Beheer

Infrastructuur
Elektrologica

Laatste Electrologica EL-X8 naar Museum Boerhaave

Ooit baanbrekend systeem van het schroot gered

11 april 2017

Ooit baanbrekend systeem van het schroot gered

Het laatste, nog bestaande exemplaar van de oer-Hollandse Electrologica EL-X8 verhuist naar het Museum Boerhaave in Leiden.

De Electrologica EL-X8 werd in de jaren 60 geproduceerd door de toen zeer hoog aangeschreven Nederlandse computerfabrikant Electrologica. De kamervullende computer EL-X8 was een van de eerste programmeerbare computers. De invloed van de computers uit de fabriek van Electrologica op het gebied van processorontwerp en informatica is ook nu nog merkbaar.

Vuilstort

De X8 stond jarenlang bij de Hogeschool Arnhem en Nijmegen, maar is afkomstig van de universiteit van Kiel. Vrijwilligers van de Stichting Electrologica konden voorkomen dat de X8 naar de vuilstort werd afgevoerd. De Stichting geeft de X8 in bruikleen voor 10 jaar aan het museum, dat overigens nu wordt verbouwd en in november 2017 weer opent.

De X8 was de opvolger van de X1, die gebouwd werd door het Mathematisch Centrum. Electrologica was een samenwerkingsverband van het Mathematisch Centrum en de verzekeringsmaatschappij Nillmij, die de X1 aanvankelijk voor eigen gebruik wilde produceren maar wel wat zag in commercialisering van dergelijke systemen.

Algol-compiler

Bijzonder aan de X1 was dat hij met transistors was uitgevoerd en met interrupts werkte waardoor de computer sneller kon werken. Bovendien was het een van de eerste computers met een compiler. Deze Algol-60-compiler was geschreven door onder meer de befaamde hoogleraar Edsger Dijkstra en Jaap Zonneveld. Zij werkten hier overigens dag en nacht aan en spraken af hun baarden te laten staan tot de compiler voltooid was. Dijkstra heeft hem nooit meer afgeschoren, maar Zonneveld wel.

De EL-X8 zou 8 keer zo snel zijn als de X1. Hij werd gebouwd in de periode 1964 tot 1968. In totaal werden er tussen de 25 en 30 geproduceerd.

Philips nam in 1968 Electrologica over en zette vervolgens de productie van de X8 onmiddellijk stop. De overname was vooral strategisch; Philips wilde voorkomen dat IBM de fabriek in handen kreeg.

Muizenkooien

De X8 is geheel opgebouwd uit discrete componenten. Van geïntegreerde circuits was nog lang geen sprake. Hij bestond uit een grote verzameling kasten waarin rekken waren geplaatst, ook wel muizenkooien genoemd. De printplaten werden hierin geschoven. Op die printplaten waren schakelingen geplaatst, zoals flip-lops, NAND-poorten en OR-poorten. Muizenkooien werden aan de achterkant verbonden met grote draadbundels. Verbindingen werden gelegd met de wire-wrap-techniek. Hierbij werd met een soort roterend pistool een koperdraad om een vierkante pen gewikkeld. De X8 was voorzien van onder meer snelle ponsbandlezers en trommelgeheugens. De X8 bestaat onder meer uit 8 grote systeemkasten voor de processor en de coprocessor en een bedieningsconsole.

Lees meer over Beheer OP AG Intelligence
9
Reacties
Anoniem 19 april 2017 11:51
Anoniem 12 april 2017 01:47

ik vind het fijn om te lezen dat er een X8 bewaard is .ik zelf brn vanaf 1961 bij electrologica werkzaam geweest en na de overname bog een aantal jaren bij PCI-electrologica . van het X8 hardware architectuurteam ben ik de laatst overlevende , na het overlijden van Beam Loopstra en Carel Scholten .. van de adviesgroep die het X8 project begeleide (o.a. prof van der Sluis (RUU) , prof van der Poel (TUD) ) . een aantal oud medewerkers van
Electrologica is -op initiatief van Ate van Delden- nog wel eens in de twee jaar bij elkaar gekomen (waaronder
de eerste werknemer Piet Stut) maar dat heeft niet doorgezet . Het ga dit laatste X8 exemplaar (van de ruiim 30) goed . Ik hoop dat er nog eens een (schetsmatige) geschiedenis van Electrologica wordt geschreven .

Anoniem 12 april 2017 01:47

ik vind het fijn om te lezen dat er een X8 bewaard is .ik zelf brn vanaf 1961 bij electrologica werkzaam geweest en na de overname bog een aantal jaren bij PCI-electrologica . van het X8 hardware architectuurteam ben ik de laatst overlevende , na het overlijden van Beam Loopstra en Carel Scholten .. van de adviesgroep die het X8 project begeleide (o.a. prof van der Sluis (RUU) , prof van der Poel (TUD) ) . een aantal oud medewerkers van
Electrologica is -op initiatief van Ate van Delden- nog wel eens in de twee jaar bij elkaar gekomen (waaronder
de eerste werknemer Piet Stut) maar dat heeft niet doorgezet . Het ga dit laatste X8 exemplaar (van de ruiim 30) goed . Ik hoop dat er nog eens een (schetsmatige) geschiedenis van Electrologica wordt geschreven .

Anoniem 12 april 2017 01:47

ik vind het fijn om te lezen dat er een X8 bewaard is .ik zelf brn vanaf 1961 bij electrologica werkzaam geweest en na de overname bog een aantal jaren bij PCI-electrologica . van het X8 hardware architectuurteam ben ik de laatst overlevende , na het overlijden van Beam Loopstra en Carel Scholten .. van de adviesgroep die het X8 project begeleide (o.a. prof van der Sluis (RUU) , prof van der Poel (TUD) ) . een aantal oud medewerkers van
Electrologica is -op initiatief van Ate van Delden- nog wel eens in de twee jaar bij elkaar gekomen (waaronder
de eerste werknemer Piet Stut) maar dat heeft niet doorgezet . Het ga dit laatste X8 exemplaar (van de ruiim 30) goed . Ik hoop dat er nog eens een (schetsmatige) geschiedenis van Electrologica wordt geschreven .

Anoniem 11 april 2017 15:57

Wire-trap = Wire-Wrap.....

Anoniem 11 april 2017 14:44

Kleine nuance in het verhaal: Stichting Electrologica heeft de X8 in 2009 uit Kiel opgehaald. Voor nu krijgt museum Boerhaave de computer in bruikleen (voor 10 jaar) van de stichting. Het museum wordt verbouwd en opent in november 2017 haar deuren.

Anoniem 11 april 2017 14:12

De X8 stikte van de "blauwe draden", omdat Electrologica al lerende ermee bezig was. Daarddor kon het bedrijf de winst uit het X1 tijdperk niet continueren. Ik werkte voor mijn THD/TUD opleiding praktisch bij Philips Computer Systemen in Apeldoorn toen de overname plaatsvond en hun naam werd gewijzigd in Philps Electrologica. PCI zelf was al langer met de P1000 bezig (in dikke filmtechniek) en had de opvolger P2000 in het vizier en hoopte kennelijk van de Electrologica mensen te leren. Omdat alle hardware binnen Philips zelf moest worden gekozen, viel het ontwikkelingstempo voor de P serie daar ook tegen. Meer wil ik daar niet over kwijt overigens.
Voor ons Delftenaren waren de Zebra en X1/8 computers dè start voor opleiding in het gebruik van software; Algol 60 in de I/O conventie van Alkor was een slimme, elegante taal, later kwam ik bij PTT Assembler en Fortran tegen, wat was dat een stap terug in de tijd, alleen de latere DOS-pc's waren nog vele malen primitiever :-(

Anoniem 11 april 2017 13:33

Vrijwilligers van de Stichting Electrologica konden voorkomen dat de X8 niet naar de vuilstort werd afgevoerd....
Ach... Da's dan weer zonde... :-)

Anoniem 11 april 2017 12:55

"Vrijwilligers van de Stichting Electrologica konden VOORKOMEN dat de X8 NIET naar de vuilstort werd afgevoerd." Blijft lastig zo'n dubbele ontkenning.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.