Loopbaan

Carriere

‘Om van te watertanden’

2 september 2011
Natuurlijk, de crisis heeft er ook bij ASML flink ingehakt. In het eerste kwartaal van 2009 daalde de omzet met maar liefst 80 procent, ASML vroeg noodgedwongen werktijdverkorting aan voor zijn personeel en het moest afscheid nemen van een paar honderd flexwerkers. Maar omdat het bedrijf aan het begin van de chipproductieketen staat, kon het ook als eerste bedrijf in Nederland spreken van marktherstel. Eind 2009 kondigde ASML aan weer volop te gaan werven. Vorig jaar nam de chipmachinefabrikant wereldwijd maar liefst 1500 nieuwe mensen aan.

Op dit moment heeft het bedrijf ‘een dikke honderd’ vacatures, meldt senior recruiter Joost van den Eijnden. In totaal gaat het om zo’n vijftig verschillende profielen, variërend van softwareontwikkelaar tot assemblagemedewerker, van ervaren rotten tot starters, hoofdzakelijk hoogopgeleiden. “Er is nu weer sprake van gezonde groei, het is niet meer zo extreem als in 2010. Er zit een grens aan het aantal mensen dat je kunt werven en selecteren binnen een bepaalde periode”, lacht Van den Eijnden. In het begin was het werven volgens hem relatief eenvoudig, vanwege de aansprekende naam en omdat er nog weinig concurrentie was, aangezien de meeste bedrijven nog midden in de dip zaten. “We werden overspoeld met cv’s. Inmiddels zijn er meer kapers op de kust en kost het ons meer moeite om de juiste mensen te vinden. In deze regio alleen al wemelt het van de bedrijven die net als wij op zoek zijn naar innovatieve techneuten. Dat geldt zeker voor IT-bedrijven. We vissen allemaal in dezelfde vijver.”

Populair bij starters

De chipmachinefabrikant is met name onder starters erg populair. Het bedrijf profileert zich onder die doelgroep nadrukkelijk, met name op de drie technische universiteiten. Woordvoerder Jojanneke Strijbos: “Die groep is vaak minder gebonden aan een bepaalde plaats en hoeft nog geen rekening te houden met een hypotheek en vrouw en kinderen. Ze laten zich ook niet afschrikken door het cyclische karakter en durven eerder de sprong te wagen. Voor professionals ligt dat vaak anders. Zeker als ze niet uit deze regio komen is de locatie vaak een drempel.” Daarnaast heeft het bedrijf er last van dat het product dat ze maken afstandelijk is. Het nabijgelegen Philips produceert bijvoorbeeld flashy consumentenproducten die tot de verbeelding spreken. “Dat is bij ons toch een stuk lastiger. Probeer maar eens uit te leggen op een verjaardag wat ASML doet en wat je werk precies inhoudt.”

Omdat er in Nederland simpelweg niet voldoende jong toptalent voorradig is, is ASML genoodzaakt om ook over de landsgrenzen te kijken. Inmiddels werken er meer dan zeventig verschillende nationaliteiten op het hoofdkantoor in Veldhoven. “We zoeken de crème de la crème, want zonder knappe koppen kun je niet innoveren. Het maakt ons niet uit of een kandidaat uit Nederland, India, China of de Verenigde Staten komt. Mijn assistente werkte voorheen op een reisbureau en verzuchtte onlangs nog dat ze nu meer reizen inboekt dan in haar vorige functie”, lacht de senior recruiter.

Wereldwijd werken er meer dan 7500 mensen voor ASML, waarvan 4500 in Europa. Op de R&D-afdeling in Veldhoven werken 2300 professionals in vaste dienst, de softwareafdeling bestaat uit ongeveer 800 personeelsleden. In Azië werken er nog eens ruim 1600 medewerkers en in de Verenigde Staten zijn er meer dan 1500 mensen actief voor het bedrijf uit Veldhoven. “Momenteel gebeurt 70 procent van onze sales in Azië, ruim 20 procent in de VS en slechts een paar procent in Europa”, vertelt Strijbos. Toch is verplaatsing van de R&D-activiteiten naar een ander, wellicht goedkoper werelddeel volgens Van den Eijnden absoluut niet aan de orde. “Ons management peinst er niet over. We moeten kwaliteit leveren en ons kennisnetwerk zit hier. We hebben dat in meer dan vijfentwintig jaar opgebouwd, samen met onze toeleveranciers. Zo’n 90 procent van wat wij leveren, maken wij niet zelf. We werken nauw samen met onderzoekspartners en meer dan vijfhonderd leveranciers.”

Overigens zorgt ASML er wel voor dat toeleveranciers niet te afhankelijk worden van ASML, door af te spreken dat maximaal een kwart van de omzet gelieerd mag zijn aan het chipbedrijf. Dit om te voorkomen dat tijdens een dip in de markt bedrijven omvallen. “Want dan hangen we. Sommige onderdelen die we geleverd krijgen kunnen we namelijk maar op één of twee plekken krijgen”, vertelt de senior recruiter. Hij is er trots op dat tijdens de vorige crisis geen enkele toeleverancier failliet is gegaan.

Groei vertraagt

De afgelopen kwartalen boekte ASML recordomzetten, maar begin juli waarschuwde ASML dat de boekingen van chipmachines teruglopen door voorzichtigheid bij klanten. Financieel directeur Peter Wennink had het over een ‘normale correctie na een periode van zeer sterke groei’. Ook andere bedrijven die actief zijn in de chipmarkt kampen met tegenvallende resultaten wegens tragere groei van de Europese en Amerikaanse economieën. En het zou goed kunnen dat de huidige onzekerheid op de financiële markten wereldwijd zorgt voor nog meer terughoudendheid bij klanten van ASML. Al wil Strijbos hier niets over kwijt: “Wij bekijken het van kwartaal tot kwartaal en blijven bij het statement van afgelopen juli. Het is nog te vroeg om te spreken van een ‘double dip’ en de mogelijke gevolgen.”

Van den Eijnden weet één ding zeker en dat is dat de onlangs geworven medewerkers binnenkort niet massaal op straat staan. “Tijdens de vorige crisis hebben wij in Veldhoven geen gedwongen ontslagen gehad, we hebben alleen afscheid genomen van flexwerkers. Overigens is ongeveer de helft van hen inmiddels weer werkzaam voor ons.” Volgens hem bezuinigt ASML niet op R&D-kosten, ook niet tijdens de downturn. Per medewerker wordt jaarlijks 78.000 euro uitgegeven aan research en development. “Onze markt is erg cyclisch, maar als het even wat minder gaat wordt er juist geïnvesteerd in het personeel, want zij moeten bijblijven en zorgen dat ze de technologie van morgen straks kunnen verwezenlijken als de markt erom vraagt.”

Lange inwerktijden

De inwerktijd bij ASML is lang. “Wat wij doen is uniek in de wereld, dus we kunnen niet verlangen van universiteiten en hogescholen dat ze afgestudeerden afleveren die voor ons direct inzetbaar zijn. Wij scholen ze bij en werken ze grondig in. Sommige functies zijn zo complex dat het soms wel anderhalf jaar duurt voordat iemand volledig ‘up and running’ is. Zo iemand laat je als het economisch even wat minder gaat toch niet gaan?”, aldus Van den Eijnden. Vandaar dat ASML werkt met een vaste pool van eigen medewerkers en een flexibele schil die kan uitdijen en inkrimpen in geval van groei en krimp.

Het bedrijf werkt verder met een urenbank die wordt verspreid over meerdere jaren, waardoor er beter kan worden geanticipeerd op marktontwikkelingen. “Er zijn periodes dat hier veel overuren worden gemaakt, ook omdat onze klanten vaak in een andere tijdzone zitten, maar dat betekent dat je die overuren kunt compenseren in de periode dat het wat rustiger is, ook al is dat pas een paar jaar later.”

Hij stelt dat ASML op arbeidsvoorwaardelijk gebied niet op kan tegen de grote detacheerders. “Wat wij bieden is marktconform, maar we kunnen niet mee met alle toeters en bellen die straks weer van stal worden gehaald als de markt weer serieus aantrekt. Maar dat willen we ook niet. Mensen die voor ons kiezen, kiezen voor de inhoud. Hier kun je pionieren met toptechnologie. Wat hier gebeurt is om van te watertanden.”

De nieuwe lichting chipmachines van ASML – de EUV, waarbij gebruik wordt gemaakt van spiegels in plaats van lenzen – komt waarschijnlijk vanaf eind 2012 officieel op de markt. Momenteel worden de eerste vijf prototypen geleverd, onder meer aan IMEC in Leuven. Per machine wordt maar liefst 6 miljoen regels aan softwarecode geschreven. “Toen het eerste exemplaar onlangs ons pand verliet, stonden er overal groepjes ASML’ers vol trots en soms zelfs geëmotioneerd te kijken naar het transport van de gedemonteerde onderdelen van de machine. Dat lijkt raar, maar je moet beseffen dat ze er vijf jaar lang keihard aan hebben gewerkt en dit was het eerste tastbare resultaat. Ik stond zelf ook met kippenvel te kijken en bedacht me dat toen we de EUV aankondigden, NASA ons voor gek verklaarde”, zegt Van den Eijnden met een ‘big smile’ op zijn gezicht.

Lees meer over
Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.