Management

Software-ontwikkeling
dokter verpleging computer

Low code als IT-versneller voor ziekenhuizen

Zorgsector zeer traag met toepassing low code.

© Shutterstock DC Studio
11 januari 2023

Zorgsector zeer traag met toepassing low code.

De zorgsector maakt nog maar mondjesmaat gebruik van snelle ontwikkelmethodes. Vooral ziekenhuizen blijven op dit gebied achter, terwijl agile werken en low code volgens Bas Leerink juist een prima oplossing kunnen bieden voor de tekorten in de zorg.

De gezondheidszorg bevindt zich in een tijdperk van schaarste, zowel wat betreft personeel als middelen. Een slinkend personeelsbestand raakt gefrustreerd over het werken met monolithische softwaresystemen. Verouderde systemen en vendor lock-ins domineren het softwarelandschap van de gezondheidszorg. Toepassingen zijn moeilijk aan te passen met nieuwe functionaliteiten voor een betere gebruikerservaring. Zo moeten gezondheidswerkers nu bijvoorbeeld vaak nog handmatig informatie uit de ene applicatie overtypen in een andere.

Wanneer ziekenhuizen zich wagen aan automatisering, bestaat hun strategie in veel gevallen uit het vinden van één softwaresysteem dat alle automatiseringsuitdagingen aankan. Zulke software is vaak niet erg gebruiksvriendelijk en heeft een beperkte interoperabiliteit; de integratie van systemen en informatie-uitwisseling tussen zorgorganisaties is niet efficiënt en vatbaarder voor fouten. En hiervoor betalen gezondheidswerkers en patiënten uiteindelijk de prijs.

De digitale gezondheidszorg lijdt onder deze complexe en kostbare IT-ontwikkelingsprocessen. Ze resulteren na verloop van tijd vaak in logge oplossingen. Daarentegen kunnen applicaties die gebruiksvriendelijk zijn en binnen enkele weken een proof of concept hebben snel van de grond komen zonder langdurige ontwikkelingsprocessen, mede dankzij low code. Daardoor kunnen zorgverleners en patiënten snel gebruikmaken van een oplossing ergens in het zorgverleningstraject en dankzij een agile manier van werken, kan de oplossing ook nog eens steeds beter worden.

Technologische hiaten

Helaas zien we echter dat het gebruik van low code in de gezondheidszorg achterblijft in vergelijking met bijvoorbeeld de financiële en retailsector. Waarom heeft de gezondheidszorg niet meer mogelijkheden verkend? Een van de redenen is de relatief lagere druk van de consument. Retailers en banken moeten gebruiksvriendelijke apps en websites maken, anders verliezen zij zakelijke kansen. Voor ziekenhuizen gelden deze regels niet; patiënten komen hoe dan ook binnen.

Een andere reden is dat technologie minder in het hart van het ziekenhuis zit. Er zijn natuurlijk uitzonderingen, maar over het algemeen zijn de IT-budgetten relatief laag en de IT-afdelingen relatief klein in vergelijking met andere sectoren. Daarnaast zijn IT-afdelingen in de zorg vooral gericht op de inkoop en beheer van applicaties en niet zozeer in het zelf ontwikkelen ervan.

Toch is het opvallend dat er in de zorg nog weinig met low code wordt ontwikkeld. Want low code is intuïtief, iteratief en flexibel. Het leent zich uitstekend voor (patiënt)portalen, apps of zelfs complexe back-offices. Ontwikkelaars hoeven geen programmeertaal te beheersen, maar alleen een programma te kennen waar zij in een grafische gebruikersomgeving configuraties instellen.

Low-code is vooral snel en adaptief. Ontwikkelaars kunnen wensen van zorgverleners en patiënten direct testen tijdens de ontwikkeling. Een ander voordeel is dat het makkelijk integreert met bestaande IT-systemen en standaarden (zoals HL7), zodat nieuwe functionaliteiten toegevoegd kunnen worden aan de bestaande systemen zonder de huidige werking te verstoren.

Hier en daar wordt low-code al toegepast binnen de zorgsector, maar de adoptie verloopt ongelijk. Het effect van de verouderde systemen wordt vooral gevoeld door zorgpersoneel in ziekenhuizen dat te maken heeft met stijgende patiëntenaantallen en personeelstekorten. Low-code is een flexibel puzzelstukje dat dit beeld van legacy EMR en softwaretoepassingen in de gezondheidszorg kan veranderen. In andere zorgsectoren, zoals bij zorgverzekeraars en MedTech wordt low code al ingezet, maar lopen ziekenhuizen ver achter.

Ziekenhuizen

Zo geldt dat voor ziekenhuizen digitale gastvrijheid van vitaal belang is voor een soepel traject van de patiënt. Patiëntenregistratie op basis van low-code kan hieraan bijdragen, terwijl het tegelijkertijd de werkdruk bij zorgpersoneel kan verlichten.

Echter, uit onderzoek [1] blijkt dat de digitale gastvrijheid van Nederlandse ziekenhuizen te wensen overlaat. Bij 13% van de ziekenhuizen is online afspraakregistratie beschikbaar. Daarvan is de helft algemene ziekenhuizen en de andere helft topklinische ziekenhuizen. Patiënten kunnen zich bij slechts 4% van de ziekenhuizen, waarvan de meeste academische, online inschrijven. Ten slotte kon slechts één ziekenhuis de identiteit van een patiënt online verifiëren. Het digitale patiëntentraject is dus nog lang niet uitontwikkeld.

Zorgverzekeraars

Toch zijn er ook early adopters: sommige zorgverzekeraars hebben namelijk de meest geavanceerde low-code systemen. Bijna alle grotere zorgverzekeraars maken al gebruik van low-codeplatforms. Sommige omarmen het als softwareplatform voor hun kernapplicaties, terwijl andere experimenteren met kleinere niet-kernapplicaties. Voorbeelden hiervan zijn nieuwe portalen of de automatisering van handmatige processen om een betere klantervaring te creëren en te besparen op operationele kosten. 

MedTech

Om een voorbeeld te geven van de toepassing van low-code in de medtech-branche kijken we naar een leverancier van medische technologie, diensten en oplossingen. Zij verkochten voorheen apparaten aan ziekenhuizen zonder inzicht in het produktgebruik. Om dit te verbeteren, ontwikkelden zij met behulp van low code één enkele interface voor klanten, die toegang biedt tot technische ondersteuning, probleemoplossing, opleiding en wegwerpbehoeften. Voordelen daarbij zijn onder meer een groter verkooppotentieel, slimmer gebruik van data, verbeterde productiviteit en een verbeterde klantervaring. Deze leverancier onderscheidde zich van de concurrentie door uitgebreide directe ondersteuning op afstand te bieden aan patiënten.

Low code was gekozen als ontwikkelmethodiek en platformgebruik in aanvulling op de kern IT-applicaties die de standaard administratieve processen van het bedrijf ondersteunen (ERP en ondersteuning van de commerciële organisatie via CRM). Tijdens het ontwikkelproces is de developer veel meer aan het assembleren op basis van bouwblokken dan code ontwikkelen. Zij/Hij kan daardoor sneller en wendbaarder een toepassing beschikbaar maken dan wanneer zij/hij moet wachten op extra functionaliteitswijzigingen in logge high-code ERP-applicaties. MedTech is echter niet de enige categorie die kan profiteren van snelle ontwikkeling.

Capaciteitsplanning met low-code

Low-codetechnologie helpt ook om snel impact te maken. Tijdens COVID bouwde het LCPS (Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding) in zo’n twee weken tijd een tool die de technologische spil werd van alle patiëntendistributieactiviteiten. Terwijl zorgpersoneel vaak veel tijd moet besteden om ergens een bed te vinden, bood het LCPS direct inzicht in de beschikbare capaciteit per ziekenhuis. Zo werd de werklast van de patiëntenzorg zo effectief mogelijk verspreid over heel Nederland. Bovendien maakte de tool de verzameling en routering mogelijk van patiëntverplaatsingsverzoeken van elk ziekenhuis naar het juiste Regionale Coördinatiecentrum voor Patiëntendistributie. Het centrum was binnen vier dagen volledig operationeel.

Evenzo werd in het universiteitsziekenhuis van Münster (UKM in Duitsland) een centraal low-coderegister opgezet om slachtoffers van de oorlog in Oekraïne die dringend medische zorg nodig hebben op nationaal niveau te verdelen. Dit register biedt actuele en dynamische aanpassingen aan de beschikbare capaciteiten en kan intuïtief worden bediend door de 400 geregistreerde klinieken.

Klein beginnen

Verandering is voor zorgaanbieders al ingewikkeld genoeg. De technologie zou daarom niet het probleem moeten zijn. Om de waarde van low code te ontdekken is het belangrijk om klein te beginnen en je te richten op een applicatie die echt bijdraagt aan de zorg, bijvoorbeeld doordat het de werkdruk aanzienlijk verlaagt.

Low-code vraagt om een investering, zowel in middelen als in tijd. Maar als de opbrengst deze ruimschoots rechtvaardigt, dan zal daar weinig discussie over zijn. Laat je adviseren over het juiste platform, haal de juiste low-codecompetenties en ervaring in huis en bouw de applicaties vervolgens zelf op. En misschien nog wel belangrijker dan bij high-code ontwikkeling is het ontwerpen vanuit het oogpunt van de gebruiker om de flexibiliteit van low-codeontwikkeling maximaal te benutten.

Een dosis onafhankelijkheid - en samenwerking

Factoren als vergrijzing, toename van chronische ziekten en personeelstekorten maken het leveren van een adequaat zorgniveau moeilijker. De gezondheidszorg moet overgaan van concurrentie naar samenwerking en coördinatie. Hoe past low code in deze visie?

Het maakt de opschoning van "schaduw-IT" mogelijk door handmatige processen te automatiseren. Dit kan natuurlijk ook met high code, maar met low code zal dit sneller, gemakkelijker en goedkoper gaan. Bijvoorbeeld, in plaats van gefragmenteerde Excel sheets samen te stellen, bieden low-codeapplicaties een centraal, handig overzicht.

Sommige ziekenhuizen experimenteren wel met low code, maar we zien dat digital-first strategieën en werkwijzen nog niet algemeen bekend zijn. Agile werken stelt ziekenhuizen in staat veelzijdiger te worden en aanpassingen te versnellen. Ze kunnen continu de gebruikerservaring meten, middelen efficiënter toewijzen en zich richten op het creëren van waarde voor personeel en patiënten. De digitale fabrieksbenadering, gebaseerd op samenwerking tussen disciplines die softwarearchitectuur hergebruiken, maakt snellere ontwikkeling en maatwerk mogelijk. Een dergelijke digitale fabriek waar zij met deskundige partners hun eigen software bouwen zet ziekenhuizen aan het stuur.

Low code gaat in wezen over slimmer werken, met betere resultaten voor gebruikers en patiënten. In dit tijdperk van schaarste kunnen ziekenhuizen zelf nieuwe digitale mogelijkheden creëren en meester worden over hun eigen digitale lot.

 

Magazine AG Connect

Dit artikel is ook gepubliceerd in het magazine van AG Connect (december 2022). Wil je alle artikelen uit dit nummer lezen, zie dan de inhoudsopgave.

Lees meer over
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.