Management

Privacy
privacy

Wetten nog steeds geen garantie voor privacybescherming

Al 50 jaar voldoen privacywetten niet

© Shutterstock,  Stoatphoto
16 maart 2021

De Nederlander heeft van oudsher een afkeer van inbreuken op zijn privacy. Dat werd flink versterkt door de komst van de computer: van de volkstelling in 1971 tot het huidige dataminen en de ongebreidelde verzameling van persoonlijke data door techreuzen. Dat leidde tot de invoering van wetten die de privacy moeten beschermen: van de Wet persoonsregistraties tot de huidige AVG. Volgens Jan Holvast is in al die wetten maar weinig terechtgekomen van het oorspronkelijke doel om de ondoorzichtigheid rond het verschijnsel persoonsgegeven weg te nemen.

Niet voor niets duikt het woord ‘privacy’ voor het eerst op aan het eind van de negentiende eeuw, wanneer flitspoeder wordt geïntroduceerd bij het maken van foto’s. Terwijl tot die tijd door te poseren impliciet toestemming wordt gegeven, gebeurt het fotograferen nu onverwachts en zonder toestemming, met als resultaat het ongevraagd plaatsen van foto’s in roddelbladen en zonder toestemming het gebruik voor reclamedoeleinden. Met de komst van afluisterapparatuur korte tijd later nemen onlustgevoelens toe door de vrees de greep op de eigen gegevens te verliezen. Dat gevoel kenmerkt ook de protesten tegen de psychologische testen, omdat men niet weet hoe de verkregen gegevens worden geïnterpreteerd.

Massaal verzet

De gevoelens van onlust bereiken een eerste hoogtepunt met de komst van de computer in de jaren zestig van de vorige eeuw. De computer wordt gezien als een black box die naar believen persoonlijke gegevens opslokt en deze afstaat aan wie ze maar nodig heeft. Het cumuleert in een massaal verzet tegen de volkstelling die, bijna vijftig jaar geleden, in februari 1971 wordt gehouden. Een eerste misleiding betreft de naam. Het is geen telling in de werkelijke betekenis van het woord, maar een volksonderzoek met bijna honderd vragen over inkomen, geloof en opleiding, tot de grootte van de woonkamer en het soort toilet. Naast het gebrek aan anonimiteit en de plicht tot deelname, onder dreiging van boete of hechtenis, is het vooral de computer die angst inboezemt. Niet in het minst door de psychologische blunder door de vragenlijst de vorm te geven van ponskaarten. De antwoorden moeten, om een geautomatiseerde verwerking mogelijk te maken, met een potlood worden aangekruist. Door weigering en sabotage wordt de telling een mislukking, met als enige positieve resultaat dat de bescherming van de privacy op de kaart is gezet.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!