Management

Cloud

Is cloudcomputing goedkoper?

23 november 2011

Een van de voornaamste ‘drivers’ van cloudcomputing is kostenbesparing. Vooral in tijden van economische tegenspoed, zoals op dit moment, kan het kostenaspect onmogelijk worden onderschat. De verwachte lagere kosten van cloudcomputing leveren in veel gevallen de businesscase. De vraag is evenwel of cloudcomputing, met name de publieke variant, daadwerkelijk leidt tot de door cloudproviders voorgestelde kostenbesparing.

Theoretisch gezien kent cloudcomputing drie grote financiële voordelen voor de afnemer ten opzichte van lokaal beheerde IT:

  1. Initiële kosten (CapEx) van cloudcomputing zijn in verhouding tot die van lokaal beheerde IT marginaal aangezien de assets reeds in bezit en beheer zijn van de cloudprovider. Investeringen in eigen fysieke faciliteiten, hardware, software en IT-personeel worden daarmee overbodig. Denk hierbij aan het gebruiken van Gmail in tegenstelling tot het implementeren van een eigen Exchange- of Lotus Notes-omgeving.
  2. Aangezien cloudcomputing doorgaans het principe van ‘pay-as-you-go’ of een vorm van abonnement hanteert waarbij de afnemer alleen betaalt indien er daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt van de IT-diensten en naar ratio wordt afgerekend, worden de operationele kosten (OpEx) inzichtelijker/transparanter. Als het aantal gebruikers en/of de vraag naar storage wijzigt, worden de kosten evenredig aangepast. Dit in tegenstelling tot de lokaal beheerde IT-middelen, die veelal beperkt zijn tot grofmazige uitbreidingen en waar altijd sprake is van óf overmatig beschikbare IT-middelen (overinvestering) óf een tekort.


    Schaalbaarheid lokaal beheerde IT versus cloud. In tegenstelling tot lokaal beheerde IT waarbij er altijd sprake is van overinvestering of tekort, wordt het aanbod van clouddiensten terstond aangepast aan de huidige behoefte van de afnemer.

  3. In tegenstelling tot de lokaal beheerde IT waarbij één IT-omgeving exclusief wordt aangeboden aan één afnemer (een-op-eenrelatie) hanteert de cloud het principe van één zo veel mogelijk gestandaardiseerde IT-omgeving voor meerdere afnemers (1-op-N-relatie). Deze multi-tenancy of resource-sharing vormt het economisch fundament van cloudcomputing. De verkregen schaalgrootte en efficiëntie hebben een lagere kostprijs per eenheid tot gevolg aangezien de IT-middelen grootschaliger met langlopende contracten en daarmee goedkoper kunnen worden ingekocht. Daarnaast kunnen de IT-middelen veel doelmatiger worden ingezet. Bovendien zijn de beheerkosten per service/server in een grote, gestandaardiseerde omgeving veel lager dan bij de lokaal beheerde IT. Waar menig organisatie streeft naar één administrator per enkele tientallen servers, weten grote cloudproviders een verhouding te bewerkstelligen van één administrator per enkele honderden tot duizend servers. Deze lagere kosten kunnen vervolgens worden doorberekend aan de afnemers.

Kanttekeningen

Er dienen wel enige kanttekeningen te worden geplaatst bij de bovengenoemde theorie. Baserend op de ervaringen van organisaties die de overstap naar de cloud hebben gemaakt, komen namelijk de volgende zaken naar voren:

  • Marginale CapEx is een grove versimpeling van de realiteit.
  • Kostenbesparing op langere termijn is twijfelachtig.

Dat voor het afnemen van een clouddienst vrijwel geen eigen infrastructuur is vereist, is evident, maar er zijn wel degelijk kosten mee gemoeid. Met een overgang naar de cloud worden de bestaande interne IT-middelen (software, hardware, fysieke faciliteit) overbodig. Terwijl de lokaal beheerde hardware kan worden hergebruikt, is deze in geval van cloudcomputing nutteloos: een Google of Salesforce.com zal de bestaande IT-middelen nooit overnemen. Indien deze middelen niet voor andere doeleinden kunnen worden ingezet, is er sprake van kapitaalvernietiging. Zeker als de afschrijvingstermijn nog lang is, moeten deze kosten worden meegenomen. Ook de afvloeiingskosten van IT-personeel en het verlies aan specifieke IT-kennis mogen beslist niet worden onderschat. Met name in de publieke sector blijken deze kosten hoog uit te vallen door gemiddeld lange dienstjaren en ook het omscholen van overtollig personeel vergt de nodige investeringen. De genoemde kosten kunnen de businesscase van de cloud danig onder druk zetten.

De kostenbesparing op langere termijn is twijfelachtig. Gemiddeld genomen zijn de kosten per gebruiker en/of per gigabyte in de cloud lager dan de kosten bij de lokaal beheerde IT voor de eerste maanden. Echter, de kosten van clouddiensten blijven vrij constant, ook na de eerste periode van implementatie/overgang. Dit in tegenstelling tot die van de lokaal beheerde IT, waarbij de kosten per gebruiker na verloop van tijd teruglopen als de hardware is afgeschreven en de opstartproblemen zijn verholpen. De kosten van clouddiensten op langere termijn kunnen daardoor hoger uitvallen. Met name voor applicaties die een zeer lange levenscyclus hebben, kunnen een lokale installatie en beheer op langere termijn voordeliger zijn.


Hoewel de initiële kosten van lokaal te installeren systemen hoger zijn dan het afnemen van een alternatief vanuit de cloud, worden de operationele kosten van lokaal geïnstalleerde en beheerde systemen na de eerste periode (significant) lager. Dit in tegenstelling tot de kosten van clouddiensten, die over een langere periode constant zijn. Cumulatieve kosten van de cloud kunnen daardoor na verloop van tijd hoger uitvallen dan de cumulatieve kosten van lokaal geïnstalleerde en beheerde IT. Het is derhalve van belang om de kosten van de volledige levenscyclus van een systeem in kaart te brengen.

Scenario’s

De werkelijkheid is evenwel nóg weerbarstiger. Veel lokaal geïnstalleerde en beheerde applicaties kennen weliswaar een daling van kosten na de eerste periode, maar hebben na enkele jaren wanneer de onvermijdelijke upgrades zich aandienen en end-of-support in zicht komt, weer oplopende kosten. Als ook de benodigde expertise schaars en duur is, worden ‘oude’ applicaties grote kostenposten waarvoor een clouddienst voor de langere termijn wellicht een betere keuze is.

De geschetste scenario’s leren dat meerdere factoren van invloed zijn op de kosten. Denk hierbij ook aan andere mogelijk relevante factoren zoals governance en integratie van clouddiensten met de interne IT-omgeving, advies met betrekking tot securitytechnische implicaties, en additionele kosten om van cloudprovider te wisselen (zie onder: ‘Zorgen en obstakels’).

Wat kunnen we leren van deze ervaringen? Een zorgvuldige berekening van de kosten met alle relevante factoren en componenten tussen een clouddienst en andere alternatieven, dient te worden gemaakt. De belangrijkste factoren en componenten zijn:

  • de verwachte levenscyclus van de IT-dienst;
  • afschrijving van IT-middelen;
  • kosten (overtollig) personeel;
  • de te verwachten belasting (aantal gebruikers, gigabyte storage, rekenkracht);
  • additionele kosten voor consultancy;
  • integratiekosten.

Het verkrijgen van dit inzicht is evenwel lastig. De meeste organisaties kennen wel hun totale IT-budget maar hebben nauwelijks inzicht in de verdere indeling van de kosten. Het voordeel van een gedetailleerd kostenoverzicht is wel dat als de kosten eenmaal inzichtelijk zijn voor een service, zij voor de volgende services eenvoudiger te berekenen zijn.

Ten slotte dient de afnemer goed op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen in de IT-wereld en van cloudcomputing in het bijzonder. De markt voor cloudcomputing is volop in beweging, waardoor zich steeds nieuwe mogelijkheden aandienen.

Zorgen en obstakels

Hoe populair cloudcomputing ook mag zijn, de praktijk wijst uit dat een overgang naar de cloud voor veel grote organisaties bepaald geen sinecure is. Zo had de City of Los Angeles tijdens de overgang naar de cloud van Google te kampen met aanzienlijke vertragingen en beveiligingsissues. Ook de introductie van Microsoft BPOS – inmiddels opgevolgd door Office 365 – ging bij veel implementaties/migraties gepaard met performance- en koppelingsproblemen. Het overschrijden van budget en tijd is natuurlijk niets nieuws bij IT-projecten, maar enkele issues komen in geval van cloudcomputing opvallend vaak naar voren, te weten:
  • zorgen om databeveiliging;
  • onvoldoende beschikbaarheid en performance;
  • moeizame integratie van de lokale IT met de cloud;
  • vendor lock-in.

Zorgen om databeveiliging is zonder twijfel het grootste struikelblok. Het aantal beveiligingsincidenten waarbij de data van de afnemers daadwerkelijk werden gestolen en/of gecompromitteerd in de publieke cloud van Google, Amazon, Microsoft en Salesforce.com, is echter verrassend laag als we dit vergelijken met het gemiddeld aantal beveiligingsincidenten bij lokaal beheerde IT-omgevingen. Hacks en beveiligingslekken in de publieke cloud kunnen echter gigantische gevolgen hebben. Eén grote hack in het Ierse datacenter van Microsoft of bij de hoofdlocatie van Salesforce.com in Californië kan de integriteit en vertrouwelijkheid van de data van tienduizenden klanten in gevaar brengen. Dus ongeacht de kleine kans op beveiligingsincidenten is de impact potentieel groot.

Gebrekkige beschikbaarheid en performance van clouddiensten zijn op dit moment reëlere problemen. Onvoldoende bandbreedte zorgt regelmatig voor frustraties. Zo konden afgelopen april tienduizenden gebruikers van Amazon EC2 (de infrastructuurdienst van Amazon) niet bij hun data tijdens een uitval van een aantal datacenters. En onlangs lagen meerdere clouddiensten van Microsoft er voor enkele uren uit met een vergelijkbare impact.

Een eveneens tastbaar issue is de moeizame integratie van de lokale IT met clouddiensten. Slechts weinig grote organisaties zullen in de komende jaren een volledige overstap maken richting de cloud, derhalve zal een groot deel van de IT nog steeds lokaal worden beheerd. De wirwar van nauwelijks beheersbare koppelingen tussen verschillende systemen is een oud probleem in de IT-wereld, maar met de cloud blijken deze koppelingen in veel gevallen net zo lastig te realiseren, al beweegt de markt naar meer interoperabiliteit.

Hoe open de weg naar de cloud ook is, de terugweg blijkt er een te zijn vol versperringen. Organisaties die overwegen om naar een andere provider over te stappen, komen dikwijls voor een dilemma te staan als blijkt dat de huidige dataformaten en/of -relaties niet worden ondersteund door andere providers. Overdraagbaarheid of portabiliteit van data tussen verschillende clouddiensten bevindt zich nog in een beginstadium waardoor er vaak sprake is van een excessieve afhankelijkheid van de afnemer van de cloudprovider. De markt is evenwel in beweging om meer opendataformaten en -standaarden te ondersteunen. Het is sinds kort zelfs mogelijk om de data van Office 365 over te hevelen naar Google Apps en vice versa.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!