Top 50 Grootste IT-bedrijven

28 januari 2011

1. Getronics, a KPN Company
Getronics opereert in een zeer competitieve markt van infrastructuuroutsourcing. Waar klanten voorheen nog vaak meerdere onderling verknoopte IT-diensten in één deal aan een dienstverlener overdroegen, wordt tegenwoordig zorgvuldig ontvlochten en selectief ‘geouttaskt’. Dat maakt de service lock-in minder sterk, en dat heeft de traditionele nummer 1 van de IT Top 50 afgelopen jaar parten gespeeld. Minstens vijf grote klanten namen het aflopen van hun contract met Getronics te baat om over te stappen naar een dienstverlener met een sterker kwaliteitsimago, zoals Atos Origin of Capgemini.

2. Atos Origin
Atos Origin behaalt ruwweg de helft van zijn omzet door het aanbieden van diensten rond netwerkcapaciteit, managed services, dataopslag en werkplek-IT. In deze ‘IT-infrastructuurdiensten’ spelen virtualisatie en cloudtechnologie steeds nadrukkelijker een rol, bevestigt algemeen directeur Rob Pols. Het grote voordeel voor de klant is de volumeflexibiliteit, waardoor men doorlopend afneemt wat de business werkelijk nodig heeft en niet wat men op piekmomenten mogelijk nodig denkt te hebben. Fijn voor de klant, maar voor Atos...? “Wat goed is voor de klant is goed ons. Het klopt dat het volumedruk veroorzaakt, maar we halen er ook nieuwe opdrachten uit. Infrastructuur is in essentie een kwestie van volume, prijs en kwaliteit. In 2010 hebben we dat kennelijk goed gespeeld; we hebben ons marktaandeel zeker weten vast te houden, mogelijk zelfs iets vergroot. Er is een flink aantal nieuwe contracten gesloten, maar die zullen uiteraard pas in 2011 aan de omzet bijdragen.”

Volgens Pols werd de markt voor IT-outsourcing afgelopen jaar vooral gekenmerkt door voorzichtigheid bij de opdrachtgevers: “Het aantal deals met en contractwaarde tussen de 20 en de 50 miljoen is behoorlijk toegenomen, maar deals van boven 100 miljoen euro, wat drie jaar terug heel gewoon was, zijn nu echt schaars.”

Per saldo is Pols optimistisch over 2011; naast de nieuwe deals in de managed-servicessfeer voorziet hij ook een beginnend herstel in advies en projecten. Vooruitlopend daarop is Atos Origin de laatste maanden dan ook weer volop personeel aan het werven. Er is behoefte aan afstudeerders en aan mensen met ervaring rond SAP, ECM en specifieke programmeertalen, zoals Java en .NET.

Als belangrijke ontwikkeling voor 2011 noemt Pols de integratie van Siemens IT Services binnen Atos: “We krijgen daarmee een voet aan de grond op markten waar we tot dusverre weinig deden, zoals spoorwegen en ziekenhuizen.”

3. Capgemini (incl. BAS)
Capgemini Nederland is afgelopen jaar flink getroffen door de algehele krimp van de IT-markt en het bedrijf liet zijn personele omvang navenant slinken. Toch is niet het bezuinigingsbeleid van de overheid, maar de beschikbaarheid van nieuw talent de belangrijkste kopzorg van algemeen directeur Henk Broeders: “Ja, onze reputatie als IT- en businessinnovator helpt ons om talent aan te trekken. Maar dat zegt niet dat we geen nadeel kunnen ondervinden van de algehele krapte die we op termijn van vier tot vijf jaar zien aankomen. Te weinig jonge mensen kiezen een bètastudie. Dat geldt met name voor vrouwen en dat baart mij ook als directie van Capgemini zorgen.”

Dat Broeders niet klaagt over bezuinigingen bij de overheid, blijkt deels te herleiden tot instemming met het beleid van de regering-Rutte/Verhagen: “Het is niet leuk, maar het is wel wat gebeuren moet.” Daarenboven schept het bezuinigingsbeleid volgens Broeders ook kansen voor de IT-industrie: “Ik zie een grote bereidheid om te kijken naar de wijze waarop de dienstverlening aan de burgers wordt gerealiseerd. Op dit moment onderzoeken veel overheidsdiensten hun mogelijkheden om daarin te vernieuwen en dat is vrijwel altijd IT-gerelateerd. Ik voorzie dat dat op een termijn van zes tot negen maanden resulteert in projectplannen, RFI’s en RFP’s waarop Capgemini kan inspelen.”Capgemini is in Nederland traditioneel sterk gericht op projecten en inzet van IT voor businessinnovatie. Wat meer outsourcing, met name waar het infrastructuur en werkplekken betreft, zou het bedrijf minder conjunctuurgevoelig kunnen maken. Op dit moment ligt de omzetbijdrage van deze op meerjarige contracten gebaseerde activiteiten in Nederland nog beduidend lager dan de ondergrens van de ideaal geachte bandbreedte van 40 tot 50 procent. Broeders geeft aan dat zijn bedrijf daar, met gebruikmaking van kennis en datacentrumcapaciteit van de buitenlandse zusterbedrijven, aan wil blijven werken.

Als belangrijkste technologische ontwikkeling die vooral in dit outsourcingwerkgebied impact heeft, noemt Broeders de opkomst van cloud computing: “Cloud computing is technologisch gezien niet zo nieuw. Het is eigenlijk vooral een andere manier van inzetten van bestaande technologie. Maar het verrast me wel hoe snel bedrijven dit oppakken en bereid zijn om een deel van hun controle over processen en data buiten de deur te leggen. Voor ons betekent het eigenlijk weinig meer dan een andere vorm van outsourcing, wat daardoor ook binnen het bereik van kleinere organisaties en onderdelen van grote organisaties komt.

6. Logica
Logica zette in 2009 een flinke reorganisatie in gang, die ook in 2010 nog een duidelijk merkbare weerslag zou hebben op de personele omvang. Inmiddels trekt de markt weer aan en wordt er ook bij Logica Nederland weer stevig geworven, met name waar het gaat om medewerkers met ervaring op gebieden als cloud computing, infrastructuurbeveiliging, Microsoft-technologie, business intelligence, Java, .NET en SOA. Volgens de managing director van de divisie Financial Services Herman Keijsers bedroeg de bruto-instroom aan medewerkers vorig jaar omstreeks 300 fte.

Keijsers bespeurt bij klanten een duidelijk aantrekkende vraag naar businessconsultancy en ziet dat als een voorbode van projectopdrachten. Vooral de financiële dienstverleners zouden wat betreft investeren in innovatie de draad weer oppakken, maar ook in sectoren als industrie, transport en energie signaleert Keijsers een toegenomen interesse onder klanten. De overheid betoont zich tot nu toe nog terughoudend, maar Keijsers gaat ervan uit dat ook hier de komende maanden de opgaande lijn zal worden teruggevonden.

Als belangrijke driver voor investeringen noemt Keijsers cloudtechnologie, waarin Logica sinds kort nauw samenwerkt met Microsoft. Op dit moment zou zo’n 5 tot 10 procent van Logica’s omzet als ‘cloudservice’ te labelen zijn. Keijsers schat in dat de samenwerking met Microsoft Logica’s cloudomzet met circa 10 procent zal laten groeien, wat neerkomt op 0,5 à 1 procent van de totale omzet van Logica.

Op de vraag of de gezamenlijke inspanningen om klanten te overtuigen van de zegeningen van Microsofts public cloud ‘Azure’ niet ten kosten zullen gaan van Logica’s eigen werkvolume op het gebied van infrastructuurdiensten, antwoordt Keijsers: “Wij zijn altijd blij als we een klant kunnen helpen om efficiënter of beter te werken. Dat creëert voor de klant de vrijheid om elders te investeren in vernieuwing en daar profiteren wij dan ook weer van.”

7. ASML
ASML zit met zijn chipmachines vooraan in de ICT-waardeketen en dat brengt met zich mee dat een aantrekkende economie zich juist in dit bedrijf vroegtijdig manifesteert. De levertijd van een chipmachine beloopt maanden en chipfabrikanten zijn er dan ook als regel als de kippen bij om bij de eerste tekenen van een aantrekken van de vraag naar computeronderdelen, bij ASML een order voor een grotere of betere chipmachine in de week te leggen. ASML begon dan ook al in het vierde kwartaal van 2009 met het opvoeren van zijn personeelsomvang en zette daar het afgelopen jaar versterkt mee door.

Met zo’n 12 procent aanwas aan vaste krachten is het Veldhovense bedrijf dit jaar de sterkste autonome groeier in onze IT Top 50. Boven op de 4100 merendeels academisch geschoolde vaste krachten waren er per einde van het jaar nog eens 1700 dito opgeleide flexkrachten aan het werk.

Naast het conjuncturele herstel begon voor ASML vorig jaar ook een majeure technologische innovatie vrucht af te werpen: de levering van de eerste ‘Extreme Ultra Violet’-machine. Om met de EUV-technologie - die een volgende stap in de miniaturisering van de chips betekent - de omslag van lab naar productie te maken, werd een compleet nieuwe cleanroom gebouwd. Daar werkte in 2010 een speciaal team van omstreeks 200 in de EUV-technologie ingewijde medewerkers. Sommigen van hen introduceren bij ASML geheel nieuwe specialismen, zoals vacuümtechnologie.

Voor dit jaar staan zes EUV-sytemen in bestelling, maar ook dat geldt nog als ‘warmdraaien’. Volgens een woordvoerder kan het nog wel tot in 2012 duren voor ASML met de ‘massaprodcutie’ van EUV-machines echt op stoom zal zijn.

8. Ordina
Ordina is - zowel in absolute aantallen als in procenten gerekend - binnen deze Top 50 het IT-bedrijf met de grootste personele krimp, die ongetwijfeld een dito neergang in het werkvolume weerspiegelt. In de tweede helft van het jaar werden nog twee bedrijfsonderdelen verkocht: Integer (185 medewerkers) en Ormit (150 medewerkers).

Ordina is relatief sterk verbonden aan de overheid en de financiële sector en werd daardoor, net als menige branchegenoot, hard getroffen door de recessie. In het specifieke geval van Ordina kwam daar nog bij dat het kort voor aanvang van de economische recessie de totale mislukking onder ogen moest zien van hun ooit als strategisch geïntroduceerde BPO-strategie. Een overtuigende nieuwe richting voor het bedrijf ontbreekt nog steeds. Aandeelhouders deden pogingen om het bedrijf te doen overnemen, maar die leverden niets op.

Terwijl branchegenoten als Logica en Atos Origin, zij het met tussentijdse dieptepunten, de afgelopen twaalf maanden een uiteindelijk en positief koersrendement lieten zien, verloor Ordina in diezelfde periode zo’n 30 procent aan beurswaarde. En klanten hebben waarschijnlijk weinig reden om anders naar Ordina te kijken dan beleggers.

Zo bezien is het wellicht te begrijpen dat CEO Ronald Kasteel op herhaalde uitnodigingen van Automatisering Gids, telkens weer een nieuwe reden heeft om niet in te hoeven gaan op vragen als:

  • Wat is, na het spaak lopen van de BPO-activiteiten, de nieuwe strategie van Ordina?- Is groei in applicatieve outsourcing wel haalbaar zonder eigen delivery centers in lagelonenlanden, zoals Capgemini, IBM, Logica en Accenture die wel hebben?
  • Hoe komt het dat pogingen om Ordina te doen overnemen, op niets uitliepen?
  • Is Ordina, zolang het tussen overname en zelfstandigheid laveert, wel een relevante partij voor grootbanken en ministeries?
  • Wat kan Ordina ter geruststelling aanvoeren als een prospect die een meerjarige overeenkomst voor IT-diensten wil aanbesteden, zich afvraagt wat een overname van Ordina voor zijn positie als klant zal betekenen?

10. Sogeti
Sogeti nam in 2010 Uphantis over met 203 medewerkers, maar was aan het einde van het jaar, als gevolg van natuurlijk verloop, per saldo ruwweg even groot als een jaar tevoren.

15. Oracle
Oracle Nederland biedt medewerkers die het bedrijf met spoed verlaten, boven op hun kantonrechterlijke ontslagvergoeding een bonus van tweeënhalf maandsalaris. Het bedrijf groeide in 2010 flink door de integratie van Sun Microsystems. Per 1 januari volgde nog eens zo’n zelfde aantal mensen van Sun International. Dat was bij elkaar meer dan de begroting trekken kan. Daarom moeten nu 138 arbeidsplaatsen verdwijnen.

20. Microsoft
”Microsoft Nederland groeide afgelopen jaar fors. Een van de belangrijke drijfveren om meer mensen in dienst te nemen, is de opkomst van cloud computing. Want Microsoft is niet van plan zich in deze ontwikkeling de kaas van het brood te laten eten door cloud-pioniers als Google, Force.com en Amazon.

Volgens algemeen directeur Theo Rinsema moet er in Nederland nog wel het een en ander gebeuren om Microsofts zichtbaarheid op cloudterrein te vergroten. Dat geldt vooral voor de publieke cloudservice Azure: “We zijn in Nederland, kort na de introductie, natuurlijk nog in een incubatiefase, maar we zien al een snelle groei.”

Rinsema baseert zijn optimisme onder meer op de verleidelijkheid van de cloud: kostenvoordeel door schaalflexibilteit en snelle implementaties, zonder dat noemenswaardig specialistische kennis nodig is: “Azure is een-op-een compatibel met onze bestaande technologie en vraagt dus weinig of geen aanvullende kennis.”

Anders ligt dat met de technologie voor virtualisatie en het inrichten van private clouds, waarmee Microsoft in Nederland al wat langer aan de weg timmert. In deze oplossingen voor het verbeteren van de efficiëntie van eigen datacentra groeit Microsoft hier ‘sneller dan de markt’.

Zowel de zakelijke als de technologische afwegingen die bij het inrichten van private clouds een rol zouden moeten spelen, zijn behoorlijk complex; niet alleen voor de klanten maar ook voor de Microsoft-partners die klanten moeten adviseren en helpen bij de implementatie. Het is dan ook vooral dit domein dat de personele groei bij Microsoft Nederland afgelopen jaar aanjoeg. Rinsema: “Zowel van klanten als van partners komen veel vragen op ons af. Er zijn tal van keuzes te maken. Om te beginnen natuurlijk de beslissing om het al dan niet te doen. Vervolgens is er de vraag hoe en met behulp van welke producten. In de praktijk schuiven we bij de meeste adviesgesprekken aan, en daarom breiden we ons team verder uit.”

Verder zet Microsoft in Nederland de laatste tijd meer advies- en verkoopmedewerkers in rond de werkplekcloud ‘Office 365’ (voorheen Bpos) en online advertising, want ook in dat domein is Microsoft in Nederland, met media als MSN en Windows Live Messenger, een serieuze opponent van marktleider Google.

23. QNH Groep (incl. Pecoma)
QNH nam Pecoma, met zo’n 200 medewerkers, over.

28. VNAD Group (E.Novation)
Achter de numerieke gelijkmatigheid bij VANAD Group gaan op het niveau van bedrijfsonderdelen flinke verschillen schuil. Groei (9 procent) zat daarbij vooral in de consultancy­activiteiten van E.Novation. De activiteiten op het gebied van Fashion daarentegen stonden fors onder druk.

31. Fujitsu Technology Solutions 
Fujitsu voegde afgelopen jaar zijn dienstverlener ‘Fujitsu Services’ samen met de hardwareleverancier ‘Fujitsu Technology Solutions’ (voorheen Fujitsu-Siemens). De synergie van die samenvoeging zal voor een belangrijk deel moeten komen uit het bevorderen van de verkoop van de Fujitsu-hardware aan klanten van Fujitsu Services. De begin 2010 aangetreden algemeen directeur Nederland, Geo van der Wilk, ziet het op één lijn krijgen van de verkopers van de beide bloedgroepen dan ook als belangrijkste uitdaging: “‘Productmensen’ redeneren sterk vanuit de kwaliteit en de innovativiteit van de hardware die ze verkopen. Dat is in die zin nogal technologiegedreven. Maar de dienstenorganisatie is sinds jaar en dag gewend om te luisteren en denken vanuit de doelstellingen van klant.”

Van der Wilk verhult niet dat deze tweede zienswijze hem als ex-Logica-medewerker het meest na aan het hart ligt. Op de vraag of een synthese tussen beide salesparadigma’s, in deze tijd van cloud computing en virtualisatie, wel mogelijk is, antwoordt hij nuchter: “Dat onze dienstverlening klanten kan helpen met effectiever en efficiënter gebruik van bestaande hardware hoeft zeker niet ten koste te gaan van de mogelijkheden om nieuwe hardware te verkopen. Invoering van ‘zero-clients’ op werkplekken bijvoorbeeld, betekent dat rekencapaciteit die je van het bureaublad weghaalt, toch ergens in het rekencentrum moet worden gecompenseerd.”Gezien het infrastructurele karakter van de diensten van Fujitsu opereert het bedrijf eigenlijk in vrijwel alle bedrijfssectoren met eenzelfde gemak, maar gevraagd naar een sector waar hij in 2011 vooral kansen ziet, noemt Van der Wilk de overheid: “Ik denk dat men daar nog heel veel kan innoveren door gericht inzetten van IT. Kijk alleen al naar kantoorgebouwen en de vele werkplekken. Ik denk dat men er daar niet omheen kan om na te gaan denken over wisselwerkplekken met ‘zero-clients’“.

33. Inter Access
Inter Access is binnen deze Top 50 een van de bedrijven die het meest kromp in 2010. Gevraagd naar een uitleg, verschuilt algemeen directeur Hans den Hartog zich niet achter een verwijzing naar de kwakkelende conjunctuur of de bezuinigende overheid: “Inter Access is begin vorig jaar gestart met een aanscherping van zijn positionering. In het kader daarvan hebben we het bedrijf Prodin (ERP, dertig medewerkers) aan het eigen management verkocht, droegen we onze SAP-activiteiten over aan Magnus en ging nog een aantal kleinere en merendeels wat oudere technologieën over naar diverse andere partijen.”

In totaal waren met deze vervreemdingen zo’n 120 fte gemoeid. Bovendien was er nog een natuurlijke uitstroom met ook nog eens zo’n 80 fte. Dat deze natuurlijke uitstroom (ruim 15 procent) relatief hoog uitpakt, is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de turbulentie van het afgelopen jaar. Oprichter en grootaandeelhouder Gerard Willems moest op aanwijzing van de Ondernemingskamer zijn meerderheidsbelang prijsgeven ten gunste van Rabo Participaties, dan nu voor 80 procent eigenaar is van de Hilversumse automatiseerder.

Volgens de in de nasleep van deze affaire aangestelde Den Hartog (ex-Ordina) is er nu weer ruimte om Inter Access te managen vanuit een visie voor de lange termijn. “Over tijdstip en vorm van een ‘exit’ is nog nauwe-lijks nagedacht. (...) Voorlopig zet ik in op de verdere aanscherping van onze positionering en focus op gerichte groei. Tot nog toe positi-oneerde Inter Access zich primair als techno-logieleverancier. Dat is prima en houden we vast, zij het dat we daar een scherpere branche- en klantfocus aan gaan toevoegen. Zodat we ons in de verbinding tussen markt en technologie met recht een midmarket-sectorspecialist kunnen gaan noemen.”

34. T-Systems
T-Systems groeide deels in Nederland deels autonoom, maar nam in het kader van ­outsourcingdeals ook substantiële aantallen medewerkers over van klanten, zoals Philips (46) en T-Mobile (15).

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!