Innovatie & Strategie

Apps
happy smartphone

EU-plan voor interoperabiliteit sociale media is zo gek nog niet

Alles wordt vloeibaar onder druk.

© Shutterstock Foxy burrow
8 juni 2022

Alles wordt vloeibaar onder druk.

Het EU-plan om sociale media te verplichten tot interoperabiliteit creëert nieuwe kansen voor bedrijven, stimuleert innovatie en is een zegen voor consumenten die nu nog vastzitten in de silo's van een handvol webgiganten. Er zijn voorbeelden voor een uitwisselingsstandaard, maar het gaat waarschijnlijk nog jaren duren voor die breed wordt toegepast. Zware politieke druk vanuit de Europese Unie kan de zaak wel vlot trekken.

Bij e-mail is interoperabiliteit nooit echt een probleem geweest. Microsoft heeft decennia geleden misschien wel eens geprobeerd er bedrijfseigen eigenschappen aan toe te voegen, maar doorgaans maakt het niet uit met welke e-mailclient je een bericht opent. Het bericht, de bijlagen en in veel gevallen ook de opmaak komen prima door.

Ideologie versus businessmodel

Waarom is het bij sociale media zo'n probleem? Uiteindelijk gaat het net als bij e-mail om het versturen van een stukje tekst, een plaatje, een animatie en/of een video. Hoe moeilijk kan de uitwisseling zijn? Nu is e-mail opgezet met de internetideologie als basis: open en voor iedereen toegankelijk. De sociale media zijn daarentegen stuk voor stuk opgezet door bedrijven met slechts één doel voor ogen: uiteindelijk zo veel mogelijk geld verdienen aan gebruikers door ze te binden aan het eigen platform. In de praktijk is data-uitwisseling door social media best moeilijk, zo blijkt.

Van Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp), Twitter, Snap, TikTok en gelijken zijn dus geen eigen initiatieven te verwachten op het gebied van interoperabiliteit. Maar deze bedrijven worden door de Europese Digital Services Act mogelijk volgend jaar wel al gedwongen tot uitwisseling van berichten. Doen ze dat niet, dan riskeren ze hoge boetes.

Eigenlijk ligt er al een basis voor een interoperabiliteitsstandaard sinds 2007, merkt Venturebeat op. Het Rich Communication Services (RCS)-protocol is opgezet door een aantal partijen uit de telecomindustrie als een vervanger voor SMS. RCS moet gebruikers een 'rijkere' ervaring geven dan het text-only SMS-protocol. De RCS-standaard is geaccepteerd door de GSM Association en heeft sindsdien enkele belangrijke iteraties doorgemaakt. Het voorziet in mogelijkheden voor uitwisseling van een leesbevestiging, indicatie dat iemand aan het schrijven is, de mogelijkheid groeps-chats te gebruiken, plaatsing van reacties bij originele berichten, overzetten van grote bestanden, en end-to-end encryptie. Dat zijn allemaal aspecten die de huidige sociale media maken tot wat ze nu zijn.

Kans voor nieuwkomers

Interoperabiliteit kan een flinke impuls geven aan de concurrentie omdat nieuwkomers opeens ook een kans krijgen. En dat in een markt waar bedrijven zonder grote gebruikersgroep achter zich eigenlijk geen kans maken. Al deze platformen moeten zich dan van elkaar zien te onderscheiden op basis van gebruiksgemak, de opmaak van berichten, nieuwe eigenschappen en aantrekkelijke functionaliteit. Daarbij ontstaan ook mogelijkheden voor nieuwe bedrijven die de complexiteit van interoperabiliteit voor hun rekening nemen; als knooppunten tussen de verschillende platformen.

Voor het zover is moet er wel nog een ingewikkeld standaardisatieproces plaatsvinden, waar in ieder geval een deel van de industrie met grote tegenzin aan mee zal werken. Venturebeat noemt het moeizame proces rond het Extensible Messaging and Presence Protocol (XMPP) met als doel iets vergelijkbaars als het RCS-protocol te bewerkstelligen voor het web. Er wordt al sinds 2004 aan gesleuteld en er zijn recent geen noemenswaardige vorderingen geweest.

Beveiliging als barrière

Een van de hete hangijzers in zo'n interoperabiliteitsstandaard is de beveiliging. In de silo's die nu zijn gecreëerd rond de huidige socialemediaplatformen hebben de bedrijven veel tijd en moeite gestoken om een goede beveiliging voor elkaar te krijgen. Sommige aanbieders hebben daar zelfs een van hun speerpunten van gemaakt in de marketing naar eindgebruikers toe. Met een verplichte interoperabiliteit gaan al die inspanningen overboord als de standaard vereist dat gelijke specificaties worden toegepast.

De standaarden die nu als voorbeeld genomen kunnen worden, hebben geen van allen voorzieningen voor meer recente eigenschappen. Denk aan het versturen van animaties als reactie op een bericht, het opzetten van videogesprekken, of het verzenden van audioberichten. Het gaat dan niet alleen om de afspraken in de standaard maar ook om de backend van de verschillende sociale media die de implementaties van deze eigenschappen moeten verwerken.

Pas toe of ...

De technische en ook de juridische implicaties van een EU-opgelegde interoperabiliteitsstandaard zijn fors. Met marktpartijen die er helemaal niet op zitten te wachten, lijkt het ook een utopie dat zo'n standaard er gaat komen. Maar daar kan druk vanuit de Europese politiek bij helpen. Als de marktpartijen straks geen andere keuze te hebben dan hun diensten ook via andere platformen aan te bieden, moet er wel consensus komen anders trekken de tegenstribbelaars aan het kortste eind.

Reactie toevoegen
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.