Vingerafdrukkendatabank onder vuur

3 december 2010

Soms komt tegenstand uit onverwachte hoek. Opsporingsinstanties watertanden bij het idee op de plaats delict aangetroffen sporen door de vingerafdrukkenbank te halen om bij een hit de crimineel spoorslags van zijn bed te lichten, maar Jan Grijpink ziet daar niets in. Naast Utrechts hoogleraar Keteninformatisering is hij raadsadviseur bij het ministerie van Justitie. Grijpink weet dat de databank niet gaat werken, zei hij op een congres van de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) in Assen.

Grijpink, ook voorzitter van het Nederlands Biometrie Forum, heeft niets tegen opslag op de chip in het reisdocument (sinds september 2009 bevat deze naast de pasfoto ook van twee vingers een scan van het huidpatroon), om door middel van een 1:1-vergelijking te verifiëren of het paspoort hoort bij wie het toont. Dan wordt een actuele vingerscan vergeleken met de afdruk in de chip. Maar een 1:n-search in een grote databank om iemand te identificeren levert geen bruikbare uitkomst op. “Kun je een half miljard Europeanen biometrisch uit elkaar houden?,” vroeg hij zich af, de blik gericht op EU-breed biometrisch ondersteunde grensbewaking. Nee. “Biometrie gaat met waarschijnlijkheidsberekening. Zelfs bij de hoogste betrouwbaarheid leidt zoeken in zo’n massa vingerafdrukken tot honderdduizend matches.” Grijpink is temeer bezorgd omdat bij geslaagde identiteitsfraude sporen alleen naar het slachtoffer leiden. Als jouw biometrisch kenmerk is gekoppeld aan een ander, die zich dan voor jou uitgeeft, valt dat alleen met zeer veel moeite te herstellen.

Voor de 1:1-check hebben gemeenten apparatuur, de marechaussee niet, aldus Fons Knopjes, managing director van het internationale adviesbureau IDManagement Centre en eerder R&D-manager bij het agentschap Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten (BPR). Dat komt doordat Europa vingerafdrukken gevoelige gegevens acht en voor controle speciale maatregelen wil, die er echter nog niet zijn. Wanneer het paspoort aan de grens kan worden uitgelezen, durfde Knopjes niet te zeggen. In een recente studie van internationaal jurist Vincent Böhre voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) houdt hij het nog op zeker vijf jaar. Citaat: “Dat betekent dat je vijf jaar technologie aan boord hebt waar je niks mee doet. Dat beschouw ik als een vorm van kapitaalvernietiging.”

Gemeenten kunnen dus 1:1 verifiëren, het gebeurt echter niet. BPR heeft verordonneerd dat het alleen moet bij twijfel of wie een aangevraagd paspoort komt ophalen, de juiste persoon is. Sinds de invoering van de vingerafdrukken zijn drie miljoen paspoorten verstrekt. NVVB-voorzitter Cees Meesters bevestigde onlangs dat de werking van de biometrie onzeker is omdat het dus niet wordt getest. En Grijpink wist vorige week te vertellen dat in Amsterdam iemand zijn paspoort vergeefs kwam afhalen omdat het al aan een ander was meegegeven. Critici voeren het achterwege laten van een check bij de uitreiking terug op twijfel over de kwaliteit van veel afgenomen vingerafdrukken. De overheid kan niet hebben dat aan het Burgerzakenloket heibel ontstaat als iemand zijn vakantie in duigen ziet vallen omdat hem zijn paspoort wordt geweigerd als dat niet matcht met zijn vinger.

Genoemde Vincent Böhre, die het gedwongen afgeven van vingerafdrukken voor een paspoort en deze later gebruiken voor opsporingsdoeleinden een mensenrechtenschending noemt, schetst in zijn WRR-publicatie hoe de invoering van paspoortbiometrie gepaard ging met niet-openbare rapporten, opgepoetste pilotuitkomsten, schimmige expertmeetings en schamele informatie richting parlement: De WRR voegde er zondag nog een uiterst kritische studie aan toe. Biometriedeskundige Max Snijder belicht technische, industriële en Europese aspecten. Hij concludeert dat sinds 1999 geen enkele poging is gedaan succescriteria te bepalen voor prestaties en veiligheid en dat 1:n-bevragingen nooit zijn beproefd.

Afgelopen maandag startte voor de Haagse rechtbank een civiele zaak van de Stichting Privacy First en 22 mede-eisers tegen biometriebepalingen in de nieuwe Paspoortwet. Eisers zien hun standpunten in de studie van Böhre bevestigd. Naar aanleiding van die studie stelde de PvdA-Kamerfractie vragen over de online raadpleegbare reisdocumentenadministratie (ORRA), zoals de centrale databank heet. Minister Donner (Binnenlandse Zaken) liet daarop weten dat hij zich op de materie oriënteert ‘om tot een oordeel te kunnen komen over de wijze waarop de ORRA vorm zou kunnen krijgen’. De VVD-fractie (‘voortschrijdend inzicht’) wil de databank opnieuw ter discussie stellen en zoekt voor dat streven een Kamermeerderheid. De komst van de centrale vingerafdrukkendatabank is dus nog allerminst zeker.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!