ICT-stop beroerd getimed

17 december 2010

De economische crisis, de verkiezingen, de tijdrovende formatie en de bezuinigingsplannen van het nieuwe kabinet hebben de ontwikkeling van IT-plannen binnen de rijksoverheid op een laag pitje gezet. De ministeries van Justitie en Defensie doen sinds anderhalf jaar vrijwel geen nieuwe ICT-projecten meer. De investeringsstop maakt de dalperiode waarin de vernieuwing van de overheids-IT zich bevindt, nog langer. Dat maakt de timing van de maatregel buitengewoon ongelukkig. De gang en het volume van de projectenstroom die de zo nodige vernieuwing moeten brengen, zullen vermoedelijk pas in de tweede helft van 2011 weer echt op gang komen.

Een rondgang langs de ministeries leert dat de effecten van de ICT-investeringsstop op dit moment nog niet te voorspellen zijn. Lopende IT-projecten van de ministeries gaan door, net als de projecten waarvoor verplichtingen zijn aangegaan. Ook de projecten van het programma Vernieuwing Rijksdienst (VRD), die een kleinere en effectievere overheid moeten realiseren, gaan onveranderd door. In 2010 is 71 miljoen aan VRD-projecten uitgegeven, in 2011 zal dat 36 miljoen euro zijn.

Ministerie heeft nieuwe koers
Op het ministerie van Defensie wordt momenteel heel kritisch naar alle uitgaven en alle projecten gekeken, zegt een woordvoerster. “In maart 2011 is de nieuwe koers duidelijk en dan weten we ook welke projecten doorgaan en welke niet.” Financiën had al geen plannen om zelf nieuwe grootschalige ICT-projecten uit te voeren, zo laat een voorlichter weten. “Bij de lopende projecten is nadrukkelijk voor een interdepartementale aanpak gekozen.”

De effecten van de investeringsstop op het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I) zijn volgens een zegsman relatief gering: “De stop heeft alleen betrekking op nieuwe projecten. Wat al loopt, kan doorgaan. Het gaat alleen om ICT op besdrijfsvoeringsgebied, dus voor het primair proces zijn er geen negatieve effecten.”

Voor het ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn de consequenties van de investeringsstop nog niet te overzien. “Mede omdat we midden in een fusietraject zitten”, zegt een woordvoerster. Ook voor het ministerie van Veiligheid en Justitie zijn de gevolgen nog niet duidelijk. Zeker is wel dat de investeringen in C2000 als gepland doorgaan.

Voor stichting ICTU (ICT Uitvoeringsorganisatie voor elektronische overheidsprojecten) is het op dit moment niet duidelijk welke gevolgen de investeringsstop zal hebben. Een woordvoerster laat weten dat de keuze bij de politiek en de opdrachtgevers van ICTU ligt.

Drie weken geleden besloot het kabinet voorlopig geen investeringen in ICT te doen zolang niet duidelijk is hoe de rijksbrede bezuiniging van 1,52 miljard euro wordt ingevuld. Deze investeringsstop moet voorkomen dat er geld aan ICT wordt uitgegeven dat bij nader inzien onnodig of voorbarig blijkt. Begin volgend jaar moet er meer duidelijkheid zijn over de bezuinigingen en hoe zinvol voorgenomen ICT-investeringen nog zijn.

Jan Willem Boissevain, partner Consulting Public Sector van Logica, ziet bij de rijksoverheid terughoudendheid in het starten met nieuwe ontwikkelingen. “Er liggen vrij veel projecten op de plank. Een aantal aanbestedingsprocedures is stopgezet. Ik zie een stabilisering van onze werkzaamheden voor het Rijk. Er gaan nog veel projecten door, maar contracten duren korter en worden in sommige gevallen op maandbasis verlengd. De overheid zal zich eerst goed moeten organiseren en een einde moeten maken aan de huidige hopeloze versnippering, andere vormen van samenwerken invoeren, zich moeten richten op kerntaken en de rest aan de markt kunnen overlaten.”

Marc Gill’ard is partner bij Verdonck, Klooster & Associates (VKA) en adviseert overheidsorganisaties bij strategieontwikkeling en innovatie van producten en diensten. Hij vindt het jammer dat het kabinet tot een ICT-investeringsstop heeft besloten. “Als je wilt bezuinigen, dan moet je dingen anders doen en kun je ICT gebruiken om dingen slimmer te doen. Een investeringsstop op ICT is dan contraproductief. Het zou beter zijn om het portfoliomanagement rond ICT-projecten strakker aan te pakken, zodat de besluitvorming en sturing van projecten verbetert. En daarbij scherp te zijn op concrete businesscases en het sturen op daadwerkelijke batenverzilvering.”

Gill’ard merkt als salesmanager van VKA nog merkt nog maar beperkt iets van de investeringsstop. Projecten binnen de rijksoverheid sneuvelen nog niet bij bosjes. “Een pas op de plaats maken omdat er onvoldoende overzicht zou bestaan, hoeft niet verkeerd te zijn. Maar voor het realiseren van besparing bijvoorbeeld door de ontwikkeling van gezamenlijke dienstverlening in shared service centra, moet je vooraf een investering doen die je later terugverdient. Maar dan moet de investeringsruimte er wel zijn.”

Klaas Brongers is als managing director van ICT-adviesbureau Solutions4U, betrokken bij ICT- en veranderingstrajecten binnen ministeries en overheidsorganisaties. Veel ministeries zijn volgens Brongers momenteel bezig met de analyse van de taakstelling in de IT-bedrijfsvoering, naar aanleiding van de bezuinigingsdoelstellingen die het nieuwe kabinet heeft gesteld. Hij ziet in de praktijk niet dat er projecten zijn gestopt of niet zijn uitgevoerd als gevolg van de investeringsstop. “Dat komt ook doordat nieuwe projecten binnen de ministeries al op een laag pitje stonden. Het is een goede zaak dat er opnieuw gekeken wordt naar de bedrijfsvoering en de mogelijkheden om bijvoorbeeld IT-diensten via shared service centra aan te sturen. Op dit punt is nog veel te winnen.”

Erik Samson, partner van M&I/Partners, heeft nog niet gezien dat er rigoureus contracten zijn verscheurd. “Ik denk dat het nog te vroeg is om de effecten te zien. Maar het zou goed kunnen zijn dat er minder projectvoorstellen worden gedaan en minder makkelijk nieuwe dingen worden gestart. Op termijn houden wij rekening met de effecten van de investeringsstop.”

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!