Loopbaan

Carriere
Diversiteit

‘Vrouwenquotum is enige bewezen middel dat werkt’

Drastische maatregelen zijn volgens experts een vereiste om meer diversiteit te creëren.

26 juni 2020

Drastische maatregelen zijn volgens experts een vereiste om meer diversiteit te creëren.

De TU Eindhoven besloot vorig jaar dat in het eerste halfjaar na het openstellen van een vacature er alleen vrouwen geworven mogen worden. Dat heeft zijn vruchten afgeworpen: in mei dit jaar waren er al 35 vrouwelijke wetenschappers aangetrokken. Is dit dé manier om een meer divers team te creëren?

De TU Eindhoven had vorig jaar nog het laagste percentage vrouwelijke hoogleraren. De universiteit hoopte met haar nieuwe beleid een beter evenwicht te creëren tussen het aantal mannen en vrouwen.

Krap een jaar later is de eerste stap in de goede richting gezet, maar het beleid kwam de universiteit ook op flink wat kritiek te staan. Toch is een quotum volgens twee experts juist een goede manier om een gebrek aan diversiteit aan te pakken. Dat geldt ook voor de IT-sector, waar volgens de Monitor Techniekpact 2020 nog altijd slechts 16 procent van de IT’ers vrouw is, ondanks een explosieve groei in de afgelopen jaren.

“Dit is het enige bewezen middel dat werkt”, zegt professor Yvonne Benschop, hoogleraar organisationeel gedrag bij de Radboud Universiteit, bijvoorbeeld. “Als je echt een meer divers team wil, dan zijn drastische maatregelen nodig.”

Daar is ook Charlotte Perquin-Deelen, advocaat bij Dirkzwager legal & tax en fellow bij het Onderzoekscentrum Onderneming & Recht, het mee eens, al moet een quotum volgens haar wel onderdeel zijn van een bredere aanpak. Perquin-Deelen promoveerde in januari dit jaar op onderzoek naar diversiteit en biases. Volgens haar moeten bedrijven eerst onderzoeken waarom een quotum überhaupt nodig is.

Iedereen heeft biases

“Mensen denken vaak dat ze het goed doen en niet discrimineren. Maar waarom lukt het dan toch niet om meer vrouwen te werven? Is dat omdat ze er niet zijn, of ligt dat aan de blik waarmee je naar de markt kijkt? Kijk je alleen in je eigen netwerk en baseer je daarop dat er geen vrouwen beschikbaar zijn? En herken je daadwerkelijk kwaliteit onder vrouwen?”, legt Perquin-Deelen uit. “Iedereen heeft in een bepaalde mate een bias. Het is cruciaal dat je jezelf daarover voorlicht en dat je daar actief mee bezig bent.”

Benschop heeft dit probleem zelfs in de praktijk meegemaakt. “Ik heb wervings- en selectiecommissies gezien die naar eigen zeggen heel graag een vrouw wilden en zich vervolgens in allerlei bochten wrongen om maar geen vrouw aan te nemen.” Volgens Benschop pakt een quotum precies die problemen aan, door de nadruk op kwaliteit bij de commissies neer te leggen en niet bij de kandidaten.

Bovendien kan een quotum bijdragen om diverse stereotypen aan te pakken, stelt Perquin-Deelen. “Het stereotype van leiderschap is nog steeds mannelijk. Als er meer vrouwen aan de top zitten, gaat het stereotype van leiders veranderen. Dan wordt de doorstroom beter.”

Excuustruus en omgekeerde discriminatie

Toch staat lang niet iedereen positief tegenover vrouwenquota. Critici zijn bang dat vrouwen dan alleen aangenomen worden vanwege hun geslacht en niet vanwege hun kwaliteiten. Vrouwen worden dan een zogeheten ‘excuustruus’. Maar diezelfde vragen kun je over mannelijke kandidaten stellen, reageert Benschop. “Is de kwaliteit van de mannen die nu voor je werken dan zonder meer zo goed? Niemand stelt bij hen de vragen over kwaliteit die je als vanzelfsprekend bij vrouwen wel krijgt.”

Ook wordt omgekeerde discriminatie regelmatig als kritiekpunt naar voren gebracht. Met een vrouwenquotum sluit je mannen uit op basis van hun geslacht. Mag dat dan wel? Het antwoord is ja, weet Perquin-Deelen, maar alleen onder bepaalde voorwaarden.

“Het gaat er vooral om dat er op dit moment sprake is van een voortdurende ondervertegenwoordiging van vrouwen. Minder vergaande maatregelen hebben niet voldoende effect gehad en het quotum is beperkt tot onder meer het type orgaan en de duur.” Na enige tijd moet een bedrijf dat een vrijwillig quotum toepast bovendien evalueren of dat quotum nog wel nodig is. Is dat niet het geval, dan moet de regel ook weer verdwijnen. “Als je deze voorwaarden in acht neemt, dan mag het.”

Volgens Perquin-Deelen is het bovendien verstandig dat bedrijven goed motiveren waarom zij zelf, zonder een wettelijke verplichting, een quotum instellen. “Je moet goed uiteenzetten waarom je dit doet en waarom er geen andere maatregelen mogelijk zijn.” Dat draagt bij aan het draagvlak, aldus de advocaat.

Meer maatregelen nodig

Alleen een quotum is vaak echter niet voldoende om het diversiteitsprobleem echt voor de lange termijn op te lossen. “Dit is geen tijdelijk thema, maar iets waar je altijd mee bezig moet blijven”, vindt Perquin-Deelen. “Met een quotum kom je ver, maar het moet echt onderdeel zijn van een bredere aanpak. Dus je moet ook kijken naar wat je diversiteitsbeleid is. Wat doe jij om diverse mensen aan te trekken en wat doe je om een inclusieve organisatie te zijn? Voelen mensen zich thuis? Met alleen diversiteit ben je er niet.”

Daarbij is het bovendien belangrijk dat de wervings- en selectiepraktijken onder de loep worden genomen. “Je moet werken aan de manier de criteria, zodat die niet standaard een bepaalde groep bevoordelen en andere groepen benadelen. En dan moeten die criteria op dezelfde manier worden toegepast op verschillende kandidaten, door commissieleden met kennis van gelijkheid, diversiteit en inclusie”, vertelt Benschop. “Dat is een behoorlijke exercitie. Bovendien slaagt die vrijwel nooit, wat de reden is dat we een quotum nodig hebben.”

Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
2
Reacties
Lezer#3551 Karman 01 juli 2020 21:21

Ik dacht dat een divibokaal nu niet bepaald een positief iets met het omgaan in diversiteit is.

BasR 26 juni 2020 13:10

Wat een onzin. Een onderzoek om een vooraf bepaalde uitkomst te bewijzen. Zo doorzichtig.
We hebben toevallig enkele dagen geleden te horen gekregen dat vrouwen vaak niet dezelfde posities halen doordat ze veel deeltijd werken, wat ook een keuze is. Vaak doordat ze graag bij de opvoeding van de kinderen betrokken zijn wat natuurlijk heel goed is. En om dan te gaan drammen, want dat is dit, om maar aan het modewoordje divers te kunnen voldoen. Ik ben best wel divers moe aan het worden.
Twee reden alleen al. Je kan het in getallen halen als al die deeltijders meegerekend worden. tegenover twee mannen staan wellicht gemiddeld 3 vrouwen. Al die mensen moeten vaak overleggen waardoor de effectiviteit ook weer achteruit gaat en dat heeft dan waarschijnlijk weer zijn weerslag op de kwaliteit van het onderwijs.
Dan is het ook nog zo dat de poel wellicht zo klein is dat zij vrouwen wegtrekken bij andere universiteiten. Waardoor daar weer een gebrek ontstaat. En dan is het dramwereldje weer rond. Conclusie, kwaliteit van het onderwijs gaat verder onderuit.
Mijn zoon gaat echt niet naar een drammers-universiteit.

En ik zou willen dat zo ook zo begaan waren met het basisonderwijs. Want als er ergens een tekort is aan diversiteit, dan is daar wel. Zucht...

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.