Management

Cloud

Profijt trekken van de cloud is veel werk

3 november 2011

Het betrekken van hardware en software als services uit de cloud heeft duidelijke voordelen:

  • Het is niet nodig vooraf te investeren in hardware en software. Bij cloud wordt pas betaald als er services worden afgenomen. Kosten verschuiven van vast naar variabel.
  • Er kan veel sneller nieuwe capaciteit worden ingezet als blijkt dat de bestaande niet toereikend is.
  • Nieuwe of gewijzigde IT-oplossingen kunnen sneller beschikbaar worden gesteld. Het vermogen van organisaties om snel te kunnen veranderen (de zogenaamde agility) verbetert.

Om deze voordelen te oogsten, moet echter wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

Succesfactoren

Onderscheid vraag en aanbod
Het is van belang een duidelijk onderscheid te maken tussen vraag (demand) naar en aanbod (supply) van services. Als goed helder gemaakt is welke services een organisatie nodig heeft kan gezocht worden naar de meest optimale invulling daarvan. Van elke service dienen een aantal karakteristieken bekend te zijn zoals wat die service doet, of die missiekritisch is voor de organisatie, wat de eisen zijn ten aanzien van bijvoorbeeld beschikbaarheid, schaalbaarheid, veiligheid en performance. Op basis van deze karakteristieken kan een optimale sourcingbeslissing worden genomen.

De demandfunctie speelt hier als makelaar een essentiële rol in. Daarnaast heeft de demandfunctie de taak om de services beschikbaar te stellen in bedrijfsprocessen of samengestelde applicaties. Dit is een orkestratierol die nodig is om te zorgen dat alle services bij elkaar passen om te voldoen aan de eisen die vanuit de organisatie gesteld zijn.

De supplyfunctie van de interne IT-afdeling is niet alleen verantwoordelijk voor het leveren van eigen services via de eigen IT-systemen, maar helpt ook in de orkestratie van services voor de eindgebruikers.

Werk onder architectuur
Hoewel het voor gebruikers ideaal lijkt, is het funest voor de organisatie als geheel als gebruikers zelf cloud-services aanschaffen zonder oog voor integratie in het bestaande IT-landschap. De meeste IT-landschappen van grote organisaties zijn al complex en die complexiteit neemt alleen maar toe indien lukraak cloud-services daaraan worden toegevoegd. Het is dus zaak om cloud-services te kiezen op basis van een vooraf gedefinieerde set van principes en richtlijnen die de integratie met andere IT-voorzieningen borgt. Met andere woorden: we dienen cloud services onder architectuur te implementeren. Wie dat nalaat, krijgt op termijn te maken met afnemende ‘agility’ en toenemende kosten van beheer en onderhoud. De enige realistische manier om te bewerkstelligen dat de juiste cloud-services worden aangeschaft, is door architecten heel sterk te betrekken bij het ‘zelf-cateren’ door gebruikers. Dit kan door gebruikers pro-actief mogelijkheden aan te dragen vanuit een vooraf gedefinieerd serviceportfolio. Architecten (en ook de hele IT-afdeling) moeten dus dienstverlenend zijn en kunnen het zich niet veroorloven om als een soort politieagent te vertellen wat niet mag. De toegevoegde waarde van deze dienstverlening? Inzicht in wat er beschikbaar is, helderheid over het aanbod en het kennen en signaleren van de bedrijfsrisico’s.

Laat beveiligingexperts aanhaken
Een van de veel gehoorde bezwaren tegen de cloud is dat het niet veilig is. Gegevens die niet op eigen servers staan maar “ergens in de cloud” kunnen worden gestolen of bekeken door mensen die dat niet mogen. Dat kan natuurlijk ook gebeuren als de gegevens op een eigen server staan. Maar feit is dat beveiliging, en vooral beveiliging van data, aandacht moet krijgen.

Het is belangrijk om vroegtijdig experts op het gebied van informatiebeveiliging bij opzet en invoering te betrekken, inclusief afdelingen als juridische zaken, inkoop, risicomanagement en compliance. Deze experts zouden als opdracht moeten krijgen om beleid voor te bereiden ten aanzien van beveiliging bij cloud computing. Er dient in ieder geval beleid te zijn waaruit af te lezen valt welke data in welk landen mogen worden opgeslagen en in welke landen beslist niet. Ook dient er bij voorkeur beleid te zijn met welke leveranciers de organisatie zaken wil doen en met welke niet.

Het aspect van databeveiliging speelt hoofd­zakelijk in publieke clouds.

Professionaliseer service­­management
Servicemanagement is de IT-functie die het meest geraakt wordt door cloud computing. Het is daarom zaak om servicemanagement op het niveau te brengen dat hoort bij cloud. Dat vraagt aanpassingen in een veelheid van servicemanagementprocessen.

Hoe doe je cloudcomputing?

Aandacht voor de succesfactoren is noodzakelijk, maar niet voldoende. Om er optimaal van te profiteren zijn ook veranderingen nodig in de manier waarop business met IT omgaat, in de manier waarop business en IT-afdeling met elkaar omgaan en in de IT-functie zelf.

Veranderingen in de business
Informatietechnologie (IT) verandert langzamerhand in businesstechnologie (BT). In organisaties die zo veel als mogelijk profijt willen trekken uit nieuwe technologie zou het uiteindelijk de business moeten zijn die begrijpt wat nieuwe technologie voor de organisatie kan betekenen en die dan ook het initiatief neemt als er besluiten over worden genomen. Technologie zou helemaal verweven moeten zijn in processen als marketing en business development.

Manieren om cloud computing te laten landen bij de business en stappen te maken richting businesstechnologie zijn:

  • Experimenteer met cloud-services. Gebieden die zich bij uitstek lenen om cloud toe te passen zijn gebieden waarop mensen in een organisatie met elkaar samenwerken zoals webconferencing, sociale media en communicatie. Doe pilots met tools als Yammer, Webex of IBM Lotus Live.
  • Verhoog het begrip van technologie. Kennis van (de mogelijkheden van) technologie bij businessmanagement kan bijvoorbeeld vergroot worden door na te gaan wat de impact is van digitale diensten op de producten en diensten van de organisatie. Een andere mogelijkheid is om een “digital first” strategie te kiezen, als er verbeteringen nodig zijn in producten, diensten of processen.
  • Heroverweeg de manier waarop budgetten worden vastgesteld.Het verrekenmodel voor cloudservices is gebaseerd op “betalen voor gebruik”. Veel budgettering- en verrekensystemen zijn echter gebaseerd op een ‘lumpsum’-verrekening. Het is verstandig om voor te sorteren op een nieuw en verfijnder model voor budgettering en verrekening op basis van kosten per transactie, per gebruiker of welke voor de business relevante verdeelsleutel dan ook.

Veranderingen in de interactie tussen business en IT
De interactie tussen business en IT is een gebied waarop veel veranderingen nodig zijn om vraag naar en aanbod van IT-diensten op elkaar af te stemmen. De volgende opties zijn denkbaar in de introductie van cloud computing:

  • Organiseer een gemeenschappelijke ontdekkingsworkshop.
    Om te toetsen wat de mogelijkheden van cloud computing zijn voor een organisatie is een goede eerste stap om een workshop te organiseren met vertegenwoordigers van business en IT. Doel van die workshops is om na te gaan waar bepaalde cloud-services een positieve impact kunnen hebben op de business drivers, en waar cloud computing mogelijk toegevoegde waarde heeft.
  • Maak de business case.
    Als gebieden zijn vastgesteld waar cloud computing nut heeft, kan een business case worden opgesteld. Daarbij dienen kosten, opbrengsten, mogelijkheden en risico’s goed afgewogen te worden. Het is in alle gevallen nuttig om de cloud als benchmark te nemen bij alle IT-investeringen.
  • Stel de eigen entry points en quick wins vast.
    Een “entry point” is een geschikt startpunt voor een nieuwe ontwikkeling. De kunst daarbij is om te kiezen voor een gebied waar de toegevoegde waarde voor de business relatief groot is en de implementatierisico’s relatief gering. Missiekritische applicaties zijn dus geen goede kandidaten om mee te starten in de publieke cloud. Meer geschikte entry points zijn webconferencing, het hosten van bepaalde websites en testwerk.
  • Implementeer een proces van continue innovatie.
    Het organiseren van een ontdekkingsworkshop is een goede start, maar nog beter is het om een continue dialoog te voeren waarbij alle medewerkers de mogelijkheid hebben om ideeën voor innovatie in te brengen. Een dergelijk proces kan ondersteund worden met een ‘collaboration’-toepassing in de cloud.

Veranderingen in de IT
Wat het IT-voortbrengingsproces betreft zijn – behalve het eerder genoemde werken onder architectuur en aanpassingen n het servicemanagement – de volgende veranderingen relevant:

  • Definieer en implementeer de cloud-makelaar rol.
    Het onderscheiden van vraag en aanbod naar services is een belangrijke succesfactor voor cloud computing. De makelaar speelt daarbij een cruciale rol. Als de interne IT-afdeling de adoptie van cloud computing naar zich toe wil trekken, is het minimaal nodig om de rol van makelaar te vervullen.
  • Werk met een serviceportfolio.
    Heel nauw verweven met de implementatie van de rol van makelaar is het implementeren van een serviceportfolio. Dit is een volledig overzicht van alle benodigde en beschikbare services.

Wat de technologie zelf betreft zijn de volgende acties aan te raden:

  • Experimenteer.
    Probeer bepaalde dingen uit. Test bijvoorbeeld een cloud-service van Amazon.
  • Virtualiseer het datacenter.
    Als dat nog niet gedaan is, start een project om de principes van cloud toe te passen op het eigen datacenter, en tegelijk de fysieke hardware te verminderen. Dit helpt in ieder geval om de kosten te reduceren en is een stap op weg naar een mogelijke private cloud.
  • Automatiseer de handmatige IT-processen.
    Self-provisioning’ en vooral de hoge snelheid van het beschikbaar maken van nieuwe IT-capaciteit is wat veel bedrijven aantrekt in cloud. Om de concurrentie met externe cloudleveranciers enigszins aan te kunnen is het zaak om zoveel mogelijk beheerprocessen te automatiseren en daarmee de beheerkosten te verlagen en tegelijk de slagkracht te vergroten.
  • Investeer in integratie.
    Integratie wordt in het cloudtijdperk van eminent belang. Het scala aan mogelijkheden om services te betrekken wordt immers steeds groter. Maar al die services moeten wel goed met elkaar samenwerken. Een stabiel en volwassen integratieplatform is dan ook noodzakelijk. Daarnaast is kennis en ervaring van integratie en interoperabiliteit zowel op technisch als op dataniveau noodzakelijk.


ITIL main area ITIL process Verwachte aanpassingen n.a.v. cloud Minimaal noodzakelijk

Service Strategy

Service Level Management

Creëer een geïntegreerde serviceportfolio, onafhankelijk van de constructie van die services



Financial Management

Stel nieuwe prijsmodellen op die gebaseerd zijn op flexibele prijsstelling (zoals betalen voor gebruik)

Service Design Service Catalogue Management Stel een servicecatalogus op met beschikbare services in businesstermen, zonder in te gaan op (technische) implementatiedetails

Service Level Management   Stel SLA’s op per service, per klant

Capacity Management Implementeer een manier om capaciteit te voorspellen die rekening houdt met karakteristieken van cloud-services

IT Service Continuity Management  Verzeker de continuïteit van operationele services rekening houdend met het gegeven dat deze services door verschillende leveranciers vanuit de cloud geleverd worden
Service Transition  Change Management Herdefinieer de change management processen in lijn met de veranderende verantwoordelijkheden en overweeg om deze processen te automatiseren gelet op het snel beschikbaar kunnen stellen van cloud-services

Service Asset & Configuration Management  Implementeer het automatisch zoeken naar real-time informatie omdat maar een deel van de serviceketen is opgeslagen in het configuratiemanagement systeem

Service Validation and Testing Valideer dat de cloud-services op de juiste manier samenwerken met andere onderdelen van het IT-landschap
Service Operations Event & Incident Management Stem de manier voor het melden van fouten af met de cloudleveranciers. Overweeg om tooling te gebruiken voor het automatisch beheren en meten van fouten

Request Fulfillment Overweeg een portaal waar gebruikers zelf services kunnen aanvragen

Problem Management Stem de manier waarop fouten worden afgehandeld af met cloud-leveranciers opdat fouten snel en adequaat kunnen worden opgelost
Continual Service Improvement Service Measurement Lever eindgebruikers services van eenzelfde kwaliteitsniveau ongeacht de implementatie van die services
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!