Ontwerpers vergalopperen zich met dashboards

10 juni 2011

Simpele dashboards bestaan haast niet, de makers ervan proberen zoveel mogelijk gegevens te presenteren. “De schermen worden steeds groter en dat verleidt de makers van een dashboard om ook meer en meer gegevens weer te geven. Ze schieten hun doel dan meestal voorbij”, zegt René Voortman, manager professional services bij Unit4.

Het is de kunst om een dashboard zo effectief mogelijk te ontwerpen, zodat de gebruikers in één oogopslag kunnen zien wat ze willen weten. “Het is eigenlijk heel makkelijk om een dashboard te maken. Je hebt daar tools voor, waarin een hoop dingen al zijn voorgebakken. Iedereen kan het, in feite, en dat komt de kwaliteit niet ten goede. Bij het ontwerpen mag je de menselijke factor nooit uit het oog verliezen”, zegt Voortman.

Er zijn dashboards die dermate volgezet zijn met metertjes, diagrammen en indicatoren, dat ze meer weghebben van de cockpit van een verkeersvliegtuig dan van een eenvoudig venster op de gegevens. ”Dat is niet erg, als zo’n dashboard ook bedoeld is voor een piloot, die jaren training heeft gekregen om alle onderdelen in de cockpit te begrijpen. Voor een gewone gebruiker is het echter helemaal verkeerd. Die ziet al die metertjes ook best wel, maar kan er absoluut geen nuttige informatie uit halen”, aldus Voortman.

Belangrijke delen accentueren
Het is de bedoeling dat de gebruiker naar de belangrijke delen van het scherm wordt geleid, bijvoorbeeld door bepaalde elementen in een afwijkende kleur of dito formaat weer te geven. Voortman: “Of je voegt er een grafisch element aan toe, zoals een omkadering of een achtergrondkleur. Kleurgebruik moet spaarzaam gebeuren en hoewel veel mensen meteen een felle kleur willen gebruiken zouden ze dat toch niet moeten doen. Felle kleuren trekken inderdaad behoorlijk de aandacht, maar de gebruiker raakt snel vermoeid als hij steeds naar een soort kerstboom moet kijken. Pasteltinten verdienen de voorkeur, die zijn aangenaam om naar te kijken en vallen toch op.”

Veel tools voor het maken van dashboards hebben een voorgedefinieerd kleurengamma waar de ontwerper uit kan kiezen. Dat gaat vaak goed, tot het moment dat een gebruiker moeite heeft met het onderscheiden van kleuren. Zeker bij pasteltinten kunnen veel mannen (de kwaal komt het meest voor bij mannen) gen verschil zien tussen rood en groen. “Daar wordt inderdaad geen rekening mee gehouden”, bekent Voortman, “de basis is geënt op een gebruiker die alles gewoon kan zien. Maar mocht een gebruiker aangeven dat het kleurgebruik niet goed is, dan kan de ontwerper dat met een paar muiskliks aanpassen. De tools zijn niet zo star dat er maar één kleurenschema mogelijk is.”

Een mens zal geneigd zijn om steeds naar het midden van een scherm te kijken. Op die plaats moeten dus ook de belangrijkste onderdelen van het dashboard een plaats krijgen. “En dan is het zaak, om de elementen logisch te groeperen. Een mens probeert nu eenmaal altijd om informatie in clusters op te nemen. Zet je zaken die met elkaar verband houden ver uit elkaar, dan belemmer je die samenvoeging. De gebruiker heeft veel meer aan gegevens die vlak bij elkaar staan als ze verband met elkaar houden.”

Meetgegevens kunnen in grafische vorm worden weergegeven, waarbij Voortman een hekel heeft aan taartdiagrammen. Een enkel diagram kan nog wel, op voorwaarde dat er niet te veel punten in zitten, maar twee taarten van verschillende grootte zijn uit den boze. “De mens kan niet meteen vaststellen hoeveel keer de ene cirkel groter is dan de andere. Dat zou je dan weer moeten compenseren door een getalswaarde in beide cirkels te plaatsen. Het geheel wordt dan wel weer een stuk drukker. Gebruik liever een staafdiagram, de lengte van de staafjes kan een mens veel gemakkelijker vergelijken. En dan is er altijd discussie of een staafdiagram horizontaal of verticaal geplaatst moet worden. Bij een diagram waar de staven liggen, is het veel makkelijker om er tekst bij te zetten, dus die vorm verdient de voorkeur”, zegt Voortman.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!