IBM: Vrouw in bedrijf is ‘business need’

22 juli 2004
IBM staat al vijftien jaar in de toptien van de ‘100 Best Companies For Working Mothers’, een jaarlijkse lijst van het Amerikaanse blad Working Mother. In 2003 werd IBM bovendien ten voorbeeld gesteld als ‘industry leader’ voor ICT. De regelingen voor ouders binnen het bedrijf, variërend van langdurig onbetaald verzorgingsverlof, flexibele werktijden, thuiswerkmogelijkheden, externe coaching en kinderopvang, maken IBM aantrekkelijk voor moeders. Niet voor niets, IBM wil evenwicht brengen in het aantal mannen en vrouwen dat voor de onderneming werkt.
Momenteel is 22 procent van IBM’s personeelsbestand vrouw, het percentage vrouwelijke managers is 13 procent. Aan het cijfermatige evenwicht wordt gewerkt, want meer dan 60 procent van de mensen die vorig jaar zijn aangenomen is vrouw. En hoewel veel van die nieuwe, jonge en kinderloze vrouwen niet aangesproken willen worden op hun vrouw-zijn, is er van echte gelijkwaardigheid nog geen sprake.

‘Old boys’
Binnen IBM Nederland bestaat een informeel ‘old-boys network’ van moeders die elkaar helpen. Mater Familias van de groep moeders is Client Executive en Business Consultant Marianne de Jager (59). Gelijkwaardigheid thuis en op het werk stond en staat voor De Jager centraal. Toen ze 26 jaar geleden zwanger was, vroeg ze aan haar man: ‘Hoe ga ook jij dit regelen?’ Ze was bijna bij IBM vertrokken omdat parttime werken destijds niet bij het bedrijf paste. Zowel De Jager als haar man zouden als het nodig was zelfstandig ondernemer worden om kind en werk te kunnen combineren. Maar zover kwam het niet, want het dreigement om op te stappen had effect: er bleek van alles mogelijk.

Dilemma’s
Sindsdien wordt De Jager met regelmaat door haar vrouwelijke collega’s benaderd met vragen over hoe het best met de dilemma’s van het werkende moederschap bij IBM kan worden omgegaan. Er is veel binnen het bedrijf veranderd, hoewel De Jager soms het idee heeft dat het allemaal heel erg langzaam gaat. "De moeders van nu zitten met dezelfde kwesties waar ik 26 jaar geleden al tegenaan liep."
Max van Proosdij (32) is manager van een technische afdeling, heeft een dochter van bijna twee jaar en een man die in de horeca werkt. Ze kreeg van De Jager de wijze raad om vooral duidelijk te zijn. "Marianne zei: ‘Maak een plan, communiceer het duidelijk en blijf het herhalen’. Het geeft de mannen op je afdeling houvast."
Louise Out-van Staveren (38), directeur marketing IBM Nederland, valt Van Proosdij bij: "Je moet niet bij je mannelijke collega’s aankomen met: ‘Ik ga proberen het zus en zo...’ Out werkt vijftien jaar voor IBM en heeft drie kinderen, de jongsten zijn een tweeling van 4 jaar. "Het eerste jaar van een tweeling is de beste voorbereiding op ‘executive life’ zeg ik altijd. En moederschap is de overtreffende trap van vrouw zijn in de ICT. Niet om zielig te zijn, maar je hebt twee prioriteiten, je werk en je gezin. Je moet alles regelen."
Saskia van Es (35) zorgt in haar eentje voor haar zoon Robin van 4 en werkt fulltime voor IBM. "Sales is een ideale baan voor mij omdat ik er heel flexibel mee om kan gaan. Ik plan zelf m’n afspraken met klanten en run mijn eigen agenda. Ik heb een klus te klaren en targets te halen. Ik kan me niet permitteren lang in de file te staan en maak lange dagen. Ik heb er bewust voor gekozen om niet vier dagen te werken. Dan ga je onvermijdelijk een hele baan in vier dagen doen. Er wordt een groot beroep op je organisatietalent gedaan."

Rozengeur
Soms valt het Van Es zwaar om werk en zorg te combineren. "Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Ik heb zeven mannelijke collega’s van wie ik weet dat ze zich in het verleden hebben afgevraagd of ik het vol zou houden. Ze zijn nooit denigrerend en ze hebben wel waardering voor me. Maar ze zagen me in eerste instantie vooral als vrouw en later pas als professional."
"Je eigen uitstraling speelt een belangrijke rol. Ik ben niet de alleenstaande moeder die de hele tijd tegen collega’s zegt: ‘Sorry, ik sta er alleen voor.’ Je moet in je eigen kracht staan: Ik ben goed in m’n werk en ga de discussies niet meer aan. Ik ben er ongevoelig voor geworden. Ik ben een vrouw, een moeder met dezelfde taken en targets. Ik dwing het af."

Anders
Van Proosdij heeft rond de twintig mannen van de technische dienst in haar team. "Vanaf dag één wist ik dat ik als vrouw anders was en vanaf dat moment ben ik heel bewust anders geweest. Bij sommige klanten moet ik nog altijd het licht aan doen op het damestoilet. Humor en zelfspot kunnen je redden. ICT blijft een mannenwereld en wij lopen erin rond." Louise Out: "Je voelt je een beetje een ‘expat’, met een andere belevingswereld. Ik kijk tegenwoordig al bijna naar velgen van auto’s."
Het moeilijkste is misschien wel het doorbreken van ingesleten traditionele denkpatronen. "Je moet niet boos worden op een oudere collega die je gloedvolle marketingbetoog goedbedoeld onderbreekt met de woorden: ‘Louise, ik kan je helemaal niet voorstellen met een stofzuiger in je handen’. Ik heb hem later uitgelegd dat ik het stofzuigen thuis heb ‘geoutsourct’. Het praten in hun taal heeft meer effect."
Van Es: "IBM heeft een commercieel doel met het evenwicht tussen mannen en vrouwen in het bedrijf: Een betere afspiegeling van de samenleving in het bedrijf, geeft een betere aansluiting bij de samenleving. Bij klanten zijn er steeds meer beslissende vrouwen en vrouwelijke kwaliteiten zijn goed voor de bedrijfsresultaten. Vrouwen in het bedrijf zijn een ‘business need’ is de overtuiging van IBM. Bovendien kan IBM het zich niet veroorloven om de vrouwelijke talenten links te laten liggen."
Volgens Marianne de Jager moeten mannen en vrouwen vooral zichzelf zijn, niet krampachtig doen. Dan kun je problemen voorkomen. Louise Out wil mannen meegeven uit te gaan van goede bedoelingen bij vrouwen en het wantrouwen te laten varen. Max van Proosdij zou graag zien dat mannen hun vrouwelijke collega’s behandelen op een manier die ze ook voor hun dochter voor ogen hebben in een zakelijke omgeving. "Daar hebben ze toch ook het beste mee voor." Volgens Saskia van Es is diversiteit juist ontzettend goed en leuk op de werkvloer en kunnen mannen het steeds beter waarderen."
Van Proosdij kreeg, toen ze een vergadering met de OR voortijdig moest verlaten om zich naar de crèche te haasten, van directeur IBM Nederland Bart Fehmers een begripvolle knik. "Dat steunt enorm."
 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!