Beheer

Privacy
‘Het is tijd voor een strategische visie op IT vanuit universiteiten’

‘Het is tijd voor een strategische visie op IT vanuit universiteiten’

Hoogleraar Aiko Pras is één van de ICT-wetenschappers die zijn zorgen uitte over de afhankelijkheid van big tech.

© CC0 - Pixabay
15 juni 2021

Hoogleraar Aiko Pras is één van de ICT-wetenschappers die zijn zorgen uitte over de afhankelijkheid van big tech.

Universiteiten missen leiderschap om de strategische discussie over hoe technologie ingrijpt in het onderwijs goed te voeren. Een groep van twintig ICT-wetenschappers, verenigd in de Academic Cyber Security Society (ACCSS), wil universiteitsraden en universiteitsbesturen helpen bij het bepalen van die strategische visie op het gebruik van IT van grote techpartijen. Deze wetenschappers uiten in een open brief hun zorgen over de afhankelijkheid van big tech door Nederlandse universiteiten.

Volgens hoogleraar internetsecurity Aiko Pras aan de Universiteit Twente zitten universiteiten al lang op een glijbaan qua afhankelijkheid. Pras is hoofdauteur van de brief en maakt zich al langer zorgen. “De druppel was misschien wel toen er veel aanvallen waren op Exchange-servers. Omdat universiteiten het lastig vonden om de omgeving veilig te houden, stapten ze over naar de Microsoft-cloud. Maar dat is de omgekeerde wereld, vindt een aantal van ons. Een leverancier maakt een onveilig product, klanten gaan niet weg maar maken zich nog afhankelijker van die leverancier.”

Gebrek aan visie

Dat het niet op tafel komt, wijt Pras aan een gebrek aan visie. “Bestuurders zijn vaak meer managers dan dat ze een ICT-visie hebben. Bij een aantal technische universiteiten valt het mee, daar is wel verstand van de materie maar ook daar is het geen core competence. En daarom mist de discussie leiderschap. Er is geen universiteit die opstaat en zegt ‘zo moeten we het doen’.”

Pras benadrukt dat het de groep wetenschappers gaat om de discussie over wat acceptabel is qua afhankelijkheid en gebruik van technologie. Het gaat niet om het wel of niet gebruiken van de software en de wetenschappers sturen ook niet op een bepaalde oplossing. “En die discussie gaat verder dan alleen in de universiteitsraden en besturen. Ook het ministerie van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, red.) moet hier iets van vinden. Dat doen ze ook als er een Chinese hoogleraar wordt benoemd.”

Het gebruik van clouddiensten door universiteiten, en dus het afhankelijker worden van deze partijen, gaat in Nederland sneller dan in andere landen, zegt Pras. “Uit een meetstudie bleek onlangs dat in andere Europese landen minder snel wordt overgestapt naar de cloud. In Frankrijk en Duitsland zit het meer in de genen om meer over het onderwerp na te denken. Het thema digitale soevereiniteit staat in Nederland nog niet zo lang op de agenda.”

Reclame in uitlegvideos

Pras vindt het belangrijk dat Nederlandse universiteiten nadenken over een visie op technologie. “Ik zet wel eens uitlegvideos op YouTube en daarvoor wordt steeds vaker reclame vooraf afgespeeld. Wil je dat als universiteit? Hoe belangrijk is de data van studenten? Daarover moet je nu nadenken als instelling.”

De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) beschermt studenten maar deels, zegt Pras. “Het zegt bijvoorbeeld niets over reclames die tussendoor verschijnen.” Volgens hem wordt er in landen als Engeland en Amerika anders gedacht over privacy dan op het Europese vastenland. “Bovendien blijft in de AVG de rol van de veiligheidsdiensten buiten beschouwing. In de praktijk kan het zo zijn dat Microsoft data overhandigt aan de Amerikaanse veiligheidsdienst. Je weet dat ze dit gebruiken voor opsporing. Het gebeurt niet op grote schaal, maar wel gericht.”

Natuurlijk, zegt Pras, is het begrijpelijk dat universiteiten het afgelopen jaar versneld hebben gekozen voor cloudsoftware. “Er is een duidelijk verschil tussen de korte en lange termijn. Maar al in december 2019 hebben rectoren een oproep gedaan om een grens te trekken teneinde de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven te verminderen. Je merkt dat besturen en universiteitsraden denken 'dat komt later wel'. Het is wat ze bij timemanagement zeggen, belangrijk maar niet urgent.”

Lees meer over Beheer OP AG Intelligence
Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.