XBRL naarstig op zoek naar de businesscase

17 september 2010

Vooral de Belastingdienst wil wel, maar accountants, adviseurs en softwareontwikkelaars wachten af, bleek vorige week op een bijeenkomst in Nieuwegein. “De adoptie is nog een vraagstuk.” Verplichting ervan lijkt aanstaande.

XBRL (eXtensible Business Reporting Language) wordt volgens de overheidsdeskundigen internationaal steeds meer ingezet, al dan niet vrijwillig. In het Verenigd Koninkrijk, bijvoorbeeld, wordt de standaard volgend jaar verplicht voor diverse rapportages. En in Duitsland is een gedeeltelijke verplichtstelling op handen. De XBRL-activisten in dienst van de Nederlandse overheid zinspelen ook op verplichting van XBRL. “Stel dat we het nou voor bepaalde rapportages verplichten per 2012, dan gaat de invoering vast sneller”, aldus een van hen, Rob Kuipers, Rijksregisseur van SBR (Standaard Bedrijfsrapportages). Om dezelfde reden kondigde hij alvast het einde aan van BAPI (Belastingdienst Advanced Program Integration, een op SMTP gebaseerde berichtuitwisseling). “Nu nog niet, maar er komt een moment dat de Belastingdienst hier XBRL voor inzet. En dan sluiten we BAPI.”

Kuipers is druk doende steun te krijgen voor de standaard bij pensioenfondsen en verzekeraars. Daarnaast probeert hij terrein te winnen bij overheidsdiensten. Dat lukt hem onder meer bij het Agentschap NL (Economische Voorlichtingsdienst, het Octrooicentrum en SenterNovem) dat gaat meedoen met het uitvragen van gegevens via XBRL. Gaat de opmars van XBRL te langzaam, dan worden om te beginnen de overheden verplicht, zinspeelt Kuipers. “Daarover zijn we in overleg met Binnenlandse Zaken.”

Vooralsnog passen de XBRL-enthousiastelingen ervoor de rapportagestandaard af te dwingen. Maar het is “de hoogste tijd dat er volumes worden gemaakt”. Dat erkende afgelopen donderdag Steven Luitjens, directeur van de gemeenschappelijke beheerorganisatie Logius, een dienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Zijn wervende inleiding werd onderbroken door een deelnemer in de zaal, werkzaam bij het Centraal Bureau voor de Statistiek: “Het CBS probeert al sinds 2004 gemeenten, waterschappen en provincies over te halen om de standaard toe te passen. In 2004 deden er negentig instanties mee. We zijn zes jaar verder, en het aantal is onveranderd.” Luitjes gaf toe: “Zonder businesscase is het lastig, zelfs als het verplicht wordt.”

Voordelen zijn er heus wel, zeggen bepleiters als Luitjens. XBRL biedt een geweldige service, die het bedrijfsleven een hoop tijd zal schelen bij hun verplichte rapportages aan de overheid. Binnen de overheid zorgt XBRL volgens hem voor een grondige verbetering van het bedrijfsproces, zoals bij de rapportages van scholen aan het ministerie van Onderwijs en bij verantwoording van de provincies aan het Rijk. Tot nog toe, echter, zijn bij de overheid vooral de Belastingdienst en het CBS bezig met het inbouwen van XBRL. Daarnaast werken ook de Kamers van Koophandel aan de implementatie, zoals voor de aanlevering van de jaarrekening in XBRL.

Over het nut van een standaardaanpak voor financiële rapportages is er eigenlijk geen debat. Vergaande automatisering heeft immers de toekomst. “Het is gedaan met de jaarrekening”, tart Hans Verkruijsse, parttime hoogleraar Accounting Informations Systems aan de Universiteit van Tilburg. “Stuur die accountantsverklaring maar op, dan gooien wij hem wel voor u weg. Daar doen we straks niets meer mee.” In plaats van handmatige controle van de cijfers, komen er volgens hem continue, geautomatiseerde checks, in SAP, Hyperion en andere financiële applicaties. Dat vergroot het vertrouwen in de geleverde gegevens, met in het ideale geval de goedkeuring ervan als default uitkomst.

Alle ronkende verhalen kunnen de softwareleveranciers matig bekoren, zegt Kuipers. “Zij zetten het pas boven aan hun lijstje als het verplicht wordt.” De softwareontwikkelaars die hun XBRL-implementatie willen testen, zijn hartelijk welkom bij de Belastingdienst. Frans Hietbrink, daar de projectcoördinator XBRL: “Laat je software testen, en neem met ons contact op. XBRL inbouwen is lastig, en levert veel kans op fouten. Wij doen graag mee aan het opzetten van testen. Ik heb liever dat ze vooraf met veel vragen komen, want als het eenmaal is ingebouwd is het net beton.”

Volgens Hietbrink maakt de Belastingdienst graag ruimte voor het inbouwen van XBRL in de systemen. “Op dit moment komen er slecht een stuk of tien aangiftes op die manier binnen, dus we houden de infrastructuur ervoor beperkt. Maar zijn er zwaardere apparaten nodig, dan kunnen we die snel neerzetten. We kunnen heel veel groei aan, omdat de aangifte straks is ingebakken in de financiële software.”

Eén tip voor softwarebouwers, van Paul Snijders, oprichter van XBRL-specialist Semansys en vicevoorzitter van XBRL Nederland. Gebruikers willen geen XBRL-training, ontdekte hij. Ze willen zo eenvoudig mogelijk hun rapportage in XBRL verzenden. “‘Waar zit de knop?’, vragen ze.” In praktijk willen ze niet één, maar drie knoppen; één voor het aanmaken van de XBRL-rapportagegegevens, één voor het tonen ervan, uiteraard netjes opgemaakt, en pas daarna de knop voor verzenden.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!