Management

Branche
Centric, balonnen, feestelijk

Terugblik 2022: het jaar van Centrics val en verlossing

De terugkeer en exit van Sanderink (én Van Rijbroek) bij de geplaagde IT-dienstverlener.

© Centric
30 december 2022

De terugkeer en exit van Sanderink (én Van Rijbroek) bij de geplaagde IT-dienstverlener.

Centrics grondlegger en eigenaar Gerard Sanderink ziet het niet zo, maar zijn IT-bedrijf is nu verlost van zijn eigengereide bestuurlijke invloed. Plus de ambities van zijn levenspartner, de zelfverklaarde cybersecurity-expert en dito financieel deskundige Rian van Rijbroek. Centric gaat een heel ander jaar tegemoet, na wéér een jaar vol verwikkelingen.

De terugblik 2021 over Sanderinks Centric stond al bol van de bijzondere ontwikkelingen. Het Nederlandse IT-bedrijf en de eigenaar waren middelpunt van ophef en onrust, bestuurlijke bonje en onzekerheid, rechtszaken en dwangsommen, klanttevredenheid en klantóntevredenheid, beslaglegging en weigering, aftreden en terugkeer, en ga zo maar door. Terwijl het jaar 2021 zo veelbelovend begon.

Jaar begon weer veelbelovend

Zo begon het opnieuw in 2022. Het bestuur van Centric, correctie: het toenmalige bestuur van Centric, nam begin januari 2022 nog duidelijk afstand van Sanderink. De slepende kwestie van Sanderinks vete met zijn voormalige levens- en zakenpartner Brigitte van Egten mocht níet een kwestie worden voor zijn IT-bedrijf: Centric kon en wilde zich niet mengen in Sanderink-zaken.

Daarbij maakte het toenmalige bestuur ook duidelijk dat Sanderinks huidige levenspartner Van Rijbroek buitenspel stond. Over die als cybercharlatan te boek staande persoon werd de verklaring gegeven dat zij "geen enkele functie binnen Centric heeft, heeft gehad of ooit zal krijgen". De bemoeienis, inmenging en invloed van Van Rijbroek hadden eerder voor een leegloop in het topmanagement gezorgd. Dit in combinatie met de eigengereidheid en aanpak van Centric-eigenaar Sanderink.

Maar één de baas

Eerder in januari 2022 werd al bekend dat een boekje open zou worden gedaan over de managementstijl van die topondernemer. Niet door de miljonair zelf of door zijn IT-bedrijf Centric, maar door onderzoeksjournalist Angelique Kunst van de lokale Twentse krant Tubantia. Net zoals AG Connect volgt zij ‘de zaak Sanderink’ al jaren. Haar kennis en ontdekkingen over de bouw- en IT-ondernemer uit Twente heeft zij uitgewerkt in een boek. Titel: ‘Er is er hier maar één de baas’. Publicatiemaand: april.

Voordat dit boekwerk verscheen, beleefde de affaire rondom Sanderink echter nog een flinke doorontwikkeling. Zo kwam begin februari naar buiten dat eind 2021 maar liefst 11 terabyte aan data in beslag werd genomen bij Van Rijbroek. Er werd beslag gelegd op laptops, harde schijven en telefoons van die zelfverklaarde IT-securitydeskundige.

De terabytes en mails van Van Rijbroek

In die terabytes aan informatie bevond zich waarschijnlijk ook zakelijke communicatie van Centric-topman Sanderink. Diverse externe ontvangers van berichten verstuurd vanuit het Strukton.com-mailaccount hadden eerder al getwijfeld aan de herkomst van die communicatie. Daaronder ook AG Connect, naast andere media, zakenrelaties, ministers en hoge ambtenaren.

In 2020 had Centric al verklaard dat mails uit naam van Sanderink al sinds november 2018 'met zijn instemming worden opgesteld en verstuurd'. Dat is toen Van Rijbroek in het leven van de miljonair is gekomen. Afgelopen zomer heeft de kantonrechter in Almelo geoordeeld dat het aannemelijk is dat Van Rijbroek de afzender is, en niet Sanderink zelf. Zij zou dan ook beschikken over alle wachtwoorden van de Centric-eigenaar, die op dat moment ook hoogste manager is bij die IT-dienstverlener.

Voordat deze constatering van de rechter eerdere vermoedens bevestigde, kwam in maart 2022 naar buiten dat DNB (De Nederlandsche Bank) gaat stoppen met Centric. De financiële instelling die in 2019 als grote klant is binnengehaald, raakte daarna verwikkeld in de affaire rond Van Rijbroek, Sanderink en diens ex. Daags na het bekend worden van DNB’s Centric-exit wist AG Connect te melden dat de IT-dienstverlener de flink gedaalde klanttevredenheid nog niet heeft weten te herstellen.

Poging tot afstand nemen

Een maandje later, in april 2022, trad het toenmalige Centric-topmanagement openhartig naar buiten. De kwestie Sanderink moet niet groter gemaakt worden dan het is, verklaarden Johan Taams en Patrick Rosengarten, respectievelijk de CEO en CFO van dat moment. Zij wilden een nieuw hoofdstuk voor het IT-bedrijf beginnen en daarbij openheid en transparantie bieden. Te beginnen met een interview met het Financieel Dagblad (FD) waarin ze uitleg gaven over de dalende omzet. En waarin het onderwerp Van Rijbroek werd vermeden.

De dalende omzet werd door de schijnbaar openhartig sprekende topbestuurders geweten aan Centrics gevoeligheid voor detachering. Door de coronacrisis hebben bedrijven behoudend geïnvesteerd, aldus de verklaring van de toenmalige financieel directeur. Woorden die niet heel lang daarna ineens worden tegengesproken, door handelingen van Centric zelf.

Maar eerst verscheen eind april 2022 dus het boek over Sanderinks eigengereide managementstijl en het belang van zijn bedrijven voor Nederland. En de invloed van zijn levenspartner sinds eind 2018: Rian van Rijbroek. Zij bleek in november dat jaar al een plots ingelaste ontmoeting te hebben gehad met het toenmalige bestuur van Centric, ontdekte AG Connect tijdens voorinzage van het boek.

Broncode aangeboden aan Centric-top

Tijdens die managementbespreking, gefaciliteerd door Sanderink, heeft ze toenmalige topmanagers van zijn IT-bedrijf spontaan broncode van securitybedrijf Kaspersky aangeboden. Waarbij ze ook verhalen heeft verteld over haar geclaimde werkervaring bij diverse veiligheidsdiensten én bij die Russische securityleverancier. Laatstgenoemde bedrijf heeft AG Connect daarna duidelijk geantwoord dat Van Rijbroek nooit voor Kaspersky heeft gewerkt.

Het eind 2018 gedane aanbod van broncode plus en de verhalen van securitywerk kwamen slechts enkele maanden nadat Van Rijbroek juist had geclaimd Kaspersky te hebben gehackt. Die claim werd gedaan in een artikel van begin februari 2018 in De Telegraaf, opgetekend uit de mond van haar toenmalige zakenpartner Willem Vermeend. In de zomer van 2018 heeft Van Rijbroek deze hackclaim ingetrokken in de daarover door Kaspersky aangespannen rechtszaak.

Geloof in Van Rijbroek

Nog een onthulling in het eind april gepubliceerde boek over Centric-topman Gerard Sanderink is dat hij niet als enige Centric-topman geloofde in Van Rijbroek. Centrics topstrateeg Ben van Lier heeft zich eind 2018 meteen intern positief uitgelaten over de kennis en kunde van de zelfverklaard topspionne en zelfverklaard cyberexpert. Zij draagt ‘smart blockchain’ aan als oplossing voor allerhande cybersecurityproblemen en heeft Sanderink daarin mee.

Maar ook professor doctor Van Lier, die schrijft over en onderzoek doet naar blockchain, geloofde gelijk in Van Rijbroek. De Nieuwsuur-uitzending van begin 2018 zou haar 'groot onrecht' hebben aangedaan, aldus Van Lier eind dat jaar tegen Centric-topbestuurders. Daarmee stond hij heel anders tegenover de kersverse levenspartner van de eigenaar dan de andere topmanagers van het bedrijf. Zij hadden aanvankelijk juist een huiverige reactie op Van Rijbroek en haar verhalen.

Begin 2018 was de reputatie van Sanderinks latere levenspartner al flink beschadigd. Eerst door haar optreden in Nieuwsuur, daarna door de kritische blik van erkende security-experts over het boek dat zij had geschreven met haar toenmalige zakenpartner Willem Vermeend. Centrics strateeg Van Lier ging tegen de consensus van experts in en verzekerde zijn medemanagers dat Van Rijbroek echt verstand van zaken heeft.

Bovendien is ze een heel lieve, integere vrouw, stelde hij. Het boek dat hij op dat moment voor haar redigeerde was echt een topdocument, zo verzekerde hij zijn collega’s eind 2018. Dat schrijfsel is waarschijnlijk het boek ‘Unhacked’ dat begin 2019 is gepresenteerd aan Nederlandse topbestuurders op een sjieke bijeenkomst, mogelijk gemaakt door Sanderink. Een beetje digitalisering is heel gevaarlijk, zo blijkt.

Wel/niet privékwestie

Eerst wel en dan toch niet lijkt een patroon te zijn, bij zowel Van Rijbroek als ook bij Sanderink en daarlangs ook Centric. Zo kwam eind april 2022 aan het licht dat het IT-bedrijf van de miljonair zich toch mengde in Sanderinks privézaken. Terwijl toenmalig CEO Taams en CFO Rosengarten in hun FD-interview van januari 2022 juist hadden aangegeven dat die twee gescheiden zouden blijven.

De dalende omzet van Centric, die eerst werd geweten aan marktomstandigheden, werd door Sanderinks IT-bedrijf in een claim neergelegd bij het doelwit van zijn vete: Van Egten. Zíj werd verantwoordelijk gesteld voor een omzetverlies van 60 miljoen euro. Een niet nader genoemd bedrijfsonderdeel van Centric zou zelfs op het punt van faillissement staan.

Bij de claim tegen Van Egten wilde Centric beslaglegging doen voor 1,96 miljoen euro. Dat bedrag is precies zo hoog als de optelsom van dwangsommen voor Sanderink. Deze zijn hem opgelegd in een reeks rechtszaken die hij heeft gevoerd tegen - en verloren van - zijn voormalige zaken- en levenspartner.

Zo snel mogelijk weg

Tussendoor kwam nog het nieuws dat vertrekkend klant DNB toch niet meteen weg gaat. Tenminste, zo brengt toenmalig Centric-CEO Taams het in reactie op “mediaberichtgeving”. De IT-dienstverlener ziet DNB toch wat langer blijven. Het ging daarbij echter om een tijdelijke constructie; voor een overgangsperiode. DNB liet aan AG Connect weten dat het die overbrugging zo kort mogelijk wil houden. Daarna volgde nog de uitleg dat de nieuwe aanbesteding geen kopie van de uitbesteding aan Centric zal worden.

Toen volgde een stroomversnelling. De rechter oordeelde in mei 2022 hard over Centrics inmenging in wat voorheen als “privékwestie” werd geschetst door het toenmalige bestuur. Centric maakte misbruik van recht, aldus het harde oordeel. Het IT-bedrijf van Sanderink mocht helemaal geen beslagleggingen doen bij de voormalige levens- en zakenpartner van de miljonair. Kort daarna kwam een dreigende miljoenenveiling van Sanderinks bezittingen in beeld. Daaronder ook een deel van Centric, vanwege zijn aanhoudende weigering om opgelegde dwangsommen te voldoen.

Volgende directieleegloop

Nog geen maand later, in juni 2022, vond de volgende exitronde van topmanagement plaats, vanwege een aanvaring met Sanderink én de resterende bestuurders die de eigenaar trouw zijn. CEO Taams, CFO Rosengarten en ook COO Bart Fehmers ruimden het veld. En Centric had gelijk al een nieuwe CEO klaarstaan: bestuurslid Peter Mous. Hij was op dat moment één van Sanderinks getrouwelingen. Maar ook dat bleef niet zo.

Daags na Centrics bevestiging van de zoveelste managementleegloop werden wéér Kamervragen gesteld over het IT-bedrijf en de eigengereide eigenaar. Centric-kritisch Kamerlid Pieter Omtzigt vroeg een formeel onderzoek aan naar de misstanden bij het bedrijf, dat een belangrijke rol vervult voor Nederlandse overheden. Terwijl dat verzoek voor een zogeheten enquête bij de Ondernemingskamer uiteindelijk tot verlossing voor Centric ging leiden, was de val nog niet ten einde.

Geruchten over vertrek van de bestuursvoorzitter werden door het bedrijf tegengesproken en een relatief rustige zomer brak aan. Vervolgens werden de in juni gestelde Kamervragen in september met geruststellende woorden beantwoord. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen schreef dat de dienstverlening van Centric niet in gevaar was, ondanks de directieleegloop.

Terugkeer van de baas

Krap anderhalve maand later barstte in oktober 2022 opnieuw vuurwerk los. Sanderink nam weer de leiding over bij zijn IT-bedrijf. Daarbij ruimde gelijk de bestuursvoorzitter het veld waarover in de voorzomer al geruchten gingen dat hij zou vertrekken. Voor het ministerie van Justitie was Sanderinks overnemen van het roer van Centric de druppel die de emmer deed overlopen. Achter de schermen werd namelijk al maanden gesproken met Centric over het rechttrekken van het bedrijf.

De verrassende terugkeer van Sanderink versterkte de al heersende onrust bij de onderneming en Justitie dreigde naar de rechter te stappen. Een ultimatum werd gesteld, waar Centric/Sanderink zich niets van aantrok. Het kwam tot een formele zaak bij de Ondernemingskamer, waar eerder Kamerlid Omtzigt al om had gevraagd. Sanderink riskeerde zijn bestuurspositie en stemrecht bij het IT-bedrijf waarvan hij de eigenaar was. Het OM wilde namelijk Centric afpakken van Sanderink, zo blijkt eind oktober.

Iets meer dan een week later kwamen er berichten naar buiten dat de resterende Centric-top, met Sanderink aan het roer, nog verder werd uitgekleed. De beoogde nieuwe CEO Peter Mous werd weggestuurd door Sanderink. Dit nieuws kwam op de dag van de zitting bij de Ondernemingskamer, waar de Centric-eigenaar samen met Van Rijbroek aanwezig was. Daar werd deze allernieuwste exit van een topmanager bevestigd, door die bestuurder zelf die zich nu tegen Sanderink keerde.

Sanderink losgewrikt

In de zitting, waarbij Van Rijbroek zichzelf nog in de kijker wist te spelen, werden de pleidooien gevoerd en maakte Sanderink duidelijk dat hij zichzelf als enige redding zag voor Centric. Na het aanhoren van de diverse partijen in deze kwestie kwam de Ondernemingskamer binnen een uur met een uitspraak: Sanderink werd losgewrikt van Centric.

De eigenaar mocht niet langer bestuurder zijn bij het IT-bedrijf. Verder werden zijn aandelen hem tijdelijk uit handen genomen, ging de Ondernemingskamer een tijdelijke bestuurder aanstellen en werd het ontslag van niet-uitvoerend bestuurslid Mous per direct teruggedraaid. Die ervaren IT-topman werd nodig geacht voor het weer op de rails krijgen van Centric.

Het overgebleven managementteam van Centric was blij met de duidelijkheid die ontstond door het wegsturen van Sanderink. Begin november 2022 volgde nog de benoeming van bestuurlijk zwaargewicht Peter Wakkie als vervanger voor de geschorste Sanderink. Deze ervaren puinruimer is nu uitvoerend bestuurder van Centric en voert daar, samen met een gemêleerd gezelschap, de directie van het geplaagde IT-bedrijf.

Op weg naar andere toekomst

Naast die nieuwe CEO is er de vers aangetreden voorzitter van de bestuursraad, tevens niet-uitvoerend bestuurder, Willem Meijer. Nog zittend zijn IT-veteraan Peter Mous en Centric-oudgediende Freddie Veltmaat (CTO), plus interim-CFO Peter van Dongen die in de zomer van 2022 in huis is gehaald voor minstens een jaar. Het huidige managementteam wordt afgerond door Chief People Officer Debby de Gelder, die eind 2021 van buiten Centric was toegetreden tot de directie onder Johan Taams als CEO.

De zoveelste bestuurscrisis bij de IT-dienstverlener is dus voorbij. Maar is Centric zonder Sanderink nu gered? Het bedrijf is met de schorsing van Sanderink verlost van zijn invloed, als bestuurder en als eigenaar. Daarmee is ook invloed van Van Rijbroek weggenomen, voor Centric. Voor nu. Want hoe lang worden Sanderinks aandelen hem onthouden? En wat gebeurt er als de vermogende eigenaar van Centric (en Strukton, Oranjewoud, Antea Group en DSS) komt te vervallen?

Zijn erfenis is zijn zaak. En dat kan in handen komen van iemand, zei Centric-bestuurder Mous tegen de Ondernemingskamer, zonder daarbij namen te noemen. De voorzitter van die rechtbank keek naar Mous en knikte richting Sanderinks jongere levenspartner Van Rijbroek. Het leeftijdsverschil van 21 jaar tussen die twee is eerder tijdens de zitting al even aangestipt. Officieel is het niet bekend wat er gaat gebeuren met de bezittingen van de 73-jarige Sanderink mocht hij komen te overlijden.

3
Reacties
Wim 30 december 2022 13:53

Als Sanderink overlijdt gaat het economisch belang van zijn aandelen naar de erfgenamen maar de zeggenschap blijft bij de door de Ondernemingskamer benoemde beheerder. Daarmee is de continuïteit van Centric gegarandeerd zolang de Ondernemingskamer de beheerder in functie laat. Dat kan gerust 10+ jaar aanhouden dus dit is zeker geen 'korte termijn' maatregel.

NNN 30 december 2022 12:02

Te snel gelezen...

NNN 30 december 2022 12:01

De naam Centric bevat geen 's'

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.