Paspoortprobleem niet opgelost

6 mei 2011
Een onafhankelijk onderzoek moet boven water krijgen hoe het agentschap Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten (BPR) heeft geopereerd bij de ontwikkeling van het biometrisch paspoort en hoe de Tweede Kamer daarover is geïnformeerd.

Die toezegging deed minister Donner vorige week aan de Tweede Kamer, vlak na het ter perse gaan van Automatisering Gids. Donner is op zoek naar ‘een betrouwbaar iemand’, die die helderheid moet verschaffen. Inmiddels heeft de Kamer een lijst met vragen opgesteld die ze in het onderzoek beantwoord wil zien.

De Tweede Kamer toonde zich – zoals we vorige week al wel meldden – geschokt door de bevindingen tijdens een hoorzitting een week eerder. Deskundigen verklaarden toen dat BPR elke twijfel over het gebruik van gescande vingerafdrukken stelselmatig negeerde en hardhandig onderdrukte. Wie kanttekeningen plaatste bij de voortvarendheid van BPR, werd uit overleggen geweerd, kreeg geen onderzoeksopdrachten meer of werd met ontslag bedreigd.

Al voor de hoorzitting, zo verklaarde Donner vorige week, had hij besloten voorlopig af te zien van de opslag van vingerafdrukken in een landelijke databank. Ook gemeenten zullen ze niet meer opslaan. Ze blijven alleen in de paspoortchip.

Ruim zeshonderd gemeenten en andere uitgiftepunten, zoals ambassades, slaan biometrische gegevens op in een Reisdocumenten Aanvraag en Archief Station. Donner heeft nu bepaald dat vingerafdrukken worden gewist als het paspoort is aangemaakt en verstrekt. De opslag van vingerafdrukken buiten het paspoort ging overigens verder dan van Europa moet. Ook vingerscans op de Nederlandse identiteitskaart hoeven niet van de Europese Unie. Alleen Letland en Nederland doen het. Ook daarmee stopt Donner.

Sinds de opname van vingerafdrukken in reisdocumenten in september 2009 zijn gegevens van zo’n vijf miljoen aanvragers van paspoorten vastgelegd. Ook die afdrukken worden verwijderd. Maar: “Voor de toekomst blijft de vorming van een centrale reisdocumentenadministratie het doel”, schreef Donner in zijn brief aan de Kamer. Donner blijft hopen op zodanige technologische vooruitgang dat centrale opslag op termijn haalbaar wordt. Hij verwacht echter niet dit nog deze regeerperiode (tot 2014) mee te maken.

Technologie schiet tekort
Het heikele punt in de stand van de technologie is de verificatie. De minister verklaarde in de Tweede Kamer dat erop was gerekend dat de technologie zo zou voortschrijden dat bij de invoering van het paspoort met vingerafdrukken op de chip via een een-op-een-vergelijking kon worden nagegaan of document en houder bij elkaar horen. De regering rekende er zelfs op dat een-op-n-vergelijkingen mogelijk zouden zijn. Daarmee zou de centrale opslag opsporing van strafbare feiten faciliteren – een gebruik van de vingerafdrukken voor het paspoort waarmee Nederland ook verder ging dan Brussel voorschreef.

Maar die hoop bleek dus ijdel. De gemeente Roermond signaleerde in een door Binnenlandse Zaken tegengewerkte proef met een-op-een-verificatie 21 procent mismatches. Donner zei vorige week in de Tweede Kamer dat hem bekend was dat bij andere proeven nog slechtere resultaten waren geboekt. De check wordt alleen gedaan bij de aanvraag. Daar ging het al zo vaak mis dat gemeenten opgedragen kregen bij uitgifte alleen bij twijfel aan de hand van de vingerafdrukken te verifiëren of de juiste persoon voor de balie stond.

Met het schrappen van de opslag van vingerscans in lokale en landelijke databanken is het paspoortprobleem dus nog lang niet opgelost. Bij een eventuele controle zullen mismatches zich in heel Europa voordoen. Daarnaar gevraagd door Pierre Heijnen (PvdA) zei Donner dat Nederland nu eenmaal te maken heeft met een EU-verordening die vingerafdrukken in de paspoortchip voorschrijft, en 27 EU-landen niet snel een andere koers gaan varen. Voor Heijnen is daarmee de kous niet af. Hij wil de kwestie via het Europees Parlement op de Brusselse agenda krijgen en verwacht ook dat de Nederlandse regering actie onderneemt. “Alleen voldoen aan een papieren verordening terwijl we weten dat het niet werkt, moeten we niet willen. Ook via de minister moet dat in Brussel aan de orde komen. We krijgen nu eerst dat onderzoek en in het debat daarna zal het ongetwijfeld een van de punten zijn.”

Lees meer over
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.