Loopbaan

Carriere
Leerkracht

Hybride docenten dragen bij aan toekomst van IT-onderwijs

Kun je met één of twee dagen per week lesgeven het lerarentekort oplossen?

23 juni 2020

Kun je met één of twee dagen per week lesgeven het lerarentekort oplossen?

De tekorten onder het aantal IT’ers blijven maar toenemen, maar nieuwe IT’ers opleiden blijkt ook lastig. Het is namelijk minstens net zo moeilijk om IT-docenten te vinden. Hybride docenten – die zowel in het onderwijs als daarbuiten werken - kunnen mogelijk een oplossing bieden.

Maar liefst 75 procent van alle vacatures voor ICT-docenten in het voortgezet onderwijs en op het mbo is volgens de Monitor Techniekpact van 2020 moeilijk vervulbaar. Een groot probleem, want zonder IT-docenten verdwijnt het keuzevak informatica van de scholen. Ook op het hbo blijkt het vaak lastig om IT-docenten te vinden, wat de stroom nieuwe IT’ers flink kan beperken.

Tegelijkertijd klinkt er al lange tijd een roep om meer kruisbestuiving tussen het IT-onderwijs en de arbeidsmarkt. Curricula zijn door het hoge tempo van de technologische ontwikkelingen snel verouderd en de kennis van leerlingen en studenten sluit lang niet altijd aan op de vraag vanuit de markt.

De hybride IT-docent kan hier een interessante oplossing voor zijn. Dit zijn mensen die één of twee dagen per week als docent werken en de andere dagen als IT’er. Op die manier wordt er praktijkervaring de klas ingehaald en het tekort aan IT-docenten mogelijk iets minder. Diverse middelbare scholen en IT-opleiders als Bit Academy maken hier ook al gebruik van.

Hybride docent word je echter niet zomaar. Zonder lesbevoegdheid mag je in het voortgezet onderwijs bijvoorbeeld maar vier uur per week lesgeven als vakdocent. Wie meer uren wil besteden aan lesgeven, moet zijn lesbevoegdheid halen door een lerarenopleiding te volgen.

Docent word je niet zomaar

Gelukkig komen er steeds meer opleidingen gericht op hybride IT-docenten. Eén daarvan is TeachForAmsterdam, een initiatief van TechConnect, de Gemeente Amsterdam, BIT-students, de Universiteit van Amsterdam (UvA), de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Via deze opleiding worden net afgestudeerde IT’ers opgeleid tot hybride IT-docent in het voortgezet onderwijs. Daarnaast heeft de UvA het Aan de Slag voor de Klas-programma voor IT’ers met minstens tien jaar werkervaring.

Met hybride IT-docenten wordt niet alleen het lerarentekort aangepakt, maar wordt ook echt toegevoegde waarde geboden, stelt UvA-docent Jasper Dukers, die betrokken is bij Teach4Amsterdam. “Dat zit hem in de werkervaring. Je weet hoe het in het bedrijfsleven gaat en hoe je waarde toe kunt voegen. Je kunt voorbeelden uit de praktijk laten zien en laten zien hoe het er in een project aan toegaat. Dat vinden leerlingen prachtig.”

Ook bij Inholland Academy bestaat sinds kort een post-hbo-opleiding om hybride IT-docent te worden. Via deze opleiding kunnen geïnteresseerden aan de slag in het hbo of als trainer bij het bedrijf waar ze werken. Binnen het hbo kunnen hybride docenten als vakexpert een goede versterking zijn voor het vak, denkt Margret de Blanken, directeur van Inholland Academy. Zij kunnen studenten vakinhoudelijk goed begeleiden.

De hybride vorm past bovendien goed bij specifiek het IT-onderwijs. “Het onderwijs is ingericht op vakken die redelijk stabiel zijn. Maar de IT is eigenlijk een soort industriële revolutie”, vertelt Jelmer Schreuder, beleidsadviseur onderwijs en arbeidsmarkt bij branchevereniging NLdigital. Dat onderschrijft ook De Blanken: “De ontwikkelingen in dit werkveld gaan veel sneller. We moeten mensen opleiden voor banen die nog niet bestaan.”

Ook voor IT’ers aantrekkelijk

De hybride docent kan voor het onderwijs echt een uitkomst zijn. Maar voor veel IT’ers kan het ook een extra belasting zijn. In de IT is immers ook een tekort aan personeel, waardoor de werkdruk vaak hoog is. Het onderwijs heeft precies hetzelfde probleem. Twee banen hebben die beide een hoge werkdruk met zich meebrengen, lijkt weinig aantrekkelijk.

Toch is er wel animo voor de opleidingen. “Mensen vinden het tegenwoordig heel belangrijk om waarde toe te voegen naast hun werk. En dat zit hier wel in: je wil jonge mensen passie en inspiratie meegeven”, verklaart De Blanken. Veel zij-instromers hebben bovendien hun passie gevonden in het onderwijs, voegt Dukers toe. “En sommigen willen zich verder persoonlijk ontwikkelen of meer variatie.”

Zowel Dukers als De Blanken zien dan ook echt toekomst in hybride docenten. “Ik denk dat het niet meer anders kan. De buitenwereld moet nu eenmaal een plaats in het onderwijs vinden. En dat kan alleen door onderwijs en werk samen te brengen”, stelt De Blanken.

Slechts deel van de oplossing

Opvallend is dat Schreuder van NLdigital een stuk kritischer is. Volgens hem is de kruisbestuiving inderdaad belangrijk, maar is de hybride docent slechts een deel van de oplossing. “Het is niet voor alle bedrijven haalbaar om op deze manier te werken. Een groot bedrijf kan misschien wel 40 procent van de uren van enkele werknemers missen, maar voor een klein bedrijf is dat echt een gigantische vraag.”

Schreuder benadrukt dat NLdigital de ontwikkeling wel toejuicht. “Maar dit kan niet de enige oplossing zijn.” Hij ziet ook kansen voor bijvoorbeeld werkend leren, waarbij studenten één of twee dagen per week naar school gaan en de rest van de tijd in de praktijk hun vak leren. “Bedrijven krijgen zo meer werknemers en een leerling kan direct geld verdienen.”

‘Je moet de opleiding niet onderschatten’

Zelfstandig IT-ondernemer Eric Hijzen begon in september 2019 met zijn master aan de UvA om hybride IT-docent te worden. “Ik heb al ruim twintig jaar gewerkt en vond het leuk om wat anders te gaan proberen. Dan komt zoiets langs en dan denk je ‘ik doe het gewoon!’” Hijzen loopt echter geen stage, maar heeft al een vaste aanstelling als vakdocent informatica bij de Gooise Scholen Federatie.

Dat hij als ervaringsdeskundige voor de klas staat, maakt echt uit, denkt Hijzen. “Ik merk aan leerlingen dat ze het heel fijn vinden als je uit de praktijk komt. Je kunt echt ervaring en voorbeelden meenemen in de klas. Volgens mij waarderen leerlingen dat.” Bovendien biedt het doceren hem ook voordelen. Zo moet je je verplicht verdiepen in allerlei IT-onderwerpen en leer je nieuwe vaardigheden aan. “Je leert op alle domeinen nieuwe dingen, dus het is ook vakinhoudelijk interessant.”

Het is het allemaal waard

Toch kleven er ook nadelen aan. “Je bent twee keer parttimer. Je komt dus alle nadelen van parttimer zijn in een organisatie tegen. Bovendien is de sectie informatica op een school vaak heel klein. Eén parttimer is dan vaak te weinig. Je voelt dus een druk om meer te werken. Bovendien gebeurt er ook van alles op een school als je er niet bent.”

Ook de werkdruk is hoog. “Je moet er zeker voor plannen, plannen en plannen.” En ook de opleiding moet niet onderschat worden, want het kan best zwaar zijn. Hijzen raadt daarom aan om niet tegelijkertijd de opleiding te volgen, parttime als IT’er te werken én parttime als onderwijzer te werken.

Maar uiteindelijk is het werk het allemaal waard, vindt Hijzen. “Lesgeven in de bovenbouw is hartstikke leuk. Het levert je veel op en je hebt erg blije leerlingen die dit ontzettend leuk vinden om te doen.”

Lees meer over Loopbaan OP AG Intelligence
1
Reacties
Vanessa Bakker 23 juni 2020 23:03

Het zou ook super zijn wanneer hogescholen een hbo master informatica ontwikkelen om een eerstegraads bevoegdheid te halen. Er zijn veel tweedegraads bevoegde docenten ICT die graag doorgroeien naar een eerstegraads bevoegdheid. Die mogelijkheid is er wel voor vakken als Nederlands, wiskunde en aardrijkskunde, dus waarom niet voor informatica? De route nu loopt via de uni (via een premaster en vakinhoudelijke master), maar is veel te lang. Je kan zeggen dat ICT en informatica niet hetzelfde zijn, maar zijn wel nauw verwant en als het bevoegde gemotiveerde leraren voor de bovenbouw van havo/vwo oplevert en het voorkomt dat het vak verdwijnt zou ik vooral geen drempels opwerpen, maar kijken naar hoe dingen wel kunnen.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.