Loopbaan

Carriere
Meeting Owl 3

Hoe hybride werken nu echt een blijvertje kan zijn

Management- en vastgoedbelangen versus tekort aan IT’ers.

© Owl Labs
7 oktober 2022

Management- en vastgoedbelangen versus tekort aan IT’ers.

Aan het begin van de coronacrisis zijn er wereldwijd wonderen verricht voor plots massaal thuiswerken. Lockdowns dwongen werkgevers om thuiswerken effectief en volwaardig te maken. Vervolgens kwam er hybride werken: deels thuis en deels op kantoor. Voor velen lijkt corona nu voorbij en doemt de terugkeer naar kantoor op, maar het is nog afwachten wat de herfst gaat brengen voor werknemers. De schaarse IT’er heeft echter een aparte positie, een machtspositie.

Een doorsnee manager, zeker op middle-niveau, kan wellicht moeite hebben met al dat thuiswerken. Ook nu het voor veel ondergeschikten een mix is van x dagen thuis en y dagen in een bedrijfspand. Hoe controleer je productiviteit, effectiviteit, collaboration? Om nog maar te zwijgen over (ook essentiële) werkzaken als motivatie, moreel, werkgeluk, persoonlijke ontwikkeling.

Human (en ander) capital

Een goede manager heeft daar oog voor en mailt, belt, videobelt zich scheel met werknemers in lockdowntijden. Om de vinger goed aan de pols te houden: ‘Hoe gaat het écht met m’n mensen?’. Naast natuurlijk: ‘Hoe functioneren en presteren ze?’. Zulke IT-leiders zijn (noodgedwongen) omgeturnd tot ‘online people managers’.

Voor veel mensen lijken de thuiswerktijden nu in afbouw. Werkgevers kondigen verplichte kantoordagen af of hanteren een percentage van de werkweek voor vereiste aanwezigheid in een bedrijfspand. Naast (micro)managementbehoeften kunnen daar ook vastgoedbelangen bij spelen. Een kostbaar kantoorpand dat niet wordt benut, is immers kapitaalvernietiging. Sommige bedrijven schalen dus hun gebouwengebruik terug en sluiten kantoren.

De kostenkwestie van vastgoed geldt niet alleen voor een bedrijfspand zelf, maar ook voor de inhoud ervan: ongebruikte stoelen, bureaus, computers en andere werkmiddelen. Lang niet elke werkgever heeft beeldschermen, goede stoelen en meer meegegeven (of opgestuurd) aan werknemers. Niet elke werkgever neemt zijn zorgplicht even serieus, voor thuiswerkplekken.

Bovendien is thuiswerken meer dan een goede bureaustoel en scherm. Afhankelijk van wat de herfst gaat brengen aan coronacijfers qua infecties en nieuwe varianten, lijkt het voor veel werknemers een gang terug naar kantoor. Maar IT’ers kunnen hierop een uitzondering zijn, want ze zijn schaars.

Vraag en aanbod

Die bekende schaarste wordt er ook niet minder op. Tegelijkertijd worden impact en afhankelijkheid van IT alleen maar groter. In augustus is al gebleken uit cijfers van het CBS dat een kwart van de ondernemers hun bedrijfsvoering geremd ziet door de gestegen kosten voor IT’ers. De spanning op de IT-arbeidsmarkt loopt verder op. Het niet kunnen invullen van IT-vacatures kan de bedrijfsvoering ook flink dwarszitten.

Het vinden, paaien, strikken en behouden van die oh zo schaarse IT’ers wordt dus een topsport. Een mogelijke verlichting zit in het accepteren en bijscholen van bijvoorbeeld MBO’s, zij-instromers en andere alternatieven. Maar dat lijkt vreemd genoeg nog altijd niet omarmd door werkgevers, zag AG Connect eind augustus in cijfers van het UWV. IT’ers hebben hierdoor een machtspositie, waarmee ze hybride werken meer kunnen afdwingen

IT’ers zien het wel zitten

Eind vorig jaar gaven IT’ers al aan dat ze ook na de pandemie structureel meer thuis zullen werken dan ervoor. Deze verwachting is toen geuit in onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), dat onderdeel is van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dat onderzoek is een stuk specifieker dan de enquête die datzelfde ministerie begin vorig jaar heeft gedaan. Die eerder gehouden enquête was onder bedrijven in het algemeen, die ook al aangaven dat thuiswerken niet weggaat na de coronacrisis.

Beide onderzoeken van 2021 stroken met een peiling die AG Connect in de eerste coronazomer heeft gehouden onder grote IT-werkgevers. IT-Nederland blijft ook na corona wel thuiswerken, was toen de conclusie na een rondgang langs de Belastingdienst, Bol.com, Capgemini, ING, KPN, de Nationale Politie en Ordina. De meeste van deze organisaties hadden al een beleid dat thuiswerken mogelijk maakte, waardoor het in 2020 gedwongen thuiswerken technisch gezien niet zo’n grote impact had.

Flinke uitzondering daarop was de Nationale Politie. Daar was thuiswerken alleen toegestaan als het echt niet anders kon. De coronacrisis heeft daar verandering in gebracht. Vooral voor de IT'ers ziet de Nationale Politie mogelijkheden dat thuiswerken in de toekomst blijft. Niet zo onlogisch ook gezien de grote, aanhoudende, groeiende vraag naar IT’ers.

Streepje voor

Zo zwart-wit als in de lockdowntijden zal het werken waarschijnlijk niet worden. Voor overleg, afstemming, collegiaal contact en eventueel ook managersbehoeften zal er toch wel enig kantoorwerken zijn. Maar dat dan in combinatie met thuiswerken, en thuiswerkers; niet iedereen zal tegelijk op dezelfde locatie werken Flexibele omgang daarmee en goed faciliteren van hybride werken kan organisaties een streepje vóór geven, in de jacht op IT-talent. Onderzoeksbureau Forrester raadt een ‘anywhere-work’ strategie aan om als werkgever te concurreren in de tech-arbeidsmarkt van de (nabije) toekomst.

Laptops, webcams, slimme vergaderuil

ICT-leveranciers springen gretig in op hybride werken, nadat velen de afgelopen 2 jaar al producten en oplossingen hebben gepushed voor thuiswerken. Daarbij is dat deels nieuw aanbod; echt gericht op de nieuwe werkvormen. En deels is het ‘omdopen’ van bestaand aanbod. Zo is sinds het uitbreken van de coronacrisis elke laptop en headset ineens minder gemarketed als ideaal voor ‘werken onderweg’ en meer voor thuiswerken. Hetzelfde gebeurt nu met hybride werken: nieuwe laptops, maar ook 2-in-1 tablets en webcams worden aangeprezen als essentieel voor hybride werken.

Terwijl de resolutie van betere webcams (al dan niet als los apparaat bij een laptop of beeldscherm) veel kan helpen voor videovergaderen is er in veel gevallen sprake van oude wijn in nieuwe zakken. Opvallende uitzondering is de Meeting Owl, waarvan onlangs versie 3 is uitgekomen. Dit slimme apparaat voor op de vergadertafel geeft hybride vergaderingen een mensgerichte upgrade.

Met zijn ingebouwde microfoons, speakers en 360-graden camera kan deze smart webcam automatisch qua beeld én geluid focussen op wie er aan het woord is. Daardoor kijken vergadertijgers op kantoor dus niet langs hun collega’s die thuiswerken, of omhoog naar een opgehangen hoofdscherm met webcam. Sprekers en luisteraars lijken echt meer naar elkaar te kijken. De Meeting Owl is niet gebonden aan een specifieke videovergaderdienst en -app, dus werkt met Teams, Zoom, BlueJeans en vele anderen.

IT-leiders zijn zich er meer en meer bewust van hoe dat krappe IT-arbeidsmarkt hun mogelijkheden en IT-strategie raakt. Het afgelopen jaar heeft het belang van strategie-aanpassing wel duidelijk gemaakt, schrijft analist Christopher Gilchrist. “Het is belangrijk om voorbij de huidige benaderingen te kijken wanneer je zoekt naar talent.” Nieuw onderzoek van Forrester wijst op het arbeidsmarktvoordeel dat valt te behalen uit het omarmen van een strategie waarbij werklocatie onbepaald (en van ondergeschikt belang) is. Op kantoor mag, maar hoeft zeker niet.

Machtsverschuiving

Tweederde van de bedrijven in de Verenigde Staten is volgens Forrester bezig met de overgang naar anywhere-work modellen. Dat veroorzaakt een flinke verschuiving in de IT-arbeidsmarkt, waar er al sprake is van de grootste tekorten én van flink verloop. IT’ers hebben dus keuze te over en kunnen zó jobhoppen. Gilchrist waarschuwt dat bedrijven die deze verschuiving in de machtsverhoudingen niet erkennen een groot risico gaan lopen.

Naast deze dreigende boodschap schuilt er ook een positieve potentie in deze verschuiving van werken. Het loskoppelen van werk en locatie - al dan niet in de vorm van hybride werken - kan juist een uitkomst bieden voor de krapte op de IT-arbeidsmarkt. Of in ieder geval een verlichting. Het bezwaar dat iemand ‘te ver weg’ woont, valt nu gewoon weg.

Gilchrist voorspelt dat IT-arbeidskosten minder bepaald gaan worden door geografie, en meer door skillsets. In het relatief kleine Nederland kan dit natuurlijk meevallen - of tegenvallen, afhankelijk van je perspectief.

‘Werknemerservaring’ als USP

Een voorspelling die meer van toepassing is, betreft de factor ‘werknemerservaring’. De huidige HR-aanpak met ‘talent pipelines’ (zeg maar ‘aanvoer’ van beschikbare, geschikte werknemers) gaat transformeren naar ‘talent ecosystems’. Wie is verbonden met wie, en kan zo gezochte werknemers binnenhalen? Daarbij wordt de (positieve) ervaring van werknemers de onderscheidende factor voor werkgevers; een unique selling point (USP) naar (potentieel) personeel.

Het gaat dan niet meer puur en alleen om een bereikbaar en goed kantoor, met luxe lunch of tafelvoetbal in een lounge-ruimte. Zulke arbeidsvoordelen (perks) zijn in IT-land al jaren gemeengoed, maar volstaan nu niet meer. Het gaat nu ook om het toestaan, ondersteunen, verbeteren, zelfs aanmoedigen van telewerken en hybride werken. De tertiaire arbeidsvoorwaarden van wel/niet en wanneer op kantoor werken, promoveren naar secundaire arbeidsvoorwaarden.

Aarzelen kan fataal zijn

“Technologieleiders kunnen het zich niet veroorloven om te aarzelen”, stelt Forrester-analist Gilchrist. “Zelfs met een onzekere economische toekomst, is je vermogen om te slagen [als bedrijf, organisatie - red.] hecht verbonden met de vaardigheden en mogelijkheden van je [tech-] team.” Aantrekkelijk worden, zijn en blijven als werkgever is nauw verbonden met hybride werken. Diverse onderzoeken en peilingen, ook uitgevoerd in opdracht van belanghebbende techleveranciers, beamen dit. Ongeacht hoe IT-managers, CIO’s, CTO’s, CEO’s en kantooreigenaren er ook over denken, de macht ligt nu nog meer bij IT’ers.

Méér dan telewerken

In de IT is werken-op-afstand an sich niets nieuws. Remote inloggen op servers in gekoelde, afgesloten ruimtes is normaal en in IT-oertijden was er al de praktijk van timeshares op mainframes en zogeheten minicomputers. Daarna is nog mede door de omarming van e-mail de mogelijkheid van telewerken wat breder geworden. Snelle internetverbindingen voor consumenten hebben een volgende verbredeing gebracht. Ook voor gewone werknemers was werken op kantoor strikt gezien niet meer een must. Maar dit gold niet voor alle taken en functies.

Het thuiswerken in coronatijd en nu de opkomst van hybride werken gaat flink wat stappen verder. Werken is niet meer per definitie op kantoor. Thuiswerken moest door lockdowns zo volwaardig mogelijk zijn. Voor moderne organisaties was de plotse omslag begin 2020 niet zo heel dramatisch. Zij hadden al voorzieningen voor clouds, webapps, collaboration en eventueel VPN-toegang tot bedrijfssystemen die (nog) niet via internet zijn ontsloten. Minder moderne organisaties hebben met spoed stappen voorwaarts moeten zetten. Dat is niet zonder slag of stoot gebeurd.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.