Innovatie & Strategie

Infrastructuur
Glasvezel

KPN benadeelt concurrenten bij aanleg glasvezelnetwerk, aldus ACM

Het dominante KPN benadeelt concurrenten met verschillende trucs.

© Reggefiber
18 oktober 2019

Het dominante KPN benadeelt concurrenten met verschillende trucs.

De verglazing van Nederland kan vertraging oplopen omdat het dominante KPN concurrenten dwarsboomt. De telecomprovider zaait onrust bij potentiële investeerders, frustreert de business case van anderen en vertraagt belangrijke processen. Dat concludeert toezichthouder ACM in een marktstudie. 

In het vijftig tellende pagina's rapport (pdf) schrijft de ACM dat de concurrentiestrijd tussen partijen als KPN en VodafoneZiggo in buitengebieden doorgaans goed uitpakt. Veel dorpen zijn daar al verglaasd of zijn binnenkort aan de beurt. In stedelijke gebieden en het buitengebied dat hier direct aan grenst leidt de concurrentie echter vaker tot negatieve effecten omdat providers de eerste (en enige) glasvezelaanbieder willen zijn. Om die rol te winnen of te behouden, wordt het belemmeren van de concurrentie niet geschuwd. Met name KPN maakt zich hier vaak schuldig aan. 

KPN benadeelt de concurrentie

KPN heeft een uitgebreid netwerk van koperleidingen voor telefonie en internet. Als bedrijven glasvezel willen aanleggen in een voor KPN aantrekkelijk gebied, doet het telecombedrijf voorstellen aan zijn klanten om ze te weerhouden naar glasvezel over te stappen.

Indien de concurrenten toch doorzetten, kiest KPN er soms voor om glasvezel aan te gaan leggen in een klein deel van datzelfde gebied. Vaak is dat een deel dat goedkoper aan te sluiten is, bijvoorbeeld de dorpskern in een plattelandsgemeente. Daardoor wordt het project voor de concurrenten vaak onhaalbaar en trekken ze zich terug. KPN zet er vervolgens geen haast achter om dat gebied van glasvezel te voorzien, stelt de mededingingswaakhond. 

Hard oordeel van de ACM

"Dit gedrag creëert vertraging, onzekerheid en leidt tot een groter risico voor investeerders van glasvezelnetwerken. Hierbij gaat het met name om het uiten van een voorbarige aankondiging voor de uitrol van glasvezel, het vertragen van het vergunnings- en coördinatieproces, het frustreren van de business case van concurrenten en het uitvoeren van retentieaanbiedingen teneinde overstappende klanten te behouden", concludeert de ACM. 

KPN herkent zich absoluut niet in het beeld dat door de ACM geschetst wordt, vertelt een woordvoerder desgevraagd. "Wij willen heel Nederland van glasvezel voorzien en doen hard ons best om huishoudens en bedrijven zo snel mogelijk toegang te geven. In de weinige gevallen dat een andere partij dat ook wilt in dat gebied, gaan we om tafel zitten om tot afspraken te komen." Frustreren en vertragen is volgens de provider 'zeker niet aan de orde'. 

Eén overgebleven partij kan verglazing vertragen

Omdat providers elkaar dwarsbomen, ontstaat er volgens de ACM het risico dat er minder glasvezel uitgerold wordt dan mogelijk is. Investeerders hebben genoeg kapitaal beschikbaar die ze in de verglazing willen steken, maar ze kunnen afhaken als de onzekerheid en frustratie aanhoudt of zelfs toeneemt. De toezichthouder waarschuwt: "als de uitkomst inhoudt dat andere investeerders hun kapitaal terugtrekken en KPN als enige partij overblijft die glasvezel uitrolt in het stedelijk gebied is het een reëel scenario dat de uitrol van glasvezel in een lager tempo plaatsvindt dan mogelijk geweest zou zijn als alle partijen hun beschikbare kapitaal zouden investeren." Dit risico is gebaseerd op het feit dat KPN minder huishoudens aansluit dan de (teruggetrokken) concurrentie van plan was en omdat de provider sinds de overname van Reggefiber in 2014 de uitrol van glasvezel flink heeft teruggeschroefd. Dit omdat de provider zo langer profijt heeft van haar kopernetwerk. 

Mogelijke oplossingen

De 'suboptimale glasvezeluitrol' door providers kan verbeterd worden, schrijft de ACM in haar conclusie. Het bestaande wettelijk kader biedt ruimte voor aanpassingen om providers te stimuleren stedelijke gebieden sneller en op grotere schaal te verglazen. Zo oppert de toezichthouder dat de nieuwe Europese Code EECC de mogelijkheid biedt om als overheid mee te investeren in de uitrol van glasvezel. Diverse andere Europese lidstaten doen dit al. Nederland nog niet. 

De ACM pleit ook voor een 'breed gedragen convenant of handboek' met uniforme glasvezel-richtlijnen voor lokale en regionale overheden. Die kunnen nu nog allerlei zaken zelf bepalen, waaronder de graafdiepte en kwaliteit van de glasvezelkabels. Voor investeerders en providers is dat niet handig, oordeelt de toezichthouder. Standaardisering biedt meer zekerheid en kan verglazing versnellen.

Daarnaast schrijft de ACM dat gemeenten de eerste aanbieder van glasvezel beter kunnen 'beschermen' om 'inefficiënte duplicering van glasvezelnetwerken' te voorkomen. Dat ziet KPN in ieder geval niet zitten, vertelt de woordvoerder. "KPN zou het onwenselijk vinden als gemeenten partijen gaan voortrekken, of het nu KPN betreft of een andere partij." De provider zou het een 'rare figuur' vinden als het door voortrekkerij zijn eigen netwerk van de kast in de straat niet naar de consument mag trekken omdat een concurrent eerder is begonnen met verglazen.

Meer monitoring

De inventarisatie en nadelige gevolgen van de belemmering zijn voor de ACM aanleiding om de markt beter in de gaten te houden. In haar conclusie schrijft de toezichthouder dat het op grotere schaal en gedetailleerder gegevens gaat verzamelen. Dit zodat er beter gehandhaafd kan worden als een provider de wet overtreedt. KPN laat AG Connect weten graag met de ACM in gesprek te gaan om de toezichthouder te vertellen waarom de geschetste beeldvorming niet klopt.

Lees meer over
Lees meer over Innovatie & Strategie OP AG Intelligence
4
Reacties
Frans Knapen 18 oktober 2019 17:19

Klopt helaas helemaal. Ook in Deurne flikken ze dat. Jarenlang is het buitengebied aan het lijntje gehouden. Komt er glasvezel en probeert KPN slim alleen de bebouwde kom en makkelijke delen weg te kapen. Laakbaar gedrag. Zo'n bedrijf niet waardig, alle ontkenningen ten spijt.

Atilla Vigh 18 oktober 2019 12:46

De overheden hadden nooit de infrastructuur (kabels en wijkcentrales) in handen moeten geven aan commerciele partijen. Bij de energiemarkt heeft men dat ook gescheiden in leveranciers en netwerkbedrijven. Sterker nog: maak de infrastructuur compleet los van de dienst. Zelfs het verkrijgen van een (desnoods dynamisch) IP-adres zou ik bij elke willekeurige boer moeten kunnen afnemen. Ik hoef niet per se een email adres van een provider, kan die ook bij een cloudprovider afnemen (outlook.com of gmail) of draai een mailserver lokaal op een NAS. Zorg dat ik een persoonlijk domein registereer en ben klaar.
Het is nu voor de overheid lastig om die kabels weer terug te kopen. Het verhoogd de concurrentie op echte diensten en niet op marktmonopolie van enkelen. De ACM voert een achterhoede gevecht. Het lijkt een beetje op ons huidige pensioenprobleem, veroorzaakt in het verleden en nu zitten we met de gebakken peren.

Don van Riet (oud KPN strateeg) 18 oktober 2019 12:23

De politiek heeft ooit welbewust gekozen voor een concurrentievorm bij Telecommunicatie waar de infrastructuur inzit. Dan zijn dit soort ontwikkelingen te verwachten, elke partij zal terecht proberen de concurrent dwars te zitten maar gezien aandeelhoudersbelangen de eigen financiën daarbij zo min mogelijk hieronder te laten lijden. ACM heeft eerder heeft toegestaan dat KPN Reggefiber overnam en vervolgens de verglazing in Nederland sterk temporiseerde. Dat er nu tenminste weer versnelling komt lijkt mij alleen maar gunstig en die van Ziggo voor hun core-netwerk speelt hier ook in mee. Anders had men ooit maar dat Commissie Zegveld model moeten volgen met één dichter bij de overheid staande infrastructuurleverancier en concurrentie op diensten. Bij de spoorwegen kennen we maar één Prorail voor het spoornet versus NS, Arriva e.v.a. als vervoerders. Prorail is inmiddels zelfs direct onder het ministerie gebracht, een situatie die sterk doet denken aan het vroegere Staatsbedrijf der PTT!

Marcel Prins 18 oktober 2019 12:16

Uitermate merkwaardig en wazig verhaal. ' Het dominante KPN' ? Vodafone-Ziggo is vele malen groter!
Daarnaast, zoals het hier beschreven staat kan VZ gewoon hetzelfde doen, ze zijn groot genoeg. Maar kiezen er zelf voor om zich terug te trekken. En dan wordt KPN traagheid verweten, door een overheidinstantie nota bene? Belastingdienst, iemand?
En proberen klanten over te halen om op koper te blijven lijkt me gewoon geoorloofd. Ik heb dagelijks last van bedrijven die mij proberen over te halen om al-dan-niet over te stappen. Niemand doet daar iets tegen, ook het bel-me-niet register niet (mijn aansluiting stond met dank aan Ziggo geregistreerd op naam van mijn BV, wijzigen heeft niet geholpen)

Voorlopig is het nog steeds zo dat KPN GEDWONGEN wordt concurrenten op zijn netwerk toe te laten, en Ziggo niet. Waarom is dat eigenlijk? Over ongelijkheid en oneerlijkheid gesproken......
Het is al langer duidelijk dat de ACM graag KPN op alle fronten dwars zit. Waarom is volstrekt onduidelijk, je zou er bijna wat achter gaan zoeken.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.