Innovatie & Strategie

Wetenschap
Brein elektroden

Impuls voor onderzoek naar brein-computerinterface

Miljoenensubsidie voor onderzoek naar het direct aansturen van een computer met de hersenen.

© Shutterstock Lia Koltyrina
19 april 2007

Op 24 april krijgt BrainGain, een consortium van 24 organisaties en bedrijven, 14 miljoen euro uit de eerste ronde van het Smartmix-subsidieprogramma van het ministerie van Economische zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.

Een pc volledig besturen door alleen maar te denken aan wat het apparaat moet doen, ligt nog ver achter de horizon. De BrainGain-consortiumdeelnemers verwachten echter de komende zes jaar brein-computerinterfaces flink te verfijnen en daarmee het leven voor gehandicapte en gezonde mensen te verbeteren.
BrainGain is een van de zeven projecten die dinsdag op de bijeenkomst Kansrijk van Senter-Novem de definitieve goedkeuring krijgt voor het Smart Mix-programma. Voor deze subsidieregeling is jaarlijks honderd miljoen euro subsidie beschikbaar. Voor de eerste ronde was veel belangstelling: in totaal werd voor 2,1 miljard euro aan voorstellen ingediend.

Lokaliseren

BrainGain heeft drie invalshoeken voor onderzoek: de computer aansturen met de hersenen, de hersenen aansturen met de computer en de hersenen trainen door met behulp van een computer feedback te geven op basis van signalen die hersenen zelf uitzenden. Startpunt van veel van dit onderzoek is het vaststellen waar hersenactiviteiten plaatsvinden bij een bepaalde handeling of gedachten. “De uitdaging is die signalen zo zuiver mogelijk te krijgen. Daarin speelt ICT een cruciale rol”, zegt coördinator en onderzoeker Peter Desain van het Nijmeegse Institute for Cognition and Information (NICI). “De signaalpatronen zijn complex en bevatten veel ruis. Het gaat om het vinden van de juiste filters en algoritmen om het signaal te interpreteren.”

Desains achtergrond ligt in het muziekonderzoek. Hij kan zijn computer laten aangeven welk muziekritme een proefpersoon in gedachten neemt. Door die informatie te gebruiken kan een extern apparaat worden aangestuurd. Hij werkt aan methoden om de kwaliteit van leven voor ALS (Amyotrofische lateraal sclerose, of Ziekte van Lou Gehrig)-patiënten te verbeteren. Deze neurologische ziekte leidt tot de uitval van controle over de spieren en daarmee de spraakmogelijkheid. Met behulp van het denken aan een bepaald ritme en een Brain Computer Interface zal de patiënt keuzes duidelijk kunnen maken aan zijn omgeving.
Bij de tweede invalshoek stimuleert de computer juist bepaalde delen van de hersenen zodat bijvoorbeeld Parkinson-patiënten betere controle over hun bewegingen krijgen.

Naast toepassingen op het medische vlak zien de onderzoekers ook mogelijkheden op het gebied van hulpmiddelen voor gezonde mensen. Een brein-computer-interface kan bijvoorbeeld vrachtwagenchauffeurs of medewerkers in een vluchtleidingscentrum waarschuwen wanneer hun alertheid vermindert. Verder biedt de hersenbesturing een extra kanaal in situaties waar handen en voeten al in gebruik zijn.

Draadloos

“De noodzaak neemt af elektroden met gel aan te brengen op het hoofd en deze vervolgens met draden aan de computer te verbinden. Reguliere computergebruikers nemen makkelijker de stap wanneer alleen een band of een kleine helm nodig is die draadloos in verbinding staat met de computer” zegt de Twentse hoogleraar Anton Nijholt.

Het Amerikaanse startersbedrijf Emotiv demonstreert bijvoorbeeld al prototypes waarin voorwerpen op een computerscherm kunnen worden verplaatst met hersenactiviteiten als gevolg van het ‘in de lucht’ uitvoeren van de bewegingen. Sensoren in een speciale helm pikken ze op en vertalen die naar machinecommando’s. Nijholt hoopt op een snelle acceptatie bij gamers vanwege de grote massa die daarmee kan worden geïnteresseerd. Die kan op zijn beurt acceptatie van andere toepassingen vereenvoudigen.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!