Management

Datamanagement
troll

Software als wapen tegen trollenlegers: ‘In korte tijd veel interesse’

‘We spelen niet voor Sherlock Holmes, maar volgen niet-authentieke patronen’

© Shutterstock
2 september 2021

Trollenlegers op internet zijn een groeiend fenomeen, maar bestrijdingsmiddelen worden ook steeds beter. Richard Odekerken is van de makers van Trollrensics: software waarmee niet-authentieke patronen op sociale media worden aangewezen. De ‘nepfans’ van Dotan zijn een bekend voorbeeld van een trollenleger.

De term ‘trollenlegers’ duidt op een verzameling accounts die op een geautomatiseerde wijze informatie verspreiden, reageren en accounts volgen. Meestal is het doel van degene achter zo’n trollenleger om desinformatie te verspreiden. Odekerken en zijn compagnon Robert van der Noordaa, gespecialiseerd in desinformatie, zijn al jaren op ‘trollenjacht’. “Wanneer informatie vrij beschikbaar is voor de bevolking, zoals nu via internet, wordt desinformatie door sommige vijandelijke staten een effectieve manier om mensen te verwarren, zodat zij niet weten wat nog klopt. Een manier om echte informatie te laten ondersneeuwen”, legt Odekerken uit.

Tools voor trollenlegers

Odekerken heeft een achtergrond in technische informatica op de TU Delft. Hij gaf zijn compagnon Van der Noordaa voordat ze samen met Trollrensics begonnen regelmatig technische ondersteuning bij onderzoeken naar desinformatie, waarbij veel data moesten worden verwerkt. “We kwamen op internet veel tools tegen rondom trollenlegers. Maar vaak bleken die onbetrouwbaar. Het was onduidelijk wie er achter de tool zat en wat er met de gegevens gebeurde.” Ze bedachten dat het tijd was om een goed instrument te ontwikkelen. “Analisten en journalisten zijn vaak bezig met grote hoeveelheden data heen en weer slepen. Vaak ontbreken in bestaande tools exportmogelijkheden. Uiteindelijk moet je altijd weer in Excel aan de slag. We hebben in de loop der jaren diverse tools voor informatie op sociale media in handen gehad en we dachten: dit kan beter.”

En zo begon het bouwen van een netwerkanalysetool waarbij met scrapers data van sociale media kunnen worden gehaald. De data worden daarna in een datawarehouse in standaardvorm opgeslagen. “Op Twitter doen we dat met gebruikers, berichten en volgers. Op Facebook weer met gebruikers, berichten, groepen en vrienden en op YouTube met kanalen, video’s en reacties. Het was veel werk, met veel hangen en wurgen om de data in hetzelfde formaat te krijgen, maar het lukte.”

Technische hobbels

Het viel Odekerken op dat de API van grote platforms vaak erg beperkt is. “Op Instagram is er bijna niet één te vinden. Op TikTok ook niet. Twitter is wat meer open. Je loopt bij het bouwen van de scrapers voor deze platforms tegen heel veel ‘blocks’ aan. Vanuit een thuisadres mag veel meer, maar het verkeer volledig op een proxy over een Ziggolijntje laten draaien is natuurlijk geen optie”, vertelt Odekerken. Voor de software moesten diverse technische hobbels worden genomen, maar het lukte.

Trollrensics draait inmiddels en de software kan op meerdere platforms woorden, berichten of berichten van personen in beeld brengen. “En daar kunnen we weer extra tools tegenaan bouwen, die bijvoorbeeld tekst uit plaatjes kunnen halen. De basis is dat we openbare data ophalen van sociale media. Deze worden opgeslagen in standaardformaat. Met een zoekmachine kunnen we de ontwikkelingen over de tijd volgen en netwerkanalyse uitvoeren.”

Het trollenleger van Dotan, dat via internet verzonnen anekdotes de wereld in slingerde, is een van de eerste die landelijk aandacht kreeg. Van der Noordaa en Odekerken deden het onderzoek. Daarna begonnen ze met de bouw van Trollrensics. “Dotan bleek een gamechanger. Het leverde flinke belangstelling op en we kregen daarna meer duidelijk over wat er zoal mogelijk is met onze software.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!