Management

Governance
relaxed

Nederland haalt doelen digitaal kompas EU met vingers in de neus

Maar veel landen gaan ze waarschijnlijk nooit halen.

© Shutterstock fizkes
7 april 2022

Maar veel landen gaan ze waarschijnlijk nooit halen.

Nederland blijkt bij de digitale les het beste jongetje van de klas. Deloitte legde in opdracht van Vodafone landen langs de route die de EU met het Digital Decade 2030 'kompas' heeft uitgezet. Tenzij er een wonder gebeurt, blijven veel EU-lidstaten op die route steken. Maar Nederland is goed op weg het einddoel te halen.

Op zich is het niet voor het eerst dat Nederland in Europa bij de koplopers hoort als het gaat om digitale infrastructuur en digitale geletterdheid. De EU heeft met de Digitale Decade 2030, die begin maart dit jaar is gepubliceerd, hoge ambities neergelegd. Hoewel Nederland nog aan geen van de doelen voldoet op dit moment, lijken er geen grote obstakels op de weg daar naartoe, tenminste als het huidige veranderingstempo doorzet. Deloitte analyseerde in opdracht van Vodafone voor 12 van de 27 lidstaten waar de grootste problemen liggen en hoe die weggenomen zouden kunnen worden.

Deloitte keek naar verschillende parameters die in het EU-kompas een belangrijke rol spelen, zoals het aandeel van grote organisaties dat gebruik maakt van cloud computing, de digitale fitheid (digital intensity) van het MKB, het aantal IT'ers werkzaam per land, de digitale geletterdheid van volwassenen, en de mobiele en vaste infrastructuur.

In vrijwel alle lijstjes staat Nederland bovenaan, behalve - vreemd genoeg - het percentage huishoudens met een internetaansluiting van 1 Gbps of meer. Op dat gebied troeft Spanje Nederland af met 92% tegen 90%. Zelfs het doel dat de EU stelt, namelijk 100%, blijft met de 1 procentpunt groei per jaar voor Nederland net buiten beeld. In Spanje groeit het nog gestaag door met 3 procentpunt per jaar. Dus als die trend doorzet, voldoet dat land al in 2024 aan de EU-norm voor snelle internettoegang.

5G-uitrol gaat snel

Nederland steekt met een 5G-dekking van 80% met kop en schouders uit boven de andere onderzochte landen, waar Ierland met 30% de tweede is. Het uitrollen van een mobiel netwerk kan echter snel gaan, zodat de 100% dekking voor huishoudens die de EU graag ziet in 2030. Zelfs voor de hekkensluiters Frankrijk, Griekenland, Portugal en Tsjechië hoeft dit geen onbereikbaar doel te zijn.

Nederland prijkt in het Deloitte-lijstje met digitale geletterdheid ook bovenaan met in 2020 79% van de volwassen bevolking die over basale digitale vaardigheden beschikt. Het doel van 80% dat de EU stelt, ligt dus eigenlijk binnen handbereik. Sterker nog, Nederland voldeed daar in het referentiejaar 2019 al aan maar is iets teruggezakt, terwijl andere landen flinke vorderingen maken. Zo stijgt de digitale geletterdheid in Duitsland met 2 procentpunt (in 2020 70%) en in Tsjechië 2,2 procentpunt (in 2020 62%). In Ierland gaat de ontwikkeling het hardst met een groei van 5,7 procentpunt (in 2020 53%).

Benodigde IT'ers binnen bereik

Nederland staat in de middenmoot wat betreft het aantal IT-specialisten. Dat is ook niet verwonderlijk als klein land. De EU heeft dan ook per land streefcijfers vastgesteld. Kijken we dan per land naar het gat dat Deloitte heeft vastgesteld ten opzichte van het streefcijfer van dat land, staat Nederland op de tweede plaats met een gewenste aanwas van 250.000 IT'ers. Alleen Ierland met een gewenste aanwas van 90.000 staat er beter voor.

In Nederland waren volgens Deloitte in 2020 530.000 IT'ers werkzaam. Als de jaarlijkse aanwas van 4% doorzet, moet het streefgetal te halen zijn. In Ierland is de aanwas zelfs 15% per jaar dus daar zou het streefgetal al volgend jaar te bereiken zijn. Italië loopt echter uit de pas met in 2020 830.000 IT'ers en een streefgetal van 2,67 miljoen in 2030. Met een jaarlijkse aanwas van 1% moet in dat land echt iets veranderen aan de opleidingen en werving.

Ook wat betreft de digitale intensiteit - een maatstaf voor digitalisering bij bedrijven - staat Nederland op nummer 1 met 75%. Met een gat van 15 procentpunt tot de doelstelling van 90% is dat met een jaarlijkse groei van 4 procentpunt makkelijk te doen. Toch streeft Italië - nu nummer twee - ons land waarschijnlijk voorbij met in 2020 een digitale intensiteit van het MKB van 69%, maar een jaarlijkse groei van 11 procentpunt. Er zijn echter ook landen die de omgekeerde beweging maken. Zo daalde de index in Tsjechië met 14 procentpunt naar 59%. Over heel Europa blijft het gemiddelde indexcijfer echter al jaren steken op zo'n 60%.

Cloud verdwijnt in de mist in Oost-Europa

De grote organisaties doen het wat dat betreft beter als gekeken wordt naar cloudgebruik. Over alle onderzochte landen steeg dat gebruik bij deze bedrijven van 12% in 2016 naar 26% in 2020. Wordt die lijn doorgetrokken dan komt het cijfer precies uit op het EU-streven van 75%. Nederlandse grote organisaties zaten in 2020 al boven die lijn met 26%. Met een jaarlijkse toename van 5 procentpunt is het gat met het streefcijfer van 28 procentpunt, makkelijk dicht te lopen. Nederland staat dan ook in dit lijstje weer bovenaan, gevolgd door Ierland (41%) en Italië (38%). Hekkensluiters zijn Hongarije (17%), Polen (15%)  en Roemenië (13%) die met niet al te sterke groeicijfers moeite zullen hebben het streefgetal te halen.

Hoewel iedereen in Nederland zich wel eens ergert aan de digitale dienstverlening van de overheid, mogen we ons in de handjes knijpen met deze voorzieningen. In 2021 was 86% van de administratieve stappen die de bevolking moet doen, digitaal af te handelen. Net als in Ierland overigens. Ook in Portugal (85%) en Spanje (82%) gaat dat goed. Veel minder goed lukt dat in landen als Hongarije en Griekenland (beiden 54%) en Roemenië (44%).

EU-geld en samenwerking

Wat veel uit kan maken, is hoe de hekkensluiters in de lijstjes vaart weten te maken met behulp van onder meer de fondsen uit de Recovery and Resilience Facility (RFF). De EU stelt die gelden beschikbaar aan landen op basis van de mate waarin de economie van het land getroffen is door de coronapandemie. Een land als Nederland is er relatief goed doorheen gekomen, hoewel individuele ondernemers daar anders over zullen denken. Maar de economie als geheel herstelde al tijdens de pandemie van de eerste schok. De Nederlandse overheid heeft dan ook - als enige - nog niet eens een aanvraag ingediend voor een greep uit de RFF-pot, als ons land daar al überhaupt voor in aanmerking komt.

De EU heeft op basis van gegevens uit de lidstaten een Digital Economy and Society Index (DESI) score bepaald. Uit het Deloitte-rapport blijkt dat de landen met een lage DESI-score wel de grootste investeringen per hoofd van de bevolking hebben gealloceerd. Italië steekt wat dat betreft ver uit boven de overige onderzochte landen, gevolg door Griekenland en Spanje. Met deze investeringen en de uitkeringen uit het RFF kunnen deze landen mogelijk inlopen op hun achterstand ten opzichte van de EU-streefcijfers in het Digital Decade 2030-kompas.

Lees meer over
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.