Loopbaan

Carriere
onderwijs

Ook universiteiten en mbo’s komen lastig aan ICT-docenten

‘We moeten concurreren met het bedrijfsleven.’

16 december 2021

‘We moeten concurreren met het bedrijfsleven.’

ICT-opleidingen op het hbo komen lastig aan docenten, zo bleek vorige maand uit een rondgang van AG Connect. Maar deze problemen blijven niet beperkt tot het hbo. Ook universiteiten en mbo’s geven tegenover AG Connect aan moeilijk mensen te kunnen vinden.

De hogescholen in Nederland hebben minstens honderd vacatures openstaan voor docenten aan hun ICT-opleidingen, zo vertelden de onderwijsinstellingen in november. Bij universiteiten en mbo’s gaat het om lagere aantallen, maar zijn de problemen rondom de werving net zo goed aanwezig, blijkt uit een nieuwe rondgang van AG Connect.

Minstens 26 universitaire vacatures

Bij zes van de elf universiteiten met ICT-opleidingen die AG Connect benaderde staan nu posities open of verschijnen binnenkort vacatures. De Universiteit Twente zag zich voor de opleiding Technical Computer Science zelfs gedwongen tot een numerus fixus voor het komende schooljaar. “De groei van deze opleiding is zodanig dat we niet veel meer kunnen groeien, omdat de faciliteiten en het aantal gekwalificeerde docenten niet toereikend zijn voor een verdere groei”, aldus een woordvoerder. Toch is het aantal openstaande functies daar op het moment van schrijven op één hand te tellen.

Bij de TU Delft staan veel meer vacatures open: er wordt gezocht naar “een docent, zes universitair (hoofd)docenten met een focus op onderwijs en 11 docenten of universitair hoofddocenten binnen de twee informatica-afdelingen”, zo vertelt een woordvoerder. Het vinden van mensen voor die functies is lastig. “Er wordt veel in dezelfde vijver gevist, door andere universiteiten, academische instellingen, bedrijven en de industrie, zowel nationaal als internationaal.”

Bij de Radboud Universiteit verschijnen in 2022 vier nieuwe vacatures en in de jaren daarna komen er nog minimaal acht posities bij, als gevolg van het stijgend aantal studenten. Net als bij de TU Delft is de werving lastig, zegt een woordvoerder desgevraagd. Ook de Radboud Universiteit ervaart veel concurrentie met andere (buitenlandse) academische instellingen en het bedrijfsleven.

Zoeken in eigen netwerken

Toch hebben niet alle universiteiten moeite met de werving van nieuwe docenten voor hun ICT-opleidingen. Zo heeft de Open Universiteit zes vacatures open staan, maar daar zijn volgens een woordvoerder al voldoende reacties op binnengekomen. “We plaatsen onze vacatures op Academic Transfer en ze worden via de vakgroepen uitgezet binnen de eigen netwerken, met tot dusver een mooi resultaat.”

Naar wie zoeken universiteiten?

ICT-docenten bij universiteiten hebben niet alleen een ICT-achtergrond, maar ook een wetenschappelijke. Dat betekent niet alleen dat een docent onderzoek doet, maar ook dat hij of zij gepromoveerd is. “Omdat het een dynamisch vakgebied is, is ook actuele theoretische kennis en/of werkervaring nodig”, voegt de Universiteit van Amsterdam nog toe.

De Universiteit Twente maakt soms echter een uitzondering op de regel, vertelt een woordvoerder. “In de regel is het zo dat je gepromoveerd dient te zijn binnen éen van de ICT-vakgebieden. Het kan zijn dat we daarvan afwijken als dat noodzakelijk is: dan volstaat een masteropleiding. Maar dat is dan primair van tijdelijke aard.” Wel is het altijd een vereiste dat de docent een afgeronde ICT-opleiding heeft.

En ook bij de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) en de Universiteit Leiden worden minder problemen rondom werving ervaren. Bij de Universiteit Leiden staan nu zelfs geen vacatures open voor docenten aan ICT gerelateerde opleidingen.

De TU/e heeft over het algemeen geen langdurig openstaande vacatures, maar plaatst hier wel een kanttekening bij. Er is namelijk wel sprake van een “erg hoge werkdruk en veel overwerk”, zegt een woordvoerder. “Als we de middelen hadden om de werkdruk naar normale proporties terug te brengen, dan hadden we structureel meer personeel. Het is de vraag of we al die mensen zouden kunnen vinden, zeker als alle Nederlandse universiteiten hetzelfde zouden kunnen doen.”

Mbo’s concurreren met bedrijfsleven

Ook bij mbo’s wordt veel naar ICT-docenten gezocht, zo blijkt uit de rondgang. AG Connect benaderde 40 mbo’s met een ICT-studie, waarvan er negentien reageerden. Negen mbo’s zeggen vacatures open te hebben staan, in totaal negentien stuks. Op de meeste plekken gaat het om één of twee vacatures voor ICT-docenten, maar die kunnen soms lang onvervuld blijven.

Dat is bijvoorbeeld het geval bij Techniek College Rotterdam, waar al bijna een jaar naar twee nieuwe vakdocenten wordt gezocht, vertelt een woordvoerder. “We merken dat het heel lastig is om ze te vervullen. We vissen in dezelfde vijver als andere mbo’s. Technische docenten zijn dun gezaaid. Daarnaast merken we dat het lastig is om ze financieel in te vullen, omdat je concurreert met het bedrijfsleven.” De onderwijsinstelling probeert de gaten nu zoveel mogelijk intern op te lossen, door docenten meer in te zetten op verschillende vestigingen. Daarnaast wordt naar opties met hybride docenten, die deels lesgeven en deels werken, gekeken.

Ook andere mbo’s - zoals Curio, waar nu drie vacatures openstaan, en ROC de Leijgraaf, waar twee functies te vervullen zijn – werken met hybride docenten of zij-instromers. Curio-onderwijsmanager ICT Paul van Hegelsom vertelt dat het gros van de docenten hier zij-instromers zijn. “Dat zijn verschillende soorten mensen. Je hebt mensen die er echt bewust voor kiezen om het bedrijfsleven te verlaten, maar ook zzp’ers die naast hun eigen bedrijf één of twee dagen per week iets voor school proberen te doen. Maar dat heeft wel uitdagingen. Je moet die mensen scholen.”

Rijn IJssel, dat ook onvervulde functies heeft, kijkt naar alternatieve opties, vertelt Morten Billum, waarnemend teamleider ICT-opleidingen en docent. “Het wordt steeds moeilijker en het vereist steeds meer creativiteit om collega’s te krijgen.” De onderwijsinstelling probeert onder meer oud-studenten op te leiden om docent te worden.

Altijd aan het zoeken

De mbo’s die aangeven nu geen openstaande functies te hebben, hadden die veelal recentelijk nog wel. ROC Midden Nederland zegt zelfs altijd geïnteresseerd te zijn in docenten ICT. “Dus als mensen zich aanmelden, wordt daar altijd mee gesproken”, zegt een woordvoerder.

Veel van deze onderwijsinstellingen zeggen bovendien dat als ze wel vacatures hebben, deze vaak lastig in blijken te vullen. Dat is deels omdat er met het bedrijfsleven geconcurreerd wordt, maar bijvoorbeeld ook vanwege de vereiste vaardigheden. “Naast de kennis van ICT is het van belang dat ze pedagogische en didactische vaardigheden hebben”, zegt onderwijsmanager Lisette van de Wijgert van ROC de Leijgraaf. “Met name in deze doelgroep kan de pedagogische kant en affiniteit met de doelgroep een struikelblok zijn.”

Naar wie zoeken mbo’s?

Op het mbo moeten docenten lesbevoegdheid hebben, naast een achtergrond in ICT, zo stellen de onderwijsinstellingen tegenover AG Connect. Gilde Opleidingen stelt zelfs dat daar naar een schaap met vijf poten gezocht wordt: niet alleen moet iemand een ICT-achtergrond hebben, maar ook een achtergrond als onderwijsassistent, of als intern begeleider met coachende competenties.

Toch wordt die ICT-achtergrond bij diverse mbo’s minder belangrijk, omdat er ook veel vakkennis wordt binnengehaald via gastdocenten uit het bedrijfsleven of speciale projecten. Onder meer het ROC Mondriaan eist niet per se een ICT-achtergrond, maar vooral ICT-affiniteit en de bereidheid om scholing te volgen. “Het is maar net in welke rol je de docent zet: een coachende of expertrol. Met een half jaar cursus komt iemand echt wel op een niveau dat hij/zij eerstejaars goed kan begeleiden.” Wel benadrukt ROC Mondriaan dat er voldoende experts in het docentteam moeten zitten. “Dat waarborgt de kwaliteit en daar zorgen we natuurlijk voor.”

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.