Beheer

IT beheer

Groene IT

27 november 2011

Datacentra vreten energie en dat wordt alleen maar erger naarmate er meer datacentra worden bijgebouwd. "Het energieverbruik van datacentra is tussen 2000 en 2006 maar liefst verdubbeld en ik zou er niet van staan te kijken als dat totale verbruik aan het eind van dit jaar wéér is verdubbeld", zegt dr. T.C. Tan van CommScope Labs.

De Europese Commissie heeft het terugdringen van het energieverbruik door de ICT-wereld hoog op de agenda staan. Ook in andere werelddelen is er de wil om het tij te keren. "Niet zo vreemd", meent Tan, "want als er niets gebeurt dan zitten we met een probleem. De datacentra slurpen dan zoveel vermogen, dat de centrales het niet meer aan kunnen. Zeker niet als ze ook nog een 'gewone' gebruikers van energie moeten voorzien."

De datacentra in Europa waren in 2006 goed voor een energieverbruik van 46 terawattuur (TWh). Tegen 2020 zal dat zijn gestegen tot 93 TWh, ondanks de gemaakte afspraken en de maatregelen die zijn genomen. De Europese Commissie heeft zich ten doel gesteld om minder energie te gebruiken en daarvoor zijn afspraken gemaakt met aanbieders van apparatuur en de gebruikers en exploitanten van datacentra.

Brij van afkortingen

"Okee, het moet zuiniger", zegt Tan, "maar hoe meten we dat dan? Omtrent zuinigheid in datacentra is al heel veel geschreven en er zijn ook heel veel meetwaarden. Eigenlijk zijn het er teveel en ik omschrijf ze vaak als "de soep". Een brij van afkortingen en begrippen die allemaal een klein facetje van de zuinigheid beschrijven. Om te beginnen is er de PUE en dan heb je ook nog de pPUE. Het lijstje gaat verder met de ERE, de ERF, de DCcE, de SCE, de CEF en de WUE. Om er een paar te noemen, de hele lijst is nog langer."

De beheerder van een datacentrum zal een weg moeten vinden tussen al die meetwaarden, zonder een slaaf te worden van al die metrics. Lukt dat? "Ja, we zijn beslist geen slaaf van de PUE. Het is voor ons als groen CO2-neutraal datacenter wel een rekenmethode om te kijken wat het resultaat is van onze innovatieve inspanningen. Natuurlijk worden deze cijfers ook in de markt gebruikt om aan te geven hoe efficiënt je bent in vergelijk met anderen. Op zich juich ik dat toe, maar het is wel noodzakelijk dat er een eenduidige definitie en meetmethode komt. Anders kun je geen appels met appels vergelijken", zegt Eric Boonstra, algemeen directeur van datacentrum EvoSwitch uit Haarlem.

De exploitant van het datacentrum zal moeten berekenen wat het effect van elke verlaging betekent en wat daarvoor nodig is. Een goede aanpak is het terugbrengen van het aantal servers, om zo op stroom te besparen. Tan: "Dat lukt door te virtualiseren. Uit cijfers van Gartner blijkt, dat op dit moment 16 procent van de applicaties in een datacentrum op een virtuele server draait. Dat percentage zal tegen het eind van volgend jaar zijn gestegen tot 50. IDC heeft berekend dat 19,4 procent van de verkochte servers in een virtuele omgeving gebruikt wordt. Een jaar eerder was dat nog 18,2 procent."

Finetunen infrastructuur

De beheerder die naar zuinigheid streeft, kan gebruik maken van lijstjes van 'best practices', zijn gezond verstand gebruiken en desgewenst deskundige hulp inroepen. "Het moeilijkste punt is het finetunen van de gehele infrastructuur nadat je alle mogelijke energiebesparende maatregelen hebt genomen. Zorgen dat alles ook perfect met elkaar werkt en communiceert zodat de hoogst mogelijke mate van betrouwbaarheid en energie-efficiency wordt bereikt. Het puntje op de i zetten dus", zegt Boonstra.

Tan: "Het helpt ook, als de infrastructuur van een datacentrum zo modern mogelijk is, en de mogelijkheid biedt om gewenste bezuinigingen inderdaad uit te voeren. Stel dat er niemand aanwezig is in een datacentrum, dan hoeft er geen verlichting te branden. In het ideale geval kan die op afstand uitgezet worden. Door fijnmazig te werken, kan alleen die verlichting of apparatuur worden uitgeschakeld die niet nodig is."

Waar zitten de groene winstkansen?

Een simpele vraag: "Wat moet je doen om je datacentrum zo zuinig mogelijk te laten werken?" Die werd voorgelegd aan Wido Potters, teamleider customer care van datacentrum BIT in Ede. "Een simpel antwoord op die vraag is er niet, je moet met zoveel verschillende factoren rekening houden. Er zijn maatregelen denkbaar die een sterke invloed hebben op het energieverbruik en die moeten de nadruk krijgen. Maar dat wil niet zeggen dat je de kleine trucjes moet vergeten", zegt Potters.

De belangrijkste manier om energieverbruik te drukken is het gebruiken van zogeheten 'cold corridors', afgesloten compartimenten waar de serverracks op worden aangesloten. In die koude gangen wordt de koellucht geblazen die dan vervolgens door de serverracks stroomt. De ruimte om de corridor heen wordt de verzamelplaats voor de opgewarmde lucht.

Potters: "Die warme lucht moet weer afgekoeld worden en daarvoor maken we zoveel mogelijk gebruik van vrije koeling. Dat kan in een gesloten systeem, maar we experimenteren ook met koeling via de buitenlucht. Daar zitten nog wat haken en ogen aan, maar je moet nooit denken dat je er bent. Het kan altijd zuiniger."

De gang van zaken in het datacentrum is nu als volgt: de serverracks staan aan weerszijden opgesteld, met de voorkanten naar elkaar toe. De zo gevormde gang wordt aan de bovenkant afgesloten met een plafond en aan beide zijden met schuifdeuren. De koellucht komt door roosters in de vloer, en koelt zo de servers.

"Dit werkt perfect, als je op een paar dingetjes let. Zo mogen er geen 'lekken' in de racks zitten, elke lege plaats moet worden opgevuld met een afdekplaat. Bij ons komt de voeding voor de servers van beneden en daarvoor moeten we een gat van 10 bij 20 centimeter maken in de vloer onder de racks. Laat je dat gat open, dan stroomt koele lucht ongebruikt weg. Er zijn wel systemen om zo'n gat af te dichten, maar die kosten een euro of 100. In plaats daarvan gebruiken we twee borstelstrips die voor een fractie van de prijs hetzelfde doen. Inventiviteit loont beslist", zegt Potters.

Niet alle 'groenheid' hoeft binnen de muren van het datacentrum gevonden te worden, de keuze voor een bepaalde energiebron kan ook sterk bijdragen aan het sparen van het milieu. "Bij BIT maken we gebruik van duurzame energie die wordt geleverd door de Nuon. Het gaat om elektriciteit die elders wordt opgewekt door een waterkrachtcentrale. We hebben voor drie jaar een contract voor die stroom afgesloten", zegt Potters.

Het datacentrum van BIT wordt geëxploiteerd als een zogeheten co-locatiecentrum, wat wil zeggen dat externe partijen hun servers in het centrum stallen en het beheer over laten aan BIT. De eigenaar van het rekencentrum heeft niet direct invloed op het gedrag van zijn klanten. "Maar indirect natuurlijk wel. We brengen al onze klanten de elektriciteit in rekening die ze gebruiken door per stopcontact bij te houden hoeveel stroom er wordt afgenomen. Het blijkt dat iemands portemonnee een gevoelige plek is en als daar prikkels worden gegeven, wakkert dat de zuinigheid aan", aldus Potters.

Energie kan ook worden bespaard door te werken met koellucht die geen absurd lage temperatuur heeft. Een waarde van 25 graden Celsius werkt in de praktijk heel goed, zodat geen energie wordt verspild om de luchttemperatuur te laten zakken tot 21 graden.

Als de lucht in een datacentrum te droog wordt, kan dat nadelig zijn voor de apparatuur. Vandaar dat wordt gewerkt met een systeem om de lucht te bevochtigen. Potters: "Dat kun je doen met een soort waterkoker, maar dat kost erg veel energie. In plaats daarvan gebruiken we een systeem waarbij het water door trilling met een piëzokristal wordt omgezet in waterdamp. Dat levert een besparing van 95 procent op, en bovendien wordt de temperatuur van de lucht op deze manier niet verhoogd."

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Laat de klantenservice je terugbellen!