Beheer

Infrastructuur
Derde KNVI-documentaire moet gesprek over kenniswerk op gang brengen

KNVI-documentaire moet gesprek over kenniswerk op gang brengen

“Van negen tot vijf in een gebouw zitten en mailtjes typen is geen goed idee."

Martijn Aslander © Martijn Aslander
3 januari 2020

“Van negen tot vijf in een gebouw zitten en mailtjes typen is geen goed idee."

We moeten terug naar de tekentafel om na te denken over de invulling van kenniswerk, vindt filosoof Martijn Aslander. “Het gesprek moet gaan over hoe we kenniswerk vormgeven op een manier die effectief, impactvol en ook nog gezond is.” Voor de beroepsvereniging KNVI maakte hij de documentaire Kenniswerk, het derde deel na de documentaires Alles is informatie en TOEGANG.

“Alle organisatorische en hiërarchische systemen zijn gebaseerd op werken met de handen. Maar kenniswerk is echt een ander soort ding. We voeren nooit het gesprek of die systemen zoals ze nu zijn wel werken voor het werk dat we nu doen. Zeker als je ook technologie in ogenschouw neemt, zouden we ons moeten afvragen of we het handig aanpakken.”

Waarom deze documentaire?

“Met de KNVI maakten we eerder twee documentaires, een over de netwerksamenleving en een over de informatiesamenleving. Ik ben auteur van de boeken Easycratie en Nooit af. Die boeken gaan over de maatschappelijke, sociale en economische gevolgen als je de netwerk- en informatiesamenleving tegelijkertijd in ogenschouw neemt. Tijdens mijn lezingen kwam ik erachter dat als je over kenniswerk begint en doorvraagt, bijna niemand daar een goed beeld bij heeft of antwoord op geeft. Dat is op zijn minst opmerkelijk als je weet hoeveel kenniswerkers er in Nederland zijn.”

Hoe zijn de eerste reacties?

“Die zijn lyrisch. Het is namelijk een heel neutraal onderwerp. Je kunt moeilijk tegen kenniswerk zijn. Het is een handig breekijzer om veel gesprekken te openen. De documentaire gaat al rond bij een aantal multinationals op intranet, bij raden van bestuur van grote banken en hij ligt bij diverse commissarissen van de Koning.
Wat ik zie is dat de documentaire wordt gebruikt om het gesprek op gang te brengen dat ze hiervoor niet konden voeren. Ik krijg veel reacties van mensen die me mailen en zeggen: 'Zie je wel, ik ben niet gek. Ik vraag me de hele tijd af wat we in dit gebouw aan het doen zijn; dat zou toch handiger kunnen.'”

Waarom wordt er te weinig over gesproken?

“We hebben het juiste gesprek gewoon nog nooit gevoerd. Natuurlijk zijn er de afgelopen jaren wel allerlei inzichten gekomen over managementtheorieën, cultuurveranderingsprojecten en reorganisaties, maar even stilstaan bij of e-mail een goed idee is, gebeurt niet. Wat ik na jaren lezingen geven in elk geval weet, is dat digitale vaardigheden nergens in organisaties op de strategische agenda staan. Dat is raar qua hr en or, omdat zij zich wel buigen over thema’s als mindfulness, arbeidsproductiviteit, stress en burn-out. Bij het managementteam of strategisch board staat het ook niet op de agenda. Dat is nog raarder als je kijkt hoe belangrijk innovatie en ontwikkeling zijn.”

Waarom toon je deze documentaire aan de achterban van de KNVI?

“De vorige twee documentaires heb ik ook al met ze gemaakt. Dit was een logisch vervolg. En bovendien is de informatiekant van kenniswerk belabberd slecht geregeld. Mijn stelling is dat je kenniswerk met je hoofd, hart en buik doet en dan doe je door informatie, kennis en gevoel te combineren. Bij de meeste kenniswerkers is hun inbox of harde schijf een puinhoop. Meestal kun je niet in een paar seconden vinden wat je nodig hebt. Dus het leek me handig om met deze doelgroep te beginnen.”

Wat moet de documentaire tot gevolg hebben?

“Ik wil het gesprek op gang helpen in de samenleving. Over wat we aan het doen zijn en of dat wel een goed idee is. Of we bijvoorbeeld met elkaar moeten afspreken hoe we omgaan met e-mail, als we dat al per se willen gebruiken.
Mensen moeten beseffen dat van negen tot vijf in een gebouw gaan zitten en mailtjes typen geen goed idee is. Dat geldt ook voor vergaderen. Digitale vaardigheden moeten op de strategische agenda. We moeten mensen niet in open kantoortuinen laten rondlopen, want dan worden ze de hele tijd afgeleid. Afleiding is niet echt handig als je met je hoofd moet werken. En als je bedenkt dat 20% van je personeel ’s avonds op z’n best is, dan is het overdag laten werken van deze mensen de grootste kostenvernietiging die je kunt bedenken. Je zet dus 20% van je kosten in op het moment dat je het minst aan ze hebt. Zomaar wat ideeën ter verbetering.”

Zijn we niet wat laat met het gesprek? We werken natuurlijk al jaren op deze manier.

“Dat gesprek hadden we inderdaad eerder moeten voeren, maar we kunnen de tijd niet terugdraaien.”

Wordt het dan niet heel lastig om de tijd terug te draaien?

“Nee joh. Zzp’ers doen het al lang hartstikke slim. Die verlaten gewoon de structuur en krijgen veel meer gedaan in veel minder tijd. Die hebben niet al die onzin van die grote organisaties waar ze de hele dag mee moeten dealen.
Je kunt het anders doen, maar je moet het wel willen. De documentaire gaat over het bewustzijn waarom we het zouden moeten willen.”

Magazine AG Connect

Dit artikel is ook gepubliceerd in het magazine van AG Connect (decembernummer 2019). Wil je alle artikelen uit dit nummer lezen, klik dan hier voor de inhoudsopgave.

Lees meer over
Lees meer over Beheer OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.