Vertraagd GovUnited wil nu tempo maken

30 januari 2009
De gunning vond half april plaats toen uit Inter Access, Unisys en Logica de laatste werd gekozen om samen met Green Valley een midofficesuite, zes componenten in een SaaS-formule, te leveren aan zo’n 65 GovUnited-gemeenten. Eerst aan een pilotgroep, waarna een door Deloitte uit te voeren audit een go/no go-besluit moest opleveren over uitrol naar achttien volgende gemeenten. Eind september werden daarvoor Atos, Sogeti en weer Logica gekozen. Zolang de gemeenten samen hoogstens drie miljoen inwoners hebben, kunnen ze uit deze drie bedrijven kiezen om zich te laten aansluiten op Digimeente 2.0, zoals Logica en Green Valley hun ASP-dienst noemen. Anders volgt een nieuwe midofficeaanbesteding.

Logica had geoffreerd met versie 1.3. Er is sinds maart dan ook veel gebeurd. Hof: “Na anderhalve maand ontstond discussie over de inrichting van hun oplossing. Het bestek bevatte voorschriften als het GFO Zaken [Gemeentelijk Functioneel Ontwerp], maar als we voor alle negen e-diensten die moesten worden gerealiseerd, één voor één een nieuw proces moesten toevoegen, zou dat vele maanden kosten. We hebben toen gekozen voor het door Dordrecht ontwikkelde generieke model voor zaakgericht werken. In juni hebben we een stap terug gedaan om later bij de doorontwikkeling meer tempo te kunnen maken.” Dordrecht stond met Amsterdam, waar Hof destijds werkte, aan de wieg van GovUnited.

Het voldoen aan standaarden kost ook extra tijd. EGEM heeft bijvoorbeeld de StUF-standaard voor het gegevensuitwisselingsformaat, waaraan de GovUnited-oplossing moest voldoen. “Dan vraag je aan EGEM dat even naar Logica te sturen en krijg je te horen dat StUF 2.04 de standaard is, 3.x eraan komt, maar je beter kunt wachten op 3.y. Daar kan ik niks mee. Het maakt wel een beslissing nodig.” Zulke onvoorziene situaties zorgden voor enige maanden vertraging. De audit is nu in maart. De eerste helft van april verwacht GovUnited over doorgaan of niet te besluiten. Hoewel formeel ook ‘no go’ als optie open moet blijven, “zou ons dat verbazen”, zegt Hof.

Intussen viel vorig najaar onder gemeenten wel enig ongenoegen te vernemen over wat hun keuze voor GovUnited in de praktijk inhoudt. Veel meer werk dan gedacht. En vaak ook afstand doen van bestaande ICT. Gemeenten ervoeren dat het zakenmagazijn in de component Klantencontactcentrum een documentmanagementsysteem bevat (DMS, het open-sourceproduct Alfresco) en dat dit een afstemmingskwestie oplevert als ze een eigen DMS hebben. Het Klantencontactcentrum vormt met de module Midoffice GovUniteds ‘dikke midoffice’. Naast deze twee zou de suite vier extra componenten bevatten: buiten een contentmanagementsysteem (CMS), producten-/dienstencatalogus (PDC) en Geomagazijn een eigenstandig DMS, ook Alfresco. Gemeenten met een andere voorziening zouden er verstandig aan doen dat in te ruilen door het GovUnited-DMS. ‘Koppelverkoop’ klonk het hier en daar.

Volgens Hof echter blijven gemeenten vrij in hun keuze voor extra modules, maar als ze een lokaal DMS hebben, moet er wel worden gekoppeld. Logica biedt een generieke koppeling aan, gemeenten moeten dan zelf hun DMS-leverancier aansturen en het onderhoud van de koppeling regelen. “Ik verwacht wel over een tijd een discussie over de meerwaarde van een eigen DMS.” Hof verheelt niet gemeenten te stimuleren nu al een keuze te maken voor dat van GovUnited. “Pilotgemeenten schuiven op naar het afnemen van alle componenten. Men ziet wat de integratieproblemen inhouden.” Hij noemt naast onderhoud, beheer en de leverancier aansturen ook ‘verborgen kosten’ om te concluderen dat het vaak goedkoper is één geheel te hebben dan allerlei koppelingen en contracten, en de eigen verantwoordelijkheid voor een goede werking. “Motief voor de keuze voor GovUnited was juist dat men van die sores afwilde.”

Leiden, beoogd zesde pilotgemeente, wilde wel GovUniteds DMS, maar geen midofficemodules, omdat het daarvoor al klant was van Inter Access. Volgens Hof heeft ‘voortschrijdend inzicht’ Leiden doen concluderen dat zaakgericht werken een integrale oplossing logischer maakt dan alleen een DMS afnemen. “Maar dat maakt het wel duurder.” Naast het aantal pilotgemeenten is ook het aantal modules teruggebracht naar vijf. Het geomagazijn staat althans, zegt Hof, ‘on hold’. Slechts drie gemeenten hadden daarvoor interesse. “Geo is een aparte discipline. Het is de vraag of ingewikkelde kaartmanipulaties via een ASP-opzet lukken. Dat is misschien meer iets om lokaal te regelen.” Voor gemeenten die hem toch willen, blijft de geomodule wel beschikbaar. Behalve door de nu ontbrekende vraag naar ‘geo’ wordt volgens Hof niets anders geleverd dan aanbesteed, zoals het Eindhovense bedrijf Obec in een nieuwsbrief stelde. Het claimde dat het veel goedkoper kon leveren dan Logica. “Een commercieel verhaal. Het is niet aan mij overal op te reageren. Maar er gebeurt niets buiten de aanbesteding om.”

Is GovUnited zo duur? De kosten omvatten een eenmalig instapbedrag van 150.000 euro (wie voor april ‘ja’ zei, betaalt 125.000) en afhankelijk van het aantal modules 3 tot 5 euro per jaar per inwoner. Kleine gemeenten zouden nogal tegen dat eerste, grote tegen het tweede aanhikken. Hof noemt het een vertaling van wat GovUnited Logica betaalt en eigen regiekosten als projectleiding, communicatie en contractmanagement. Ook wordt gemeenten onderhoud uit handen genomen en hebben ze profijt van Gov­United als deel van ICTU, waar het allianties heeft met andere programma’s. “Als men het duur vindt, zal men het hebben vergeleken met iets anders. Mag ik dan eens zien of men geen appels met peren vergelijkt?” Anders gesteld: gemeenten kunnen hun klacht niet hard maken. Gezien wat ze ervoor krijgen (Hof noemt als extra’s ook advisering over verwante zaken als omgevingsvergunning, gegevensmanagement en dataverbindingen) durft de GovUnited-directeur het wel ‘een spotprijs’ te noemen.

Toch weten ingewijden Groningen en Haarlem aan te wijzen als gemeenten die aarzelen. In Haarlem, dat als eerste een tijdelijk e-loket van GovUnited installeerde, is GovUnited om de gemeente te overtuigen aan de gang gegaan met een rekenmodel. Deze week heeft een gesprek plaatsgehad, de komende maanden moet een besluit vallen. “De voortekenen zijn gunstig,” zegt Hof, die liever niet over specifieke gemeenten praat. In het algemeen wil hij wel kwijt dat in diverse grote gemeenten de toegevoegde waarde van GovUnited ter discussie staat. Sterke sectoren met verschillende belangen maken breed draagvlak dan lastig. Vaak ook is al veel geïnvesteerd en bestaat een voorsprong. Maar Hof denkt dat als zijn oplossing draait, “de terughoudendheid ook bij deze gemeenten zal verdwijnen”.

Hij spreekt van een ‘hectisch’ en ‘spannend’ jaar, dat achter hem ligt. Wat tegenviel? “We hadden gedacht dat het midofficeconcept verder was uitontwikkeld, maar eigenlijk staat het nog in de kinderschoenen.” Het stelt hem wel tevreden dat de discussie over document- of zaakgericht werken ‘passé’ is en dat, toen oktober niet werd gehaald, geen gemeente opstapte. “Het commitment is alleen maar gegroeid. Het is ook een ijzersterk concept. We gaan het nu breder trekken en meer demo’s geven. Die maken ook duidelijk dat als je het allemaal zelf wilt doen, het veel ingewikkelder wordt. In die zin ben ik over 2009 minder zorgelijk. Dit moet het jaar worden van de uitvoering. Ik verwacht dat we in december op veertig implementaties zitten.”

Minder zorgelijk is nog niet geheel vrij van zorg. “Het belangrijkste blijft organisatieontwikkeling binnen gemeenten. Samenwerking blijft energie vragen. En de standaardisatie vasthouden blijft ingewikkeld. Mijn persoonlijke zorg is dat we met KING en NUP [Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten, momenteel in opbouw, en Nationaal Uitvoeringsprogramma dienstverlening en e-overheid] een jaar bezig zijn met boekjes schrijven en standaarden vaststellen. Maar het probleem is de uitvoering. Mijn kritiek op het NUP is dat prioritering en financiering slecht zijn geregeld. En mijn zorg dat gemeenten daar last van krijgen.”
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!