Innovatie & Strategie

Infrastructuur
Xi Jinping

Hoe Chinese chips als Russisch gas (kunnen) zijn

Van chiptekort naar chipoorlog, een opdoemend wereldprobleem.

Xi Jinping © Shutterstock Frederic Legrand - COMEO
14 december 2022

De wereldwijde tekorten aan chips slepen nu al bijna drie jaar voort en uitzicht op een einde is er nog altijd niet. De ene marktvorser sprak van verlichting eind 2022, de andere leverancier hield het op 2023 en vele eerdere voorspellingen bleken incorrect. Ondertussen dreigt er een escalatie, tussen chipgrootmachten VS en China. De één heeft het intellectueel eigendom, de ander de fabrieken. Wederzijdse afhankelijkheid, maar in welke balans?

De Amerikaanse president Joe Biden heeft zich recent in toenemende mate publiekelijk bemoeid met de basale bouwstenen voor álle ICT: chips. Informatie- en communicatietechnologie (ICT) is immers onmisbaar in de moderne economie en maatschappij. En ook in zaken als oorlogsvoering, zoals Oekraïne-aanvaller Rusland heeft gemerkt na sancties vanuit het Westen waardoor software- maar ook hardwareleveringen zijn gestaakt.

Domino-effecten

In reactie hebben Westerse landen al een tijdje te kampen met Rusland die kranen dichtdraait van gasleidingen, die ook door officieel onverklaarde explosies zijn gemankeerd. Een dure en koude winter dreigt voor huishoudens, bedrijven en hele industriesectoren in onder meer Nederland. De afhankelijkheid van goedkope energie in de vorm van Russisch gas raakt niet alleen simpelweg de verwarming thuis en op kantoor.

Nee, ook industriële bedrijven die materialen, componenten en producten fabriceren hebben last van hoge gasprijzen en gastekorten. Afgelopen zomer zijn al productiestops ingesteld bij ondernemingen in uiteenlopende sectoren: van bakstenenbakkers tot bloemenkwekerijen.  Directeur Hans Grünfeld van de VEMW, de branchevereniging van grote energieverbruikers, zei toen al tegen het Financieel Dagblad (FD) dat bedrijven vaak geen andere keuze hebben dan stilleggen of drastisch verlagen van de productie.

Alternatieven?

Daarna zijn er meer ondernemingen en sectoren geraakt door de hoge gasprijzen, zoals een staalmaker in België, een ammoniakfabriek in Zeeland en recenter nog een aluminiumproducent in Delfzijl. De afgedwongen keuzes tot productievermindering of zelfs productiestop brengt de concurrentiepositie van die slachtoffers én van de energie-intensieve industrie in gevaar. Overheidsingrijpen, consumentenmaatregelen en alternatieve energiebronnen kunnen het bloeden stelpen, maar de vraag is of dat genoeg zal zijn.

Anders is dat bij de ook zo essentiële ‘grondstof’ die chips in wezen zijn. In tegenstelling tot gas zijn daar in principe geen alternatieven voor, met andere herkomst. In theorie zijn er wel andere landen waar deze ‘grondstof’ valt te betrekken. In de huidige praktijk hebben de productiefaciliteiten daar echter (nog lang) niet genoeg capaciteit.

In plaats van Russisch gas valt bijvoorbeeld Gronings gas in te zetten, of import uit andere landen te halen. En het medium gas valt voor sommige toepassingen te vervangen - al dan niet indirect - door waterstof, kolen of nucleaire kracht. Gas is slechts een van vele energiebronnen. Maar chips zijn niet vervangbaar door een ander soort ‘grondstof’. Chips zijn chips. En ze zijn qua herkomst voor een heel groot deel afkomstig uit China.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Neem contact met ons op!