Loopbaan

Carriere
onderwijs

Waarom een nieuwe HBO-i domeinbeschrijving hard nodig is

Nieuwe domeinbeschrijving hbo-i online.

Romeins fresco, 45-100 n.Chr., Pompeï © CC0 - Public Domain
17 oktober 2018

Nieuwe domeinbeschrijving hbo-i online.

De domeinbeschrijving voor de ICT-opleidingen in het hbo heeft niet alleen inhoudelijk een upgrade gekregen, maar ook qua vorm. Het papieren boekje is namelijk vervangen door een digitaal 3D-model.

Stichting HBO-i heeft tijdens het HBO-ICT Job & Student Event de nieuwe HBO-i-domeinbeschrijving gepresenteerd en overhandigd aan Lotte de Bruijn (directeur Nederland ICT) en Ad Vissers (voorzitter HBO-i Directeurenoverleg). De Bruijn van Nederland-ICT verklaarde blij te zijn met de inspanningen van Stichting HBO-i. Ze benadrukte dat ICT’ers hard nodig zijn in elke branche, en dat Stichting HBO-i en Nederland ICT samen moeten werken om de kloof zo klein mogelijk te maken. Deze domeinbeschrijving is opgesteld door vertegenwoordigers van de bij HBO-i aangesloten opleidingen. Er is feedback geleverd vanuit een groot aantal bedrijven, leden van de HBO-i raad van Advies met vertegenwoordigers van brancheorganisaties en expertisegroepen en leden van beroepenveldcommissies van de opleidingen die participeren in de HBO-i-stichting. Zo hebben onder meer Atos, CGI, KPN, Sogeti, Chipsoft en Thales input geleverd.

Ron Minnée, Secretaris Vereniging Hogescholen, schrijft in het voorwoord dat er van studenten wordt verwacht dat zij zowel de zogenaamde 21st century skills verwerven als ook voldoende vakkennis opdoen. In een dynamische wereld waarin die vakkennis snel veroudert en waarin bovendien de arbeidsduur van werknemers steeds verder toeneemt, is het essentieel dat bij de invulling van de opleidingen nauw wordt samengewerkt met het werkveld. “Bij het opstellen van het nieuwe domeinprofiel hbo-i is het werkveld dan ook al in een vroeg stadium betrokken. Bovendien is het profiel dusdanig opgezet dat het ruimte biedt voor individuele hogescholen om in overleg met het regionale werkveld te bepalen hoe een opleiding in die specifieke regio het beste kan worden ingericht.”

Volgens Frens Vonken, voorzitter Stichting HBO-i, is de nieuwe versie een ‘state of the art stukje technologie geworden, waarmee ICT-opleidingen voor de dag kunnen komen’. “Digital first is het uitgangspunt. De 3D-representatie van de HBO-i-kubus biedt veel extra mogelijkheden ten opzichte van de papieren uitgave. Zo worden aspecten en relaties duidelijker weergegeven en is het praktischer in het gebruik. Maar wie dat wil, kan alsnog een pdf van de domeinbeschrijving bekijken en afdrukken.”

Omdat veel werkgevers en professionals nog niet bekend zijn met de HBO-i Domeinbeschrijving beantwoordt Vonken een aantal vragen over het nieuwe model:

  1. Wat is het precies?
    “In de domeinbeschrijving zijn voor alle Nederlandse HBO-i-opleidingen de inhoudelijke kaders beschreven waarbinnen opleidingen zich positioneren, zodat studenten en werkgevers weten wat zij wel en niet kunnen verwachten van een opleiding en afgestudeerden. Nieuw is dat het niet alleen om de eindkwalificaties voor bacheloropleidingen gaat, maar ook om Associate Degree en Masters. De domeinbeschrijving wordt onderhouden door de HBO-i Stichting. Gerelateerd aan en geïnspireerd door internationale ontwikkelingen, frameworks en formats wordt de domeinbeschrijving in samenwerking met het bedrijfsleven periodiek geactualiseerd en door de Vereniging van Hogescholen vastgesteld.”
  2. Voor wie is het bedoeld?
    “De domeinbeschrijving is opgesteld voor diverse doelgroepen. Primair als kaderstellend document voor HBO-opleidingen uit het ICT-domein. Per medio 2018 kent het publieke opleidingsdomein ICT de volgende actieve opleidingen op bachelor-niveau in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO): HBO-ICT, Technische Informatica, Informatica en Business IT & Management. Daarnaast zijn er ook opleidingen op het niveau van een associate degree (Ad): Technische Informatica, IT Service Management, Informatica, ICT Service Managent, Software Development en ICT.
    Opleidingen kunnen hun eigen opleidingsprofiel, leerdoelen en curricula afleiden uit de domeinbeschrijving. Expliciete koppeling van het eigen opleidingsprofiel aan de domeinbeschrijving borgt de inhoud en het eindniveau van de opleiding.
    Voor bedrijven geeft de domeinbeschrijving inzicht in het eindniveau van afgestudeerden. Vanwege de variëteit in ICT-opleidingen biedt een generieke domeinbeschrijving houvast om de actuele bekwaamheden van afgestudeerden in beeld te krijgen. Het is jammer dat werkgevers er nog niet zo bekend mee zijn. Ik hoop dat dat snel verandert en dat er nog meer interactie komt tussen onderwijs en bedrijfsleven, want we zijn samen verantwoordelijk om de kloof tussen deze twee werelden te dichten.
    Tot slot geeft de domeinbeschrijving voor (aankomende) studenten informatie over de inhoud van opleidingen en hoe die zich in het volledige inhoudelijke opleidingsdomein positioneren.”
  3. De hoeveelste versie is dit inmiddels?
    “Al sinds 1994 zorgt HBO-i voor een up-to-date kaderstellend document voor de aangesloten opleidingen. De nieuwste HBO-i-domeinbeschrijving is de vierde in een reeks waarbij het vakinhoudelijke domein van ICT-opleidingen als de driedimensionale ruimte met min of meer orthogonale dimensies wordt weergegeven. De eerste versie verscheen in 2004, vijf jaar later verscheen de opvolger en in 2014 verscheen de derde versie.”
  4. Wat is er veranderd ten opzichte van de vorige versie?
    “Naast een actualisatie van de inhoud – om aan te kunnen blijven sluiten bij het zich snel ontwikkelende ICT-vakgebied - is de nieuwe domeinbeschrijving met een professioneel masterniveau en een typering van een associate degree uitgebreid. Daarnaast zijn professional skills toegevoegd en de niveaubeschrijvingen aangepast. Verder wordt er een uitgebreide verbinding gemaakt met de context van de domeinbeschrijving in de vorm van andere frameworks (zoals e-CF, Sfia en NLQF).”
  5. Waarom is er in het model ook aandacht voor professional skills?
    “Om een ICT-opdracht, bestaande uit een of meer ICT-beroepstaken, succesvol te kunnen uitvoeren, zijn samen met de vakinhoudelijke expertise ook professional skills vereist. Integraal onderdeel van deze skills is dat een ICT-professional leert van elke opdracht en op deze manier een eigen profiel voor het toekomstige werk ontwikkelt. ICT-beroepstaken, professional skills en persoonlijke ontwikkeling zijn daarbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Om dit alles te operationaliseren en te verbinden met de ICT-beroepstaken zijn de professional skills geformuleerd in vier aandachtsgebieden: toekomstgericht organiseren, onderzoekend probleemoplossen, persoonlijk leiderschap en doelgericht interacteren. De vier aandachtsgebieden overlappen elkaar en vullen elkaar aan.”
  6. Hoe sluit de nieuwe domeinbeschrijving aan bij andere (internationale) modellen?
    “Verschillende nationale en internationale raamwerken en bodies of knowledge en skills vormden de context bij de ontwikkeling van de nieuwe HBO-i domeinbeschrijving, aangezien de ICT-arbeidsmarkt een internationaal karakter heeft.
    De HBO-i-domeinbeschrijving baseert zich allereerst op nationale en internationale frameworks voor wat betreft de niveaus, zoals EHEA, EQF-LLL en NLQF. De niveaubeschijvingen van specifieke ICT-frameworks zoals SFIA (Verenigd Koninkrijk) en het Europese raamwerk e-CF versterken dat beeld nog. Laatstgenoemde twee frameworks vormen tevens op ICT-inhoudelijk vlak context, aanvulling en verdieping voor onderdelen van de domeinbeschrijving.”
  7. Wat staat er op korte termijn nog meer op het programma?
    “Komende tijd werk Stichting HBO-i hard om de domeinbeschrijving te vervolmaken. Zo is ‘ie nu nog niet geschikt voor mobiel gebruik. Verder wordt gewerkt aan de Engelse vertaling, optimalisatie van de bediening en nieuwe toepassingsmogelijkheden, zoals het opnemen van afbeeldingen van elke HBO-i-opleiding. Ook wordt gewerkt aan een VR-representatie. En meestal beginnen we een jaar nadat de laatste versie is opgesteld al weer aan de eerste gesprekken voor de volgende versie.”
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.