niet het gevoel hebben dat er over ze gepraat wordt is het belangrijk om dit zo snel mogelijk in te voeren. Het is met name belangrijk dat de leidinggevenden in het bedrijf het goede voorbeeld nemen en dit ook consequent uitvoeren, anders wordt er vaak vanuit gemak toch teruggevallen op Nederlands.” Wat ook vaak onderschat wordt aan taalbarrières is dat belangrijke documentaties zoals handleidingen en diensten binnen het bedrijf in het Nederlands zijn geschreven, waardoor deze moeilijker toegankelijk zijn voor de buitenlandse werknemers die alles zelf moeten vertalen of hulp nodig hebben.

Verschillen in de communicatie

Wat in de praktijk vaak misgaat tussen verschillende culturen op de werkvloer is niet alleen de taal, maar ook de communicatie als geheel. Martina maakt een verschil tussen ‘low context communicatie’ en ‘high context communicatie’. “Dit heeft te maken met directheid. Het is heel Nederlands om direct te communiceren. Wanneer je een opdracht niet kunt uitvoeren, zeg je dat. Wanneer je niet aanwezig kunt zijn, zeg je dat ook. In andere culturen, zoals de Chinese cultuur, wordt zo’n boodschap vaak heel anders verpakt.” Een Chinese medewerker zal bijvoorbeeld vaak eerst bedanken voor een uitnodiging en uitleggen dat hij of zij zo goed mogelijk zijn best doet om aanwezig te zijn, vertelt Martina. “Maar een Nederlander denkt dan: die is er waarschijnlijk wel bij! Terwijl de Chinese werknemer eigenlijk aangeeft dat hij er niét bij is. ”

De verschillen in communicatie leiden dikwijls tot onduidelijkheden en fricties op de werkvloer, legt Martina uit. “Dat soort verschillen moet je daarom met elkaar delen, zodat er onderling ook meer begrip ontstaat. Dit is met name belangrijk in boodschappen waar er ruimte wordt opengelaten, zoals bij het aanwezig zijn van een evenement, vergadering of uitvoeren van een opdracht.”

Benadruk geen stereotypes

Een andere uitdaging die Martina bij bedrijven tegenkomt is het denken in stereotypes. “Mensen zijn vaak geneigd om te denken dat bepaald gedrag bij een nationaliteit hoort. Alle mensen uit Azië zijn x en alle mensen uit Amerika doen y. En dat wordt dan steeds benoemd. Meestal is het als een grap bedoeld, maar het blijft toch vaak hangen en elke keer als iemand gedrag uitvoert dat bij een stereotype beeld hoort wordt het benadrukt. Het zal niet altijd gelden, maar het kan als vervelend worden ervaren.”

De sfeer op de werkvloer is over de wereld gezien ook erg verschillend. Landen als Nederland, Duitsland en de Scandinavische landen doen bijvoorbeeld veel aan smalltalk en vragen in de lift of bij de koffieautomaat hoe iemand z’n weekend was. “Maar ‘smalltalk’ is lang niet overal normaal op de wereld. Bijvoorbeeld in Oost-Europese landen is het niet gebruikelijk. "Dat gaat allemaal af van de werktijd, is daar vaak de opvatting. Ook de vrijdagmiddagborrel is bij veel Nederlandse bedrijven vaste prik, maar het kan ook leiden tot buitenlandse werknemers die zich hierin niet kunnen vinden. “Niet in alle culturen zullen ze dit omarmen, bijvoorbeeld vanwege geloofsovertuigingen. Voor deze collega’s valt zo'n ‘benefit’ dan weg. Het is belangrijk om zo’n moment voor iedereen interessant te houden, dat kan onder meer met het organiseren van een lunch, waarbij bijvoorbeeld iedereen zijn eigen specialiteiten kan aandragen.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!